Galacoş

Galacoş Bayburt Usulü Mercimekli Kıymalı Yoğurt Ekmeği

Türk mutfağından ana yemek. 51 dk (düdüklüde ~40 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
51 dk (düdüklüde ~40 dk)
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Türk mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Alerjenler
Gluten, Süt

Uygulamada aç

Malzemeler

Mercimekli kıyma

  • 250 g yeşil mercimek
  • 400 g dana kıyma
  • 1 büyük kuru soğan
  • 2 yk domates salçası
  • 50 g tereyağı
  • 700 ml sıcak su
  • 1 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber

Yoğurt

  • 300 g süzme yoğurt
  • 200 ml ılık su
  • 1/2 tk tuz

Taban

  • 4 dilim bayat ekmek (yaklaşık 200 g)

Yağ

  • 80 g tereyağı
  • 1 tk pul biber

Gerekli ekipmanlar

  • Kalın tabanlı tencere
  • Tava
  • Tahta kaşık / spatula
  • Profesyonel çırpıcı
  • Karıştırma kabı
  • Kepçe
  • Mutfak termometresi (isteğe bağlı)
  • Düdüklü tencere (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Hazırlık: Yeşil mercimeği yıkayıp süz, taş ve kabuk ayıkla. Soğanı ince kıy. Bayat ekmeği 2 cm küpler halinde doğrayıp geniş servis kasesine ya da 4 derin tabağa böl. Bayat ekmek yoğurdu emerken şekli korur, taze ekmek lapa olur
  2. Kıymayı kavur: Geniş kalın tabanlı tencerede 50 g tereyağını erit. Soğanı ekle, 3 dk pembeleştir. Kıymayı ekleyip tahta kaşıkla ufalayarak 6 dk suyunu salıp çekene kadar kavur. Salçayı ekle ve 1 dk çevir. Kıymanın rengi kahverengiye dönmeli, iyi kavurulan kıyma lezzetin temelidir
  3. Mercimeği pişir: Mercimeği ve sıcak suyu tencereye ekle, karabiber ve tuzu kat. Kaynayınca ateşi kıs, kapağı aralık bırakıp 25 dk, mercimekler suyunu çekip yumuşayana kadar pişir. Düdüklü tencerede 12 dk yeter. Karışım ıslak değil, kuru ve dağılmayan kıvamda olmalı
  4. Yoğurt karışımını hazırla (mercimek pişerken): Küçük tencerede süzme yoğurdu, ılık suyu ve tuzu çırpıcıyla pürüzsüz ve akışkan olana kadar çırp. Kısık ateşte sürekli karıştırarak ısıt, 55-60°C'ye ulaşınca ocaktan al, kaynamasına izin verme. Kaynarsa yoğurt kesilir ve kullanılamaz
  5. Ekmeği yoğurtla ıslat: Küp ekmeklerin üzerine sıcak yoğurt karışımını kepçeyle dök. Ekmekler birkaç dakikada yoğurdu çeker ve yumuşar, fazla sıvı kalırsa ekmek tamamen dağılır
  6. Mercimeği üstüne yay: Sıcak mercimekli kıymayı yoğurtlu ekmeğin üzerine kaşıkla yay. Tabak sıcak bir yoğurt tabakası, üstünde karabiber kokulu kıymalı mercimek olmalı
  7. Yağı kızdır ve dök: Küçük tavada 80 g tereyağını kısık ateşte köpürene ve kenarları hafif ceviz rengine dönene kadar ısıt. Pul biberi ekle, 15 saniye karıştır. Bu kızgın yağı galacoşun üzerine bolca dök
  8. Servis: Hemen sıcak servis et. Bayburt'ta yemeğin kendi karakteri, ekmek yoğurt ve mercimekli kıymanın birbirine karışmasıdır, kaşıkla derinden alınır

Şef notu

Galacoş, Bayburt İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynağına göre mercimek, kıyma ve kurutulmuş ayran süzmesinden (gurut) hazırlanır, bayat ekmeğin üzerine servis edilir. Gurut bulunamazsa süzme yoğurtla yapılır, kaynak da bu ikameyi verir. Yoğurt kaynarsa kesildiği için sıcaklığı 60°C'nin altında tut.

Sık sorulan sorular

Galacoşta neden bayat ekmek kullanılır?
Bayat ekmek yoğurdu emerken şeklini korur, taze ekmek lapa olur. Ekmek 2 cm küpler halinde doğranıp kaselere bölünür.
Galacoşun yoğurdu neden kesilir ve nasıl önlenir?
Yoğurt kaynarsa kesilir ve kullanılamaz. Süzme yoğurt, su ve tuz çırpılıp kısık ateşte sürekli karıştırılarak 55-60°C'ye kadar ısıtılır, kaynatılmaz.
Galacoş düdüklüde yapılabilir mi?
Evet, mercimek düdüklü tencerede 12 dakikada pişer. Klasik tencerede kapağı aralık 25 dakika gerekir.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan