Emülsiyonlar: Mayonez, Hollandaise, Beurre Blanc ve Vinaigrette

Program 5 · 75 dk

Uygulamada aç

Öğrenme hedefleri

Teori

Emülsiyon, normalde karışmayan iki sıvının (yağ ve su) birinin diğerinin içinde minik damlacıklar halinde dağılmasıdır. Mayonez ve hollandaise "su içinde yağ" emülsiyonlarıdır. Bir emülgatör (yumurta sarısındaki lesitin, hardal) damlacıkların etrafını sararak birleşmelerini önler. Vinaigrette ise emülgatör az olduğu için geçicidir ve bir süre sonra ayrışır.

Teknik ve bilimsel mantık

Lesitin molekülünün bir ucu suyu, diğer ucu yağı sever; damlacığın yüzeyine yerleşir. Yağ çok hızlı eklenirse emülgatör damlacıkları kaplayamaz ve emülsiyon kesilir. Yumurta sarısı proteinleri yaklaşık 70°C üzerinde pıhtılaşır; bu yüzden hollandaise 60–65°C'de kurulur. Beurre blanc'da tereyağının kendi süt katıları emülgatör görevi görür; 65°C üzerinde ayrışır, 30°C altında katılaşır.

Adım adım uygulama

  1. Mayonez: tüm malzemeler oda sıcaklığında olsun. Sarı, hardal, tuz ve limonu çırp.
  2. Yağı önce damla damla, sürekli çırparak ekle. Karışım koyulaşıp parlaklaşınca yağı ince bir iplik halinde ekleyebilirsin.
  3. Çok koyulaşırsa birkaç damla su ya da limon ekleyip açmaya devam et.
  4. Hollandaise: tereyağını erit, köpüğünü al, dipteki süt kısmını bırakarak berrak yağı ayır; 55–60°C'de tut.
  5. Sarıları su ile benmaride çırp; köpürüp hacmi artana ve çırpıcı iz bırakana (şerit) kadar 60–65°C'de pişir. Sıcaklık yükselirse kaseyi ateşten kaldır.
  6. Kaseyi ateşten al, berrak tereyağını ince iplik halinde, sürekli çırparak ekle. Limon ve tuzla tatlandır. 60–63°C'de, en fazla 2 saat sıcak tut.
  7. Beurre blanc: arpacık, şarap ve sirkeyi neredeyse kuruyana kadar indir (1–2 yk sıvı kalsın).
  8. Ateşi en kısığa al, soğuk tereyağı küplerini birer birer, sürekli çevirerek ekle; bir küp erimeden diğerini ekleme. Süz, 50–60°C'de tut.
  9. Vinaigrette: hardal, sirke ve tuzu çırp, yağı yavaşça ekle. Servisten hemen önce yeniden çırp.

Kritik sıcaklıklar ve ölçüler

Güvenlik

Sık yapılan hatalar

Profesyonel ipuçları

Pratik egzersiz

Bir mayonezi bilerek hızlı yağ ekleyerek kes, sonra yeni bir sarıyla kurtar. Aynı gün hollandaise yapıp sarıların sıcaklığını her 30 saniyede ölçerek not et.