Gozinaki

Gozinaki Gürcü Usulü Ballı Ceviz Şekerlemesi

Gürcü mutfağından tatlı. 55 dk · +30 dk soğuma sürer, yaklaşık 30 parça (22×28 cm). Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
55 dk · +30 dk soğuma
Porsiyon
yaklaşık 30 parça (22×28 cm)
Zorluk
Zor
Mutfak
Gürcü mutfağı
Yemek türü
Tatlı
Diyet
Vejetaryen, Glutensiz
Alerjenler
Sert kabuklu yemiş

Uygulamada aç

Malzemeler

Ceviz

  • 400 g ceviz içi (taze, acılaşmamış)

Bal

  • 250 g çiçek balı (koyu, aromalı)
  • 1 yk toz şeker

Şekillendirme

  • 1 yk su (tahta ve merdane için)
  • 1 tk ayçiçek yağı (bıçak için)

Gerekli ekipmanlar

  • Fırın
  • Fırın tepsisi
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Kalın tabanlı tencere
  • Tahta kaşık / spatula
  • Hamur merdanesi / oklava
  • İnce süzgeç / chinois (isteğe bağlı)
  • Şeker termometresi (isteğe bağlı)
  • Pişirme kâğıdı (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Cevizi seç: Cevizleri tepsiye yay, tadına bak ve acı ya da koyu renkli olanları ayıkla. Gozinakide yalnızca iki malzeme vardır, tek bir acı ceviz bütün tepsinin tadını bozar
  2. Cevizi kavur: Fırını 160°C'ye ısıt. Cevizleri tepside tek kat 10-12 dk, kokusu çıkıp kesitleri açık bal rengine dönene kadar kavur. Kavrulan ceviz bal içinde yumuşamaz, çıtır kalır. Sıcakken temiz bir bezle ovup gevşeyen ince zarları silkele
  3. Cevizi doğra: Cevizleri bıçakla iri doğra, parçalar mercimekten büyük, nohuttan küçük olsun. Toz kısmı ince süzgeçte eleyip ayır, toz bal şurubunu bulandırır
  4. Balı pişir: Balı ve şekeri dibi kalın küçük bir tencerede orta ateşte ısıt. Kaynayınca ateşi orta-kısığa al ve karıştırarak 8-10 dk pişir. Bal bir ton koyulaşmalı, köpükleri küçülmeli. Şeker termometresiyle 118-120°C'ye (sert top evresi) getir. Termometre yoksa bir damla soğuk suda sert ama hafif esneyen bir top yapmalı
  5. Cevizi bağla: Doğranmış cevizi bala ekle ve tahta kaşıkla sürekli karıştırarak kısık ateşte 2-3 dk, soğuk ceviz düşen sıcaklığı toparlayıp karışım yine 118-120°C'de kalana kadar çevir. Karışım tencerenin kenarından toplanıp kehribar rengine gelmeli. Bir damla soğuk suya düşünce sert ama hafif esneyen bir top vermeli. Fazla pişen bal yanık ve acı tat verir
  6. Yay: Bir kesme tahtasını soğuk suyla ıslat ya da tezgâha yağlı kâğıt ser. Sıcak karışımı üzerine dök, ıslak merdaneyle yaklaşık 22×28 cm, 1 cm kalınlıkta düzgün bir dikdörtgen aç. Karışım çok sıcaktır, elle dokunma
  7. Kes: 5-8 dk ılıyınca, karışım hâlâ yumuşakken yağlanmış bıçakla 4 cm'lik eşkenar dörtgenlere kes. Tamamen soğuyan gozinaki kesilmez, kırılır. Yaklaşık 30 parça çıkar
  8. Soğut ve tabakla: Parçaları tahtada 30 dk soğumaya bırak, sonra birbirinden ayır. Servis tabağına kenarları hafif üst üste binecek şekilde yelpaze gibi diz

Şef notu

Gozinaki Gürcistan'da Yeni Yıl ve Noel sofrasının olmazsa olmazıdır, eskiden günlerin bal gibi tatlı geçmesi dileğiyle hazırlanırdı. Geleneksel olarak ıslatılmış ahşap tahtada yayılır, tahta suyu sayesinde bal yapışmaz. Bazı aileler cevizin yanına fındık katar. Hava geçirmez kapta, parçalar arasına yağlı kâğıt koyarak iki hafta saklanır. Nemli havada yüzeyi yapışkanlaşabilir.

Sık sorulan sorular

Gozinaki ceviz neden önceden kavruluyor?
Kavrulan ceviz bal içinde yumuşamıyor, çıtır kalıyor. Cevizler 160°C fırında 10-12 dakika kavruluyor.
Gozinaki neden ılıyınca kesilmeli?
Karışım 5-8 dakika ılıyınca hâlâ yumuşakken yağlanmış bıçakla kesiliyor. Tamamen soğuyan gozinaki kesilmiyor, kırılıyor.
Gozinaki balı yanarsa ne olur?
Fazla pişen bal yanık ve acı tat veriyor. Bu yüzden bal 118-120°C'de tutuluyor ve ceviz eklendikten sonra karışım bu sıcaklıkta kalana kadar çevriliyor.

Aynı mutfaktan