
Aşlyamfu Karakol Usulü Soğuk Nişasta Jölesi ve Erişte
Kırgız mutfağından çorba. 1 sa 20 dk (jöle soğuması dahil) sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 20 dk (jöle soğuması dahil)
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Zor
- Mutfak
- Kırgız mutfağı
- Yemek türü
- Çorba
- Diyet
- Vejetaryen
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Yumurta, Susam
Malzemeler
Nişasta jölesi
- 100 g patates nişastası
- 650 ml su
- 1/4 tk tuz
- 1/2 tk ayçiçek yağı (kabı yağlamak için)
Erişte
- 300 g un
- 150 ml su
- 1/2 tk tuz
- 1/4 tk karbonat
Omlet
- 3 yumurta
- 1 tk patates nişastası
- 1 yk su
- 1 tutam tuz
- 1 tk yağ
Sebze sosu
- 3 yk ayçiçek yağı
- 1 küçük soğan (ince kıyılmış)
- 1 kırmızı dolmalık biber ve 1 sivri biber (küçük küp)
- 4 diş sarımsak
- 3 olgun domates (rendelenmiş)
- 1 yk domates salçası
- 1 tk şeker
- 1 tk tuz
Ekşi su
- 1,2 lt soğuk içme suyu
- 90 ml elma sirkesi
- 1,5 tk tuz
- 2 tk şeker
Lazjan (acı yağ)
- 4 yk ayçiçek yağı
- 1,5 yk pul biber
- 3 diş sarımsak (rendelenmiş)
Servis
- 1/2 demet kişniş veya dereotu
Gerekli ekipmanlar
- Karıştırma kabı
- Tencere
- Profesyonel çırpıcı
- Tava
- Hamur merdanesi / oklava
- Şef bıçağı
- Süzgeç / kevgir
- Kesme tahtası
- Kepçe
Yapılışı
- Jöleyi pişir: Nişastayı 150 ml soğuk suyla bir kasede pürüzsüz aç. Kalan 500 ml suyu tuzla tencerede kaynat, ateşi kısıp nişastalı suyu ince bir iplik halinde ve sürekli çırparak ekle. 3-4 dk, karışım bulanık beyazdan yarı saydam, parlak ve koyu bir jöleye dönene kadar çırpmaya devam et. Hafif yağlanmış düz bir kaba 2 cm kalınlığında dök, üstünü düzle ve buzdolabına koy. En az 1 saatte kesilebilir sertliğe gelir
- Erişte hamurunu yoğur: Unu tuz ve karbonatla karıştır, suyu ekleyip 8-10 dk sıkı ve pürüzsüz olana kadar yoğur. Karbonat, lagman benzeri erişte hamurlarında bilinen bir ev tekniğidir ve eriştenin hafif sarımtırak renk ve esnek ısırık almasına yardım eder. Örtüp 20 dk dinlendir
- Sebze sosunu pişir: Hamur dinlenirken geniş tavada yağı orta ateşte ısıt, soğanı 4 dk yumuşat. Biberleri ve sarımsağı ekleyip 3 dk çevir. Salçayı 1 dk kavur, domates, şeker ve tuzu ekle, 8 dk, sos koyulaşıp yağı kenarlardan ayrılana kadar pişir. Oda sıcaklığına soğumaya bırak
- Ekşi suyu ve lazjanı hazırla: Soğuk suyu sirke, tuz ve şekerle karıştır, şeker ve tuz eriyince buzdolabına koy. Ekşi ama içilebilir olmalı, gerekirse sirkeyi ayarla. Lazjan için yağı 150°C'ye ısıt, kâsedeki pul biber ve sarımsağın üzerine dök, cızırdayıp kırmızılaşınca karıştır ve demlenmeye bırak
- Omleti yap: Yumurtayı nişasta, su ve tuzla çırp. Yağlanmış tavada kısık ateşte iki ince krep halinde pişir, her biri 1-2 dk, alt yüz kuruyunca çevir, renk aldırma. Soğuyunca rulo yapıp 5 mm şeritler halinde kes
- Erişteyi aç ve haşla: Hamuru merdaneyle 3 mm kalınlığa aç, unla ve gevşek katla, 4-5 mm şeritler halinde kes. Bol tuzlu kaynar suda 3-4 dk, erişte yüzeye çıkıp çiğ beyazlığı kaybedince süz. Hemen bol soğuk suyun altında yıka ki pişmesi dursun ve nişastası gitsin, iyice süz
- Jöleyi kes: Soğumuş jöleyi kaptan ters çevirip tahtaya çıkar, ıslak bıçakla 1 cm kalınlıkta şeritlere kes. Kenarı titreyen ama dağılmayan, temiz kesilen bir jöle olmalı
- Tabakla: Dört derin kaseye önce eriştenin bir bölümünü, üzerine jöle şeritlerini koy. Ortaya iki kaşık sebze sosu, yanına omlet şeritleri yerleştir. Kepçeyle soğuk ekşi suyu kenardan, malzemeler yarıya kadar batacak şekilde dök. Üzerine bir çay kaşığı lazjan ve kişniş serp. Sofrada karıştırılarak hemen yenir
Şef notu
Aşlyamfu Karakol'a 19. yüzyılda yerleşen Dungan (Çinli Müslüman) topluluğundan Kırgız mutfağına geçmiştir ve bugün Karakol'un simgesi sayılır: şehirde yazın sokak sokak aşlyamfu satılır. Gelenekte jöle bezelye ya da patates nişastasından yapılır ve tabak hep soğuk servis edilir. Sıcak yaz öğlesinin yemeğidir, yanında genellikle kızarmış hamur (boorsok ya da samsa) yenir.
Sık sorulan sorular
- Aşlyamfu jölesi nasıl kesilebilir sertliğe gelir?
- Nişastalı karışım kaynayan suya ince iplik halinde, sürekli çırpılarak eklenir ve 3-4 dakika yarı saydam, parlak bir jöle olana kadar çırpılır. Yağlanmış kaba 2 cm kalınlığında dökülür. Buzdolabında en az 1 saatte kesilebilir sertliğe gelir.
- Haşlanan erişte neden soğuk suda yıkanıyor?
- Erişte yüzeye çıkıp çiğ beyazlığını kaybedince süzülüp hemen bol soğuk suyun altında yıkanır. Böylece pişmesi durur ve nişastası gider. Sonra iyice süzülür.
- Aşlyamfu'nun ekşi suyu nasıl hazırlanır?
- Soğuk içme suyu elma sirkesi, tuz ve şekerle karıştırılır, şeker ve tuz eriyince buzdolabına konur. Ekşi ama içilebilir olmalıdır, gerekirse sirke ayarlanır. Servis sırasında kaselere kenardan dökülür.
Aşlyamfu 2.01 sa 20 dk · Çorba
Kesme1 sa 30 dk · Çorba
Oromo2 sa · Ekmek & hamur işi
Şorpo2 sa 30 dk · Çorba
Kattama1 sa 50 dk · Ekmek & hamur işi
Kattama 2.01 sa 25 dk · Ana yemek
Kuurdak30 dk · Ana yemek