Bat

Bat Tokat

Türk mutfağından meze. 1 sa 10 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 10 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Türk mutfağı
Yemek türü
Meze
Alerjenler
Gluten, Sert kabuklu yemiş

Uygulamada aç

Malzemeler

Mercimek ve bulgur

  • 150 g yeşil mercimek
  • 1 lt su
  • 200 g ince köftelik bulgur

Karışım

  • 1 yk biber salçası
  • 1 yk domates salçası
  • 2 orta boy domates
  • 4 taze soğan
  • 1/2 demet maydanoz
  • 1/2 demet dereotu
  • 1/4 demet taze nane
  • 1/4 demet reyhan (fesleğen)
  • 80 g ceviz içi
  • 80 ml zeytinyağı
  • 2 yk nar ekşisi
  • 1/2 limonun suyu
  • 1 tk pul biber
  • 1,5 tk tuz

Servis

  • 1 göbek marul (yaprakları ayrılmış)
  • 1 yk zeytinyağı
  • 1 tutam pul biber

Gerekli ekipmanlar

  • Tencere
  • Süzgeç / kevgir
  • Karıştırma kabı
  • Rende
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası

Yapılışı

  1. Mercimeği haşla: Mercimeği ayıkla ve yıka. 1 lt soğuk suyla tencereye koy, kaynayınca kısık ateşte kapağı aralık 25 dk, taneler yumuşayıp dağılmadan kabukları hafifçe açılana kadar pişir. Tuzu son 5 dakikada ekle, başta tuz verilen mercimek geç pişer
  2. Suyunu ayır: Mercimeği kevgirden geçir, haşlama suyunu bir kapta topla. Bat'ın özü bu suda: bulgur sade suyla değil, mercimeğin nişastalı ve lezzetli suyuyla ıslatılır. Yaklaşık 300 ml sıcak su ayır
  3. Bulguru ıslat: Bulguru geniş bir kaseye al, salçaları ekle ve üzerine 300 ml sıcak mercimek suyunu dök. Karıştırıp üzerini kapat ve 15 dk beklet. Sıcak su salçayı eritir ve bulguru pişirmeden yumuşatır
  4. Domatesi ve yeşillikleri hazırla: Bulgur beklerken domatesleri rendele ya da çok ince doğra. Taze soğanı, maydanozu, dereotunu, naneyi ve reyhanı ince kıy. Cevizi elinle iri parçalara kır. Yöresel anlatımlarda reyhanın kokusu öne çıkar, bulamazsan yerine biraz daha nane koy
  5. Yoğur: Islanmış bulgura haşlanmış mercimeği, rendelenmiş domatesi ve pul biberi ekle. Elinle 3-4 dk, salçanın rengi her yere eşit dağılana ve bulgur mercimekle hafifçe kaynaşana kadar yoğur. Bat köfte gibi sıkı olmamalı, nemli ve kaşıkla alınabilir bir kıvam aranır
  6. Yeşillikleri kat: Kıyılmış yeşillikleri, cevizin üçte ikisini, zeytinyağını, nar ekşisini ve limon suyunu ekle. Yeşillikleri ezmemek için bu kez elle değil kaşıkla, nazikçe karıştır. Tuzunu kontrol et
  7. Dinlendir: Karışımı 10 dk beklet. Bulgur kalan sıvıyı ve yağı emer, lezzetler oturur. Kuru kaldıysa birkaç kaşık mercimek suyu ekle, bat dökülmeyecek ama kurumayacak nemde olmalı
  8. Tabakla: Servis tabağının kenarına marul yapraklarını taç gibi diz. Bat'ı ortaya kaşıkla, yüzeyi hafif dalgalı bir tepe olacak şekilde yay. Kalan cevizi ve bir tutam pul biberi serp, zeytinyağı gezdir. Her lokma marul yaprağına sarılarak yenir

Şef notu

Bat'ın Tokat yöresinde yapıldığı bilinir, yaz aylarında soğuk meze olarak sunulur; adı kimilerine göre karışımın suya "batırılarak" hazırlanmasından gelir. Kimi evlerde içine taze fasulye, kimilerinde dut yaprağı ya da semizotu katılır. Ayranla da sunulduğu anlatılır. Buzdolabında kapalı kapta 1 gün dayanır, servisten önce oda sıcaklığına getir.

Sık sorulan sorular

Bat'ta bulgur neden mercimek suyuyla ıslatılır?
Bat'ın özü mercimeğin nişastalı ve lezzetli haşlama suyundadır. Yaklaşık 300 ml sıcak mercimek suyu salçalı bulgurun üzerine dökülüp 15 dakika beklenir.
Bat'ın kıvamı nasıl olmalı?
Köfte gibi sıkı olmamalı, nemli ve kaşıkla alınabilir olmalı. Kuru kalırsa birkaç kaşık mercimek suyu eklenir.
Reyhan bulunamazsa yerine ne kullanılır?
Tarifteki notta reyhan bulunamazsa yerine biraz daha nane konabileceği belirtilir. Yeşillikleri ezmemek için son karıştırma kaşıkla yapılır.

Aynı mutfaktan