
Armut Zülbiyesi Artvin Usulü Taze Lor ve Armut Pekmezi
Türk mutfağından kahvaltı. 27 dk · +8 dk bekleme sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 27 dk · +8 dk bekleme
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Türk mutfağı
- Yemek türü
- Kahvaltı
- Diyet
- Vejetaryen
- Alerjenler
- Gluten, Süt
Malzemeler
Lor
- 3 L tam yağlı süt
- 5 yk beyaz sirke (ya da 3 limonun suyu)
- 1 tk ince tuz
Servis
- 150 g armut pekmezi (yaklaşık 6 yk)
- 4 dilim taze ekmek
Gerekli ekipmanlar
- Tencere
- Süzgeç / kevgir
- Tülbent
- Karıştırma kabı
- Kepçe
- Mutfak termometresi (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Sütü ısıt: 3 L sütü geniş, kalın tabanlı tencerede orta ateşte, dibi tutmaması için ara sıra karıştırarak 85°C'ye getir. Termometre yoksa kenarlarda köpük belirip buhar çıkarken ve kaynamaya çok yakınken kapat. Kaynatırsan lor sertleşir ve kuru çıkar (~15 dk).
- Ekşiliği ekle: Ateşi kapat, 5 yk sirkeyi sütün üstüne ince bir akışla dök ve kaşıkla sadece 3-4 kez yavaşça karıştır. Asit sütün kazeinini keser, sütün yeşilimsi bir peynir altı suyundan ayrıldığını görürsün. Fazla karıştırırsan pıhtı küçük parçalara ayrılır ve süzülürken kaybolur (~2 dk).
- Pıhtıyı dinlendir: Tencerenin kapağını kapat ve 8 dk bekle. Bu sürede pıhtılar iri kümeler halinde toplanır, peynir altı suyu berraklaşır. Su hâlâ bulanıksa 1 yk sirke daha ekleyip 3 dk daha bekle (bekleme, 8 dk).
- Pekmezi ayarla: Pekmez kıvamı koyuysa 10 sn sıcak su dolu bardağa batırılmış kaşıkla ya da küçük tencerede 20 sn ılıtarak akışkan hale getir, çünkü lorun üstünde ince şerit olarak yayılması gerekir (~2 dk, pıhtı dinlenirken)
- Süz: Tülbent serili büyük kevgirin üzerine pıhtıyı delikli kepçeyle al, peynir altı suyunu alta bırak ya da dök. Tülbentin uçlarını toplayıp 5 dk süzülmeye bırak, fazla suyu avucunla hafifçe sık. Çok sıkarsan lor tuğla gibi kuru olur, hafif nemli kalmalı (~5 dk).
- Tuzla ve soğut: Süzülen lorun tuzunu 1 tk tuzla çatalla hafifçe ezip karıştır ve 2 dk soğumaya bırak. Lor sıcakken pekmezle yenebilir, ancak biraz ılıyınca pekmez yüzeyde akmak yerine yayılır (~2 dk).
- Tabakla: Lorun tamamını (yaklaşık 400 g) 4 tabağa 100'er g paylaştır, kaşık arkasıyla ortasını hafifçe çukurlaştır. Çukura 1,5 yk armut pekmezi gezdir, taze ekmek dilimiyle servis et (~3 dk).
Şef notu
Armut Zülbiyesi Artvin'in lorun üstüne armut pekmezi gezdirilerek yapılan, Kültür Portalı kaydında kahvaltılık olarak tüketildiği yazılan sadeliğidir (https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/artvin/neyenir/armut-zulbiyesi). Kayıtta lor ve armut pekmezi dışında malzeme yoktur, burada lor sütten evde yapılmıştır, kasaptan ya da marketten taze lor alırsan 4. adımdan sonrasına geç. Evde sütle yapılan lor peynir altı suyundan yapılana göre daha yağlı ve yumuşaktır. Gerçek Türk lorunun peynir altı suyundan yapıldığını, sirkeyle kesilen süt pıhtısının ise çökelek ya da ricotta tarafına yakın durduğunu unutma. 3 L süt yaklaşık 400-450 g pıhtı verir, daha azı çıkarsa 3,5 L süt ve 1 yk fazla sirke kullan. Armut pekmezi bulunamazsa üzüm pekmezi kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
- Evde lor yaparken süt kaynatılır mı?
- Hayır, süt 85°C'ye getirilir. Kaynatırsan lor sertleşir ve kuru çıkar.
- Lor süzülürken neden fazla sıkılmaz?
- Çok sıkarsan lor tuğla gibi kuru olur, hafif nemli kalmalıdır.
- Süt sirkeyle kesildikten sonra neden fazla karıştırılmaz?
- Fazla karıştırırsan pıhtı küçük parçalara ayrılır ve süzülürken kaybolur. Sadece 3-4 kez yavaşça karıştırılır.
Armut Zülbiyesi 2.047 dk · Kahvaltı
Ayran Aşı Çorbası1 sa · Çorba
Tutmaç Çorbası1 sa 10 dk · Çorba
Bozbaş1 sa 15 dk · Çorba
Levrek Marin30 dk · Meze
Yaprak Ciğer25 dk · Meze
Kabak Cips30 dk · Meze