
Acarajé Bahia Usulü Börülce Köftesi, Vatapá ve Karidesli
Brezilya mutfağından meze. 1 sa 45 dk · +8 sa ıslatma sürer, 4 kişilik (12 adet). Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 45 dk · +8 sa ıslatma
- Porsiyon
- 4 kişilik (12 adet)
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Brezilya mutfağı
- Yemek türü
- Meze
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Kabuklu deniz ürünü, Yer fıstığı, Sert kabuklu yemiş, Sülfit
Malzemeler
Köfte
- 250 g kuru börülce
- 1 orta boy kuru soğan (yaklaşık 100 g, kaba doğranmış)
- 1 tk tuz
Hindistan cevizi sütü
- 100 g şekersiz rende hindistan cevizi
- 300 ml sıcak su (yaklaşık 80°C)
Vatapá
- 2 dilim bayat beyaz ekmek içi (yaklaşık 70 g)
- 150 ml ev yapımı hindistan cevizi sütü (yukarıdan)
- 40 g kavrulmuş tuzsuz yer fıstığı
- 40 g çiğ kaju
- 1 küçük kuru soğan (yaklaşık 70 g)
- 2 diş sarımsak
- 1 cm taze zencefil
- 100 g çiğ ayıklanmış karides
- 2 yk dendê (palmiye yağı, bulunamazsa 2 yk ayçiçek yağı + 1/2 tk tatlı toz biber)
- 1/2 tk tuz
- 2 yk kıyılmış kişniş
Karides
- 12 orta boy ayıklanmış çiğ karides (yaklaşık 200 g)
- 1 yk dendê (ya da ayçiçek yağı)
- 1 diş sarımsak
- 1 tutam tuz
Vinagrete
- 2 orta boy domates
- 1/2 kırmızı soğan
- 1/2 yeşil biber
- 2 yk kıyılmış kişniş
- 2 yk beyaz şarap sirkesi
- 3 yk zeytinyağı
- 1/2 tk tuz
Kızartma
- 1 lt yağ (300 ml dendê + 700 ml ayçiçek yağı, dendê yoksa tamamı ayçiçek yağı)
- 1 küçük acı kırmızı biber (isteğe bağlı)
Gerekli ekipmanlar
- Karıştırma kabı
- Mutfak robotu
- Blender
- Tülbent
- Kalın tabanlı tencere
- Tava
- Mutfak termometresi
- Süzgeç / kevgir
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Tahta kaşık / spatula
Yapılışı
- Islat: Börülceyi bol soğuk suda en az 8 saat ya da bir gece beklet. Taneler iki katına çıkıp kabuğu kırışınca hazırdır, kabuk ancak iyice ıslanmış tanede kolay ayrılır
- Kabuğu soy: Suyu süz, börülceyi geniş bir kaba al ve avuçlarının arasında 2-3 dk sertçe ovuştur. Üstüne su doldur, ayrılan kabuklar yüzeye çıkar, suyu kabuklarla birlikte yavaşça dök. Bunu 4-5 kez tekrarla (yaklaşık 20 dk). Tanelerin çoğu bembeyaz olmalı, kabuklu kalanları elle ayıkla. Kabuk kalırsa köfte koyu renkli ve sert olur
- Hindistan cevizi sütünü çıkar: Rende hindistan cevizini blendere al, sıcak suyu ekle, 10 dk beklet, sonra 1 dk yüksek devirde çek. Tülbent serili süzgeçten bir kaba iyice sık. 300 ml sudan yaklaşık 210 ml koyu süt çıkar: 150 ml'yi vatapá için ayır, kalan yaklaşık 60 ml'yi sosun kıvamını açmak için sakla
- Hamuru çek: Süzülmüş börülceyi, soğanı ve tuzu mutfak robotuna al. 3-4 dk, ara ara kenarları sıyırarak ince ve pürüzsüz bir macun olana kadar çek. Su ekleme, gerekirse en fazla 1-2 yk. Sulu hamur yağda dağılır
- Havalandır: Hamuru bir kaba al ve tahta kaşıkla 5 dk tek yöne kuvvetlice çırp. Rengi açılmalı, hacmi hafifçe artmalı. Bir çay kaşığı hamuru bir bardak suya bırak: yüzüyorsa hava tutmuştur, batıyorsa 2 dk daha çırp. Hava tutan hamur içi yumuşak, dışı çıtır köfte verir
- Vatapá'yı pişir: Ekmek içini 150 ml hindistan cevizi sütünde 5 dk ıslat. Fıstık, kaju, soğan, sarımsak, zencefil ve 100 g karidesi robotta kumlu bir ezme olana kadar çek, ıslak ekmeği ekleyip 1 dk daha çalıştır. Küçük, dibi kalın bir tencerede 2 yk dendê'yi orta ateşte ısıt, ezmeyi ve tuzu ekle. Kısık ateşte 15 dk, dibini kazıyarak sürekli karıştır. Karides pişer, karışım kenarlardan ayrılan, kaşıktan yavaş düşen bir kremaya döner. Ayırdığın 60 ml sütle kıvamı aç, kişnişi kat, kapağı kapalı ılık tut
- Vinagrete'yi hazırla: Domatesi, soğanı ve biberi 5 mm küp doğra. Sirke, zeytinyağı, tuz ve kişnişle karıştır, servise kadar en az 15 dk beklet. Domatesin suyu sirkeyle birleşip hafif bir sos olur
- Karidesleri sotele: Tavada 1 yk dendê'yi orta-yüksek ateşte ısıt, ezilmiş sarımsağı 30 sn çevir. 12 karidesi tuzlayıp ekle, her yüzü yaklaşık 1 dk, pembe ve opak olana kadar pişir. Fazla pişen karides kauçuklaşır
- Yağı hazırla: Dendê ile ayçiçek yağını 16 cm çaplı derin, dibi kalın bir tencereye koy (1 lt yağla derinlik yaklaşık 5 cm olur). İstersen acı biberi bütün olarak yağa at. Orta ateşte termometreyle 175°C'ye getir (yaklaşık 10 dk). Dendê dumanlanırsa ateşi kıs
- Kızart: Hamuru 30 sn yeniden çırp. İki ıslak yemek kaşığıyla yaklaşık 50 g'lık oval köfteler biçimlendirip yağa bırak, hamurdan 12 köfte çıkar. 3 partide 4'er köfte, her partiyi kevgirle 1-2 kez çevirerek 5-6 dk kızart. Dışı koyu turuncu-kahve ve çıtır, ortadan kesince içi pişmiş ve kabarık olmalı. Kâğıt havluya al, partiler arasında yağın 175°C'ye dönmesini bekle
- Tabakla: Her köfteyi yandan, alt kenarı birleşik kalacak şekilde ekmek gibi aç. İçine 1 yk vatapá sür, üstüne 1 yk vinagrete ve 1 karides koy. Her tabağa 3 dolu acarajé yerleştir, kalan vinagrete'yi küçük bir kaseyle yanına koy, sıcakken servis et
Şef notu
Bahia'da acarajé çoğu zaman sokakta, beyaz giysili satıcı kadınların kazanlarından alınır ve Afro-Brezilya mutfağının simgesi sayılır. Özgün vatapá'ya ve karidese kurutulmuş tuzlu karides girer, burada kolay bulunan taze karides kullanıldı. Dendê (palmiye meyvesi yağı) Afrika ve Brezilya marketlerinde ya da online bulunur. Ayçiçek yağıyla yapılan köfte daha açık renkli ve hafif aromalı olur. Börülce mutlaka kuru olmalı, konserve börülce hamur tutmaz.
Sık sorulan sorular
- Acarajé hamurunda börülce kabuğu neden tamamen ayıklanıyor?
- Kabuk kalırsa köfte koyu renkli ve sert olur. Bu yüzden ıslanan börülce ovuşturulup su dolu kapta yüzeye çıkan kabuklar dökülür, tanelerin çoğu bembeyaz olmalıdır.
- Hamurun havalanıp havalanmadığını nasıl anlarım?
- Bir çay kaşığı hamuru bardak suya bırak: yüzüyorsa hava tutmuştur, batıyorsa 2 dakika daha çırp. Hava tutan hamur içi yumuşak, dışı çıtır köfte verir.
- Dendê bulunamazsa ne kullanabilirim?
- Tarife göre dendê yerine ayçiçek yağı kullanılır. Vatapá ve karides için 2 yemek kaşığı ayçiçek yağına yarım çay kaşığı tatlı toz biber eklenir.
Dadinhos de Tapioca1 sa 5 dk · Meze
Espetinho de Picanha1 sa 2 dk · Meze
Beijinho1 sa 19 dk · Meze
Caipirinha12 dk · İçecek
Bolo de Laranja1 sa 10 dk · Pastacılık
Tutu de Feijão1 sa 5 dk · Ana yemek