Stok ve Fond

Program 5 · 90 dk (pişirme hariç)

Uygulamada aç

Öğrenme hedefleri

Teori

Fond Fransızca "temel" demektir: sosların, çorbaların ve pek çok yemeğin tabanıdır. Beyaz fond kemikler haşlanarak, esmer fond ise kemikler ve sebzeler önce fırında kızartılarak yapılır. İyi bir stok berrak, jelatinli (soğuyunca titrer) ve tuzsuzdur. Tuz eklenmez, çünkü stok daha sonra yoğunlaştırılacaktır.

Teknik ve bilimsel mantık

Kemik, kıkırdak ve deri kolajen içerir. Kolajen uzun süre ısıtıldığında jelatine dönüşür ve sıvıya gövde verir. Şiddetli kaynama yağı ve proteini sıvıya karıştırıp emülsiyon yapar, stok bulanıklaşır. Soğuk suyla başlamak, kanın ve proteinlerin yavaşça pıhtılaşıp köpük olarak yüzeye çıkmasını sağlar; köpük alınarak berraklık korunur. Balık kılçıkları uzun pişerse acılaşır.

Adım adım uygulama

  1. Beyaz fond için kemikleri soğuk suyla kaynat, 2–3 dk tut, süz ve durula (blanşlama). Bu adım kanı ve safsızlıkları uzaklaştırır.
  2. Esmer fond için kemikleri 200–220°C fırında 40–60 dk koyu altın rengine dek kızart. Son 15 dakikada mirepoix ekle, salçayı kemiklere sürüp birkaç dakika daha kızart. Tepsinin dibini biraz suyla çözüp tencereye al.
  3. Kemikleri tencereye koy, üzerini 3–4 parmak geçecek kadar soğuk su ekle.
  4. Yavaşça ısıt. Kaynamaya yakın 85–90°C'de, yüzeyde yalnızca ara ara kabarcık çıkacak şekilde tut. Asla fokur fokur kaynatma.
  5. İlk 30 dakika boyunca yüzeye çıkan köpüğü kepçeyle sık sık al.
  6. Beyaz fondda mirepoix'yi ilk köpük alındıktan sonra ekle. Bouquet garni ve karabiberi son 1 saatte ekle.
  7. Pişirme süresi: dana 6–8 saat, tavuk 3–4 saat, balık 20–30 dakika, sebze 45–60 dakika.
  8. Stoku karıştırmadan, kepçeyle alarak tülbent serilmiş ince süzgeçten süz.
  9. Hemen buz banyosunda soğut, buzdolabında bir gece beklet, yüzeydeki yağı kaldır.

Kritik sıcaklıklar ve ölçüler

Güvenlik

Sık yapılan hatalar

Profesyonel ipuçları

Pratik egzersiz

Aynı kemikten iki tencere tavuk stoku yap: birini 85–90°C'de, diğerini kuvvetli kaynatarak 3 saat pişir. Soğuduktan sonra berraklığı, tadı ve jöle sertliğini karşılaştır.