
Genfo Etiyopya Usulü Berbereli Arpa Unu Lapası
Etiyopya mutfağından ana yemek. 45 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 45 dk
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Etiyopya mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Vejetaryen
- Alerjenler
- Gluten, Süt
Malzemeler
Lapa
- 300 g arpa unu
- 850 ml su
- 1 tk tuz
- gerekirse 100 ml sıcak su
Niter kibbeh
- 120 g tereyağı
- 1 diş sarımsak (ezilmiş)
- 1 cm taze zencefil (dilimlenmiş)
- 1/4 tk çemen tohumu
- 2 yeşil kakule (ezilmiş)
- 1/4 tk kuru kekik
- 1/4 tk çörek otu. Berbere (hızlı karışım, yaklaşık 1 yk): 2 tk tatlı toz kırmızı biber
- 1/2 tk acı pul biber
- 1/8 tk toz zencefil
- 1/8 tk toz kakule
- 1 tutam toz karanfil
- 1 tutam toz tarçın
Servis
- 200 g süzme yoğurt
Gerekli ekipmanlar
- Tencere
- İnce süzgeç / chinois
- Karıştırma kabı
- Kalın tabanlı tencere
- Tahta kaşık / spatula
Yapılışı
- Niter kibbeh'i demle: Küçük bir tencerede tereyağını çok kısık ateşte erit, sarımsak, zencefil, çemen, kakule, kekik ve çörek otunu ekle. Kaynatmadan 15 dk demle, süt katıları dibe çöküp açık altın rengine dönünce ince süzgeçten süz. Yaklaşık 95 g yağ kalır. Berbere baharatlarını küçük bir kasede karıştır
- Unu kavur: Niter kibbeh demlenirken 24 cm, dibi kalın bir tencereyi orta-kısık ateşe al, arpa ununu kuru olarak ekle ve tahta kaşıkla sürekli karıştırarak 5-6 dk, rengi bir ton koyulaşıp fındık gibi kokana kadar kavur. Unu bir kaseye boşalt. Kavrulan un lapaya çiğ un tadı yerine kızarmış ekmek tadı verir
- Suyu kaynat: Aynı tencerede 850 ml suyu 1 tk tuzla kaynat
- Unu ekle: Ateşi kıs. Unu bir elinle azar azar yağmur gibi serperken diğer elinle kalın saplı tahta kaşıkla hızla karıştır. Topak oluşursa kaşığın sırtıyla tencerenin kenarına bastırıp ez. 2-3 dk içinde karışım çok koyulaşır ve kaşığa direnç gösterir
- Pişir ve döv: Kısık ateşte 15 dk pişir. Bu sürede her 1-2 dk'da bir lapayı tahta kaşıkla tencerenin kenarına bastırıp ez, sonra katlayarak çevir. Lapa pürüzsüz, parlak, tencerenin çeperinden kendiliğinden ayrılan sıkı bir kütle olmalı. Çok sertse ve dibe tutuyorsa 100 ml sıcak suyu ekleyip yedir. Arpa nişastası bu dövme hareketiyle açılır, genfo bu yüzden lastik gibi değil kadifemsi olur
- Şekillendir: Orta boy bir kaseyi soğuk suyla ıslat, sıcak lapayı içine boşalt ve ıslak kaşıkla bastırarak yüzeyini düzle. Geniş bir servis tabağını kasenin üzerine kapat ve ters çevir, lapa kubbe şeklinde tabağa oturur. Kubbenin tepesine ıslak bir kaşığın sırtıyla 6-7 cm genişliğinde derin bir çukur aç
- Yağı doldur: Niter kibbeh'i küçük tencerede kısık ateşte ılıt (sıcak değil, akışkan), berbereyi ekle ve karıştır. Çukura dök, bir kısmı kenarlardan akabilir. Süzme yoğurdu kubbenin etrafına kaşıkla halka halinde yerleştir
- Servis: Ortaklaşa sunulur: herkes kubbenin kenarından kaşıkla ya da elle bir parça koparır, ortadaki baharatlı yağa ve sonra yoğurda batırır. Sıcakken ye, soğudukça sertleşir
Şef notu
Genfo Etiyopya'da ve Eritre'de (ga'at adıyla) kahvaltıda ve özellikle doğumdan sonra annelere hazırlanan besleyici bir lapa olarak bilinir. Ortadaki yağ çukuru ve etrafındaki yoğurt yemeğin kimliğidir. Arpa unu bulunmazsa tam buğday unu kullan, tadı daha yumuşak olur. Lapayı karıştırmak kuvvet ister, tahta kaşığın sapı kalın olmalı. Niter kibbeh miktarı zengindir, hafif istersen yarıya indir.
Sık sorulan sorular
- Genfo'da arpa unu neden önceden kavrulur?
- Kavrulan un lapaya çiğ un tadı yerine kızarmış ekmek tadı verir. Un kuru tencerede fındık gibi kokana kadar kavrulur.
- Genfo topaklanırsa ne yapılır?
- Topaklar tahta kaşığın sırtıyla tencerenin kenarına bastırılıp ezilir. Lapa çok sertse ve dibe tutuyorsa 100 ml sıcak su eklenip yedirilir.
- Genfo soğuyunca ne olur?
- Soğudukça sertleşir; bu yüzden sıcakken yenir. Ortadaki baharatlı niter kibbeh ve yoğurtla birlikte ortaklaşa sunulur.
Genfo 2.01 sa 5 dk · Başlangıç
Doro Wat1 sa 30 dk · Ana yemek
Injera40 dk · Ekmek & hamur işi
Shiro Wat55 dk · Ana yemek
Kitfo30 dk · Ana yemek
Yemisir Wat50 dk · Ana yemek
Doro Wat 2.01 sa 15 dk · Ana yemek