Haşlama, Poşe ve Buharda Pişirme
Program 3 · 50 dk
Öğrenme hedefleri
- Kaynama, fokurdama ve poşe sıcaklıklarını ayırt etmek
- Hangi malzemenin soğuk, hangisinin kaynar suya konacağını bilmek
- Yumurta ve balık poşe yapmak
- Buharda pişirme düzeni kurmak
Teori
Nemli ısı yöntemleri gıdayı su ya da buharla pişirir; sıcaklık 100°C'yi geçmez, bu yüzden kahverengileşme olmaz. Haşlama kaynayan ya da fokurdayan suda, poşe 70–85°C'de hareketsiz suda, buharda pişirme ise suya değmeden yapılır. Buhar gıdanın şeklini ve suda çözünen vitaminlerini daha iyi korur.
Teknik ve bilimsel mantık
Kalın ve nişastalı malzemeler (patates, kök sebzeler) soğuk suya konup birlikte ısıtılır; böylece dışı lapalaşmadan içi pişer. Yeşil sebze ve makarna kaynar suya atılır; kısa sürede pişip rengini ve dokusunu korur. Yumurta akı 62–65°C'de pıhtılaşmaya başlar; poşe yumurtada şiddetli kaynama akı dağıtır.
Adım adım uygulama
- Patates: eşit boyda kes, soğuk tuzlu suya koy, kaynamaya getir, kısık ateşte bıçak kolayca girene kadar pişir.
- Brokoli: bol kaynar tuzlu suya at, 2–3 dk pişir, kevgirle al.
- Poşe yumurta: suyu 80–85°C'ye getir (dipte küçük kabarcıklar, yüzey kıpırdamıyor), bir kaşık sirke ekle.
- Yumurtayı önce ince bir süzgeçte birkaç saniye bekleterek sulu akını süz, küçük bir kaba kır.
- Suyu kaşıkla hafifçe döndür ve yumurtayı ortaya bırak; 3 dk pişir, kevgirli kaşıkla alıp kâğıt havluda süzdür.
- Balık poşe: fileto için suyu ya da court-bouillon'u (su, şarap, limon, otlar) 70–75°C'ye getir, filetoyu kalınlığa göre 6–10 dk poşe et.
- Buhar: tencereye 2–3 cm su koy, sepeti suya değmeyecek şekilde yerleştir, kapakla; sebzeyi kalınlığa göre 5–12 dk pişir.
Kritik sıcaklıklar ve ölçüler
- Kaynama: 100°C (deniz seviyesinde)
- Fokurdama: 85–95°C
- Poşe: 70–85°C (yumurta 80–85°C)
- Yumurta akı pıhtılaşma: ~62–65°C
Güvenlik
- Buhar suyun kendisinden daha ağır yanık yapar; kapağı kendinden uzağa doğru aç.
- Kaynar su dolu tencereyi taşırken iki elle ve kuru bezle tut.
Sık yapılan hatalar
- Patatesin dışı dağıldı, içi çiğ: Kaynar suya atılmış; soğuk suyla başla.
- Poşe yumurta dağıldı: Su fazla kaynıyor ya da yumurta bayat; sıcaklığı düşür, taze yumurta kullan.
- Brokoli grileşti: Fazla pişmiş ya da kapak kapalı pişirilmiş; kısa pişir, kapağı açık tut.
Profesyonel ipuçları
- Poşe yumurtaları önceden yapıp buzlu suda bekletebilir, serviste 1 dk sıcak suda ısıtabilirsin.
- Buhar suyuna zencefil ya da limon kabuğu eklemek hafif bir aroma verir.
Pratik egzersiz
Dört yumurtayı 70°C, 80°C, 90°C ve kuvvetli kaynayan suda poşe et; şekil ve dokuyu karşılaştır.