
Fideuà Valensiya Usulü Deniz Ürünlü Şehriye ve Alioli
İspanyol mutfağından ana yemek. 1 sa 20 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 20 dk
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- İspanyol mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Yumurta, Balık, Kabuklu deniz ürünü, Yumuşakça, Kereviz, Sülfit
Malzemeler
Deniz ürünleri
- 12 orta boy kabuklu karides (yaklaşık 360 g)
- 300 g temizlenmiş kalamar (1 cm halka ve küp)
Balık suyu
- 12 karidesin kafa ve kabukları (yukarıdan)
- 400 g beyaz balık kafa ve kılçığı (levrek ya da çipura, balıkçıdan)
- 1 kuru soğan (dörde bölünmüş)
- 1 defne yaprağı
- 1,2 lt su
Makarna
- 300 g ince spagetti (spagettini, 2-3 cm boyunda kırılmış)
Sofrito
- 5 yk sızma zeytinyağı (1 yk balık suyu, 2 yk makarna, 2 yk sofrito için)
- 3 diş sarımsak (ince kıyılmış)
- 2 olgun domates (yaklaşık 200 g, rendelenmiş)
- 1 tk tatlı toz kırmızı biber
- 1 tutam safran (10-12 iplik)
- 1 tk tuz
Alioli
- 3 diş sarımsak
- 1 tutam tuz
- 1 yumurta sarısı (taze, mümkünse pastörize)
- 100 ml ayçiçek yağı
- 50 ml sızma zeytinyağı
- 1 tk limon suyu
Servis
- 1 limon (dilimlenmiş)
Gerekli ekipmanlar
- Tencere
- İnce süzgeç / chinois
- Havan
- Sote tavası
- Fırın
- Karıştırma kabı
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Rende
Yapılışı
- Karidesleri ayıkla: Karideslerin kafasını kopar, kabuğunu soy, kuyruk ucunu bırakabilirsin. Sırtındaki ince siyah bağırsağı bıçak ucuyla çek. Gövdeleri buzdolabına koy, kafa ve kabukları balık suyu için ayır. Kalamarı 1 cm halka ve küp kes
- Balık suyunu yap: Geniş bir tencerede 1 yk zeytinyağını ısıt, karides kafa ve kabuklarını yüksek ateşte 3 dk, kızarıp turuncuya dönene kadar kavur, kafaları kaşıkla bastırarak suyunu çıkar. Balık kılçıklarını, soğanı, defneyi ve 1,2 lt suyu ekle. Kaynayınca köpüğünü al ve kısık ateşte tam 20 dk pişir, daha uzun pişen balık suyu acılaşır. İnce süzgeçten süz, yaklaşık 1 lt çıkar, 800 ml'sini sıcak tut
- Alioliyi döv: Balık suyu pişerken sarımsağı tuzla havanda pürüzsüz macun olana kadar ez. Yumurta sarısını ekle, iki yağı önce damla damla, sonra ince iplik halinde, tokmakla tek yöne karıştırarak 6-8 dk'da ekle. Limon suyunu kat. Kaşıkta duran parlak bir sos olmalı, buzdolabına koy
- Makarnayı kavur: 32 cm fırına girebilen geniş sote tavada 2 yk zeytinyağını orta ateşte ısıt. Kırılmış makarnayı 4-5 dk, sürekli karıştırarak eşit altın rengi olana kadar kavur. Kavrulan makarna pişerken lapa olmaz ve fındıksı bir tat kazanır. Bir kaseye al
- Deniz ürünlerini mühürle: Aynı tavada kalan 2 yk zeytinyağını yüksek ateşte ısıt. Karidesleri her yüzü 1 dk mühürleyip tabağa al, içleri çiğ kalacak. Kalamarı 2 dk kavur, tavada bırak
- Sofritoyu pişir: Ateşi orta-kısığa indir, sarımsağı ekleyip 30 sn karıştır. Rendelenmiş domatesi ekle ve 6-8 dk, suyu çekilip koyu bir macun olana ve yağ kenarlardan ayrılana kadar pişir. Toz kırmızı biberi ve safranı parmaklarınla ufalayarak ekle, 30 sn karıştır
- Pişir: Kavrulmuş makarnayı tavaya ekleyip sofritoyla 1 dk karıştır. 800 ml sıcak balık suyunu ve tuzu ekle, makarnayı tavaya eşit yay. Yüksek ateşte 3 dk, sonra orta ateşte 6-7 dk, hiç karıştırmadan pişir. Son 3 dk'da karidesleri makarnanın içine yarıya kadar göm. Bu sırada fırını ızgara modunda 230°C'ye ısıt. Sıvı tamamen çekilmeli ve makarna dişe gelir kıvamda olmalı
- Fırında kabart: Tavayı fırının üst rafına koy ve 3-4 dk, makarna uçları yukarı doğru kalkıp çıtırlaşana kadar ızgarala. Fideuà'nın imzası budur, uçlar kıvrılıp yer yer kızarır
- Dinlendir ve servis et: Tavayı fırından al, temiz bir mutfak beziyle üstünü örtüp 3 dk dinlendir. Limon dilimleri ve alioliyle tavada servis et, herkes kendi tabağına alioli alır
Şef notu
Fideuà, Valensiya kıyısında Gandia çevresiyle anılan ve paellanın pirinç yerine ince makarnayla yapılan akrabası olarak bilinir. İspanya'da içi delik kısa "fideo" makarnasıyla yapılır, burada her yerde bulunan ince spagettiyi kırarak aynı sonuca ulaşıldı. Tavanın büyüklüğü önemli: 32 cm'den küçük tavada makarna kalın tabaka oluşturur ve çıtırlaşmaz, o zaman yarım porsiyonu iki tavada pişir. Balık suyu en önemli malzemedir, balıkçıdan kafa ve kılçık iste. Alioli çiğ yumurta sarısı içerir (Temel bölümündeki Aioli ile aynı mantık): gebe, küçük çocuk, yaşlı ve bağışıklığı zayıf kişilere çiğ yumurtalı sos verilmemeli, onlara alioli yerine sarımsaklı yoğurt ya da limonlu zeytinyağı ver.
Sık sorulan sorular
- Makarna neden önce kavrulur?
- Kavrulan makarna pişerken lapa olmaz ve fındıksı bir tat kazanır.
- Fideuà'nın uçları nasıl çıtırlaşır?
- Pişen tava fırında ızgara modunda 3-4 dakika tutulur. Makarna uçları yukarı kalkıp çıtırlaşır, uçlar kıvrılıp yer yer kızarır.
- Balık suyu neden uzun pişirilmez?
- Daha uzun pişen balık suyu acılaşır. Bu yüzden köpüğü alındıktan sonra kısık ateşte tam 20 dakika pişirilir.
Salmorejo Cordobés25 dk · Çorba
Tortilla Española1 sa 05 dk · Ana yemek
Paella Valenciana1 sa 20 dk · Ana yemek
Gambas al Ajillo20 dk · Başlangıç
Albóndigas en Salsa de Almendras1 sa 10 dk · Ana yemek
Crema Catalana35 dk · Tatlı