Soteleme ve Mühürleme

Program 3 · 50 dk

Uygulamada aç

Öğrenme hedefleri

Teori

Soteleme (Fransızca sauter: zıplamak) az yağda, yüksek ısıda, malzemeyi sık çevirerek pişirmektir. Mühürleme ise protein yüzeyinde kahverengi, aromatik bir kabuk oluşturma işlemidir. Sanılanın aksine mühürleme suyu içeride "hapsetmez"; amacı lezzet ve dokudur. Tavanın dibinde kalan kahverengi yapışkan tabaka (fond) bir sosun en değerli malzemesidir.

Teknik ve bilimsel mantık

Kahverengileşme (Maillard tepkimesi) yaklaşık 140°C üzerinde hızlanır. Yüzeyde su varken sıcaklık 100°C'yi geçemez; bu yüzden ıslak ya da kalabalık tava kahverengileşmez, haşlanır. Et soğuk tavaya konduğunda da aynı olur. Tereyağının süt katıları 150°C civarında yanmaya başlar; yüksek ısıda önce dumanlanma noktası yüksek bir yağ kullanılır, tereyağı sonda eklenir.

Adım adım uygulama

  1. Eti pişirmeden 20–30 dk önce buzdolabından çıkar, kâğıt havluyla iyice kurula, iki yanını tuzla.
  2. Tavayı orta-yüksek ateşte boşken 2–3 dk ısıt. Birkaç damla su atıldığında tek bir boncuk gibi tavada yuvarlanıyorsa hazırdır.
  3. Yağı ekle; yağ parlayıp hafifçe dalgalanmalı, dumanlanmamalı.
  4. Eti tavaya senden uzağa doğru yatır. Tava yüzeyinin en fazla üçte ikisi dolu olsun.
  5. Eti kımıldatma. Kendiliğinden tavadan kalktığında (2–3 dk) çevir.
  6. Son 1–2 dakikada tereyağı, ezilmiş sarımsak ve kekik ekle; tavayı hafif eğip kaşıkla köpüren tereyağını etin üzerine dök (arroser).
  7. Eti tabağa al ve dinlendir. Mantarları aynı tavada, tuzu sona bırakarak, tek kat halinde sotele.
  8. Deglaze: tavayı ocaktan almadan et suyunu dök, tahta kaşıkla dipteki kahverengi tabakayı kazı, yarıya indir. Ateşten alıp bir parça soğuk tereyağıyla bağla.

Kritik sıcaklıklar ve ölçüler

Güvenlik

Sık yapılan hatalar

Profesyonel ipuçları

Pratik egzersiz

Aynı mantarı üç şekilde pişir: (1) soğuk tavada başlayarak, (2) kalabalık tavada, (3) sıcak tavada, tek kat ve tuz sonda. Renk, doku ve su kaybını karşılaştır, fotoğrafla.