
Ewa Agoyin Lagos Usulü Ezme Fasulye ve Kızgın Biber Sosu
Nijerya mutfağından ana yemek. 1 sa 15 dk · +4 sa ıslatma sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 15 dk · +4 sa ıslatma
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Nijerya mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Vejetaryen
- Alerjenler
- Gluten, Kabuklu deniz ürünü
Malzemeler
Fasulye
- 400 g kuru börülce veya kuru oloyin (bal fasulyesi)
- 1,8 lt su
- 1 küçük kuru soğan (ikiye bölünmüş)
- 1 tk tuz
Agoyin sosu
- 50 g kurutulmuş kırmızı dolmalık biber (Antep kurusu, sapsız ve çekirdeksiz)
- 2 kuru acı kırmızı biber (ya da 1 tk acı pul biber)
- 1 kırmızı dolmalık biber (taze)
- 2 büyük kuru soğan (biri iri doğranmış, biri ince yarım ay)
- 150 ml kırmızı palmiye yağı
- 2 yk öğütülmüş kurutulmuş kerevit (isteğe bağlı)
- 1/2 tk tuz
Servis
- Taze ekmek (Nijerya'da agege ekmeği) veya kızarmış muz
Gerekli ekipmanlar
- Tencere
- Kalın tabanlı tencere
- Kepçe
- Blender
- Tahta kaşık / spatula
- Patates ezici (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Fasulyeyi ıslat: Fasulyeyi ayıkla ve bol suda 4 saat ıslat. Islatılan fasulye eşit pişer ve ezmesi kadife gibi olur
- Haşla: Islatma suyunu dök, fasulyeyi 1,8 lt temiz su ve soğanla tencereye al, kaynayınca köpüğünü al. Kapağı aralık, kısık ateşte 55-60 dk, taneler parmakla bastırınca dağılacak kadar yumuşayana kadar pişir. Tuzu son 10 dakikada ekle. Ewa agoyin için fasulyenin normalden fazla, neredeyse dağılacak kadar pişmesi gerekir. Düdüklü tencerede bu süre 20 dk'ya iner, fasulye kısalır ama sos yaklaşık 70 dk sürdüğü için toplam süre değişmez
- Biberleri ıslat: Fasulye pişerken kuru dolmalık ve acı biberleri kaynar suda 20 dk ıslat. Kuru biber yumuşar ve blenderda pürüzsüz çekilir
- Biber ezmesini çek: Islanmış biberleri süz, taze kırmızı biber ve iri doğranmış soğanla blendera al. 50 ml ıslatma suyuyla koyu bir ezme olana kadar 1-2 dk çek
- Palmiye yağını ağart: Pencereyi aç ve aspiratörü çalıştır. Kalın dipli tencereye palmiye yağını al, kapağı kapat ve orta-kısık ateşte 8-10 dk ısıt. Yağı hiç başıboş bırakma, duman koyulaşırsa ocağı kapat. Yağ alev alırsa kapağı kapalı tut, asla su dökme. Yağın rengi turuncudan açık sarıya döner ve keskin bir koku çıkar, bu agoyin sosunun tanıdık tadıdır. Ocağı kapat ve yağı kapağı kapalı 2 dk dinlendir. Yağ çok sıcaktır, kapağı yüzünden uzak açarak kaldır. Nemli soğanı eklemeden önce yağın 2-3 dk ılımasını bekle
- Soğanı koyulaştır: Ağartılmış yağı orta ateşte tekrar ısıt, ince doğranmış soğanı ekle ve sürekli karıştırarak 8-10 dk koyu kahverengi ve kenarları çıtır olana kadar kavur
- Sosu kavur: Biber ezmesini soğana ekle, dikkatle karıştır, ilk anda sıçrar. Orta-kısık ateşte sık sık dibini kazıyarak 20-25 dk pişir. Sos koyu bordo, neredeyse kahverengiye dönmeli ve yağ sosun üzerinde tamamen ayrılmalı. Kereviti ve tuzu son 5 dakikada ekle. Agoyin sosu bilerek koyu kavrulur, tatlı, isli ve acı olmalı
- Fasulyeyi ez: Pişen fasulyeyi suyunu süzmeden tahta kaşıkla ya da patates eziciyle 3-4 dk ez. Kıvam kaşıktan düşen yumuşak bir püre olmalı, birkaç tane bütün kalabilir. Çok kuruysa pişirme suyuyla aç
- Tabakla: Fasulye ezmesini sığ bir kaseye kaşıkla yay, ortasında hafif bir çukur aç. Agoyin sosundan iki büyük kaşığı yağıyla birlikte çukura ve fasulyenin üstüne dök. Yanında dilimlenmiş ekmekle sıcak servis et
Şef notu
Ewa agoyin Lagos'un sokak kahvaltısıdır: adının, yemeği Lagos'a getiren Togolu ve Beninli satıcılardan (agoyin) geldiği anlatılır. Satıcılar fasulyeyi ve sosu ayrı kaplarda taşır, sosu tabakta fasulyenin üzerine döker. Palmiye yağını ağartmak sosun özüdür ama dumanlı bir iştir, havalandırmasız mutfakta yapma. Palmiye yağı bulamazsan ayçiçek yağına 1 yk tatlı kırmızı toz biber ekle ve ağartma adımını atla, tat yakın ama farklı olur. Oloyin Nijerya'nın tatlımsı kahverengi fasulyesidir, burada en kolay bulunan karşılığı börülce kullanıldı.
Sık sorulan sorular
- Ewa Agoyin için fasulye neden normalden fazla pişirilir?
- Ezme için fasulyenin neredeyse dağılacak kadar pişmesi gerekir. Taneler parmakla bastırınca dağılmalı ve ezme kaşıktan düşen yumuşak bir püre olmalıdır.
- Palmiye yağını ağartırken nelere dikkat edilmeli?
- Aspiratör çalıştırılır ve yağ başıboş bırakılmaz; yağ alev alırsa kapak kapalı tutulur ve asla su dökülmez. Yağ çok sıcak olduğundan nemli soğanı eklemeden önce 2-3 dk ılımasını beklemek gerekir.
- Agoyin sosu neden bu kadar koyu kavrulur?
- Agoyin sosu bilerek koyu kavrulur; sos koyu bordo, neredeyse kahverengi olmalı ve yağ üzerinde tamamen ayrılmalıdır. Tadı tatlı, isli ve acıdır.
Jollof Rice1 sa 25 dk · Ana yemek
Egusi Çorbası1 sa · Çorba
Suya40 dk · Ana yemek
Akara45 dk · Başlangıç
Chin Chin1 sa 10 dk · Ekmek & hamur işi
Suya 2.01 sa 10 dk · Ana yemek