Fermantasyon: Turşu, Lahana ve Laktik Fermantasyon

Program 6 · 45 dk + 1–3 hafta

Uygulamada aç

Öğrenme hedefleri

Teori

Laktik fermantasyonda sebzenin üzerinde doğal olarak bulunan laktik asit bakterileri, oksijensiz ve tuzlu ortamda şekerleri laktik aside dönüştürür. Asit ortamı zararlı mikroorganizmaların çoğunun büyümesini engeller, sebzeyi korur ve ekşi, derin bir lezzet verir. Sauerkraut, kimchi ve sirkesiz Türk turşuları bu yolla yapılır. Sirkeli turşu ise fermantasyon değil, asitle korumadır.

Teknik ve bilimsel mantık

Tuz, laktik asit bakterilerine rakip olan pek çok mikroorganizmayı baskılar ve sebzeden su çeker. Laktik asit bakterileri tuza daha dayanıklıdır ve oksijensiz ortamı sever. pH yaklaşık 4,6'nın altına indiğinde gıda zehirlenmesine yol açan bakterilerin büyümesi büyük ölçüde engellenir. Sıcaklık yükseldikçe fermantasyon hızlanır ama doku yumuşar.

Adım adım uygulama

  1. Kavanozları ve aletleri sıcak su ve sabunla yıka, iyice durula.
  2. Lahanayı ince doğra ve tart. Ağırlığının %2–2,5'i kadar tuzu tart.
  3. Lahanayı tuzla bir kasede 5–10 dk ellerinle ovarak su salmasını sağla.
  4. Lahanayı kavanoza sıkıca bastırarak doldur; kendi suyu üstünü örtmeli. Örtmüyorsa %2'lik salamurayla tamamla.
  5. Sebzeyi sıvının altında tutmak için üstüne ağırlık (temiz küçük kavanoz ya da lahana yaprağı) koy.
  6. Kapağı gevşek kapat ya da hava kilitli kapak kullan; 18–22°C'de, güneş almayan bir yerde beklet.
  7. İlk günlerde gazı çıkarmak için kapağı hafifçe aç. 1–3 hafta boyunca tadarak kontrol et.
  8. İstenen ekşiliğe ulaşınca buzdolabına al; fermantasyon yavaşlar.

Kritik sıcaklıklar ve ölçüler

Güvenlik

Sık yapılan hatalar

Profesyonel ipuçları

Pratik egzersiz

Aynı lahanadan %1, %2 ve %3 tuzla üç kavanoz hazırla. 7. ve 14. günde tat, doku ve kokuyu not et.