Bıçak Türleri, Güvenli Tutuş ve Bileme

Program 2 · 60 dk

Uygulamada aç

Öğrenme hedefleri

Teori

Mutfakta keskin bıçak kör bıçaktan daha güvenlidir: kör bıçak kaymak için güç ister ve kayar. Temel takım üç bıçaktır: şef bıçağı (her iş), soyma bıçağı (küçük işler) ve tırtıklı ekmek bıçağı. Fileto bıçağı balık, santoku ise ince dilimleme içindir. Bıçak tutuşu "kıskaç" (pinch grip) olmalıdır: sap avuçta, başparmak ve işaret parmağı ağzın topuğunu iki yandan kavrar.

Teknik ve bilimsel mantık

Bıçağın ağzı mikroskobik düzeyde çok ince bir kenardır. Kullanıldıkça kenar yana kıvrılır; masat bu kıvrımı düzeltir ve metal almaz. Zamanla kenar aşınıp yuvarlanır; bu durumda taşta yeni bir kenar açılması gerekir. Batı tipi bıçaklar genellikle her yüzde 15–20°, Japon tipi bıçaklar 10–15° açıyla bilenir. Açı küçüldükçe bıçak keskinleşir ama kenar kırılganlaşır.

Adım adım uygulama

  1. Kıskaç tutuş: sapı avucuna al, başparmağını ağzın bir yanına, kıvırdığın işaret parmağını diğer yanına koy. İşaret parmağını sapın üstüne uzatma.
  2. Pençe el: diğer elinin parmak uçlarını içe kıvır, tırnaklar malzemenin üstünde, parmak boğumları bıçağın yan yüzüne değsin. Bıçak boğumlara yaslanarak ilerler; parmak uçların asla ağzın önüne çıkmaz.
  3. Sallanan kesim: bıçağın ucunu tahtada tut, topuğunu kaldırıp indirerek ileri doğru it. Maydanoz ve sarımsak kıymak için kullanılır.
  4. İtme kesimi: bıçağı ileri ve aşağı tek hareketle sür. Havuç ve soğan için kullanılır.
  5. Yuvarlak malzemeyi sabitle: havucun bir yüzünü kesip düz yüzü tahtaya yatır; asla yuvarlanan malzemeyi kesme.
  6. Masat: masatı dik tut, bıçağı yaklaşık 15–20° açıyla topuktan uca doğru hafifçe çek, her yüzde 4–5 kez dönüşümlü yap.
  7. Taşta bileme: taşı suda 10 dk beklet (su taşı ise). 1000 kum yüzünde, sabit açıyla, bıçağı uçtan topuğa tüm boyunca sürerek bir yüzde çapak oluşana kadar bile. Çapağı parmak ucuyla (ağza dik, asla boyunca değil) hissedince diğer yüze geç. 3000–6000 kum yüzünde aynı işlemi hafif baskıyla tekrarla.
  8. Bıçağı yıka, hemen kurula ve kılıfına ya da bıçak bloğuna yerleştir.

Kritik sıcaklıklar ve ölçüler

Güvenlik

Sık yapılan hatalar

Profesyonel ipuçları

Pratik egzersiz

Pençe el ile 10 dakika boyunca bir havucu önce yuvarlak dilimlere, sonra yarım ay dilimlere doğra. Hız değil, eşit kalınlık ve parmak pozisyonu hedeflenir. Ardından bir demet maydanozu sallanan kesimle ince kıy.