
Bosanski Lonac Bosna Usulü Katmanlı Dana ve Kuzu
Boşnak mutfağından ana yemek. 3 sa 20 dk (düdüklüde ~1 sa 40 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 3 sa 20 dk (düdüklüde ~1 sa 40 dk)
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Boşnak mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Alerjenler
- Gluten, Kereviz
Malzemeler
Et
- 400 g dana kuşbaşı (incik ya da kol, 3 cm)
- 300 g kemiksiz kuzu kol (3 cm)
Sebze
- 500 g beyaz lahana
- 500 g patates
- 2 havuç
- 2 kuru soğan
- 2 kapya biber
- 3 domates (yaklaşık 400 g)
- 6 diş sarımsak (soyulmuş, bütün)
- 1/2 demet maydanoz
Baharat
- 2 tk tuz
- 10 tane karabiber
- 2 defne yaprağı
- 1 tk tatlı toz kırmızı biber
Sıvı
- 500 ml su
- 2 yk ayçiçek yağı (30 ml)
Kapak hamuru
- 100 g un
- 60 ml su
Gerekli ekipmanlar
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Karıştırma kabı
- Döküm tencere
- Fırın
- Kepçe
- Düdüklü tencere (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Kes: Kesme tahtasında şef bıçağıyla etleri 3 cm küplere ayır, büyük sinirleri ve fazla yağları kes. Lahanayı 4 cm'lik iri parçalara, patatesi 3 cm küplere, havucu 1 cm halkalara, soğanı yarım ay dilimlere, biberleri 2 cm şeritlere, domatesleri iri dilimlere kes. Maydanozu kabaca doğra. Lonac'ta her şey iri kesilir ki saatlerce pişince dağılmasın. 17 dk
- Baharatla: Tuzu ve kırmızı biberi küçük bir kasede karıştır. Etleri kaba al, karışımın üçte biriyle ov. Kalanı katlara serpmek için ayır. 3 dk
- Katla: 6 lt'lik kapaklı döküm tencerenin dibine yağı sür. Dibe soğanın yarısını yay, üstüne etin yarısını koy, sonra lahananın yarısını, patatesin ve havucun yarısını, biberin ve domatesin yarısını diz. Her katın üstüne baharat karışımından, karabiberden ve maydanozdan serp, sarımsak dişlerini katların arasına göm. Aynı sırayla ikinci katı kur, domatesle bitir ve defneleri üste koy. 10 dk
- Suyu ekle ve mühürle: Suyu tencerenin kenarından yavaşça dök, katlar bozulmasın. Un ve suyu yoğurup parmak kalınlığında uzun bir şerit yap, tencerenin ağzına sar ve kapağı üstüne bastırarak kapat. Hamur buharı içeride tutar, geleneksel lonac da böyle kapatılır. 5 dk
- Ocakta ısıt: Fırını 160°C'ye ısıt. Tencereyi orta ateşte 10 dk, içinden kaynama sesi gelene kadar ısıt. Döküm tencerenin fırına sıcak girmesi pişirme süresini kısaltır. 10 dk
- Fırında pişir: Tencereyi fırının alt rafına koy ve 2 sa 20 dk dokunmadan pişir. Karıştırma ve kapağı açma, lonac karıştırılırsa katlar ve sebzeler lapalaşır, sallamak yeterlidir. 8 lt'lik düdüklüde (yarıyı geçmeyecek, hamursuz kapak) buhar çıktıktan sonra 35 dk pişir ve basıncın kendiliğinden düşmesini bekle. 140 dk
- Dinlendir: Fırından al ve 10 dk kapalı beklet. Hamur kapağı kırıp at. Et çatalla kolayca dağılmalı, sebzeler şeklini korumalı, dipte bol ve berrak bir et suyu olmalı. 10 dk
- Servis: Tencereyi sofraya getir. Derin tabaklara kepçeyle her kattan biraz alarak paylaştır ve bol suyunu dök. Defneleri ayıkla. Yanında somun ya da köy ekmeğiyle servis et. 5 dk
Şef notu
Bosanski lonac, Bosna'nın en eski tencere yemeklerinden biri olarak anlatılır, gelenekte toprak bir çömlekte (lonac) ocağın ya da sobanın kenarında saatlerce pişirilirdi. Et türleri ve sebzeler evden eve, mevsimden mevsime değişir, karışık et ve iri kesilmiş sebze tek ortak noktasıdır. Kalja'dan farkı birden fazla et türü ve pek çok sebzenin karıştırılmadan katlanması ve uzun, kapalı pişirmedir. Toprak çömleğin varsa daha da iyi, ama soğuk fırına koy ki çatlamasın.
Sık sorulan sorular
- Bosanski lonac neden karıştırılmaz?
- Karıştırılırsa katlar ve sebzeler lapalaşır. Tencereyi sallamak yeterlidir, kapağı da açmamak gerekir.
- Tencerenin ağzına un ve su hamuru neden sürülür?
- Hamur buharı içeride tutar, geleneksel lonac da böyle kapatılır. Servis sırasında hamur kapak kırılıp atılır.
- Bosanski lonac düdüklüde yapılır mı?
- Evet. 8 litrelik düdüklüde, hamursuz kapakla ve tencere yarıyı geçmeyecek şekilde, buhar çıktıktan sonra 35 dakika pişirilir. Basıncın kendiliğinden düşmesi beklenir.
Boşnak Mantısı1 sa 20 dk · Ekmek & hamur işi
Begova Čorba1 sa 30 dk · Çorba
Ćevapi u Somunu2 sa 25 dk · Ana yemek
Ćevapi 2.01 sa 25 dk · Ana yemek
Kalja1 sa 50 dk · Ana yemek
Kljukuša1 sa 30 dk · Ekmek & hamur işi