Et Pişme Dereceleri, Kolajen ve Dinlendirme

Program 4 · 60 dk

Uygulamada aç

Öğrenme hedefleri

Teori

Et, kas lifleri, bağ dokusu (kolajen) ve yağdan oluşur. Çok hareket eden kaslar (incik, yanak, döş) kolajen bakımından zengindir: yavaş ve nemli pişirme ister. Az hareket eden kaslar (bonfile, antrikot, kontrfile) yumuşaktır: hızlı ve yüksek ısıda pişirilip pembe bırakılır. Doğru pişirme kesime göre seçilir.

Teknik ve bilimsel mantık

Kas proteinleri farklı sıcaklıklarda değişir: miyozin yaklaşık 50°C'de pıhtılaşmaya başlar (et sıkılaşır), aktin yaklaşık 66°C üzerinde büzülür ve suyu dışarı sıkar (et kurur). Kolajen 60°C civarında büzülür, ancak 70°C üzerinde uzun süre tutulduğunda jelatine dönüşür; bu yüzden incik 3 saat sonra yumuşar. Et ocaktan alındıktan sonra yüzeydeki ısı içeri ilerlemeye devam eder (taşıma ısısı); büyük parçalarda iç sıcaklık 3–5°C daha yükselir. Dinlendirme, liflerin gevşeyip suyu yeniden dağıtmasını sağlar.

Adım adım uygulama

  1. Termometreyi etin en kalın yerinin tam ortasına, kemiğe değmeden sok.
  2. Hedef pişme derecesinin 3–5°C altında ateşten al (taşıma ısısı).
  3. Biftekte: kurula, tuzla, kızgın tavada her yüzü 2–3 dk mühürle, kenar yağını da tavaya bastırarak eritip çıtırlaştır.
  4. Kalın kesimleri fırında (ör. 180°C) ya da düşük ısıda hedef sıcaklığa getir.
  5. Dinlendir: biftek 5–10 dk, büyük rosto 15–20 dk; ızgara teli üzerinde, gevşekçe örterek.
  6. Lif yönünü bul ve eti liflere dik kes; lifleri kısaltmak eti yumuşak hissettirir.
  7. Braise: incik ya da yanağı mühürle, sıvıyla yarısına kadar örtüp kapaklı, 150–160°C fırında ya da kısık ateşte bıçak kolayca girene kadar 2,5–3,5 saat pişir.

Kritik sıcaklıklar ve ölçüler

Güvenlik

Sık yapılan hatalar

Profesyonel ipuçları

Pratik egzersiz

Bir antrikotu ikiye böl. Birini klasik mühürle pişir, diğerini ters mühürle. Her ikisini 55°C'de ateşten al, dinlendir, ortadan kes; kesit fotoğraflarını ve dinlendirme sonrası iç sıcaklığı karşılaştır.