
Gumma Özbek Usulü Kıymalı ve Soğanlı Mayalı Kızarmış Börek
Özbek mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 5 dk · +1 sa 5 dk mayalanma sürer, 16 adet. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 5 dk · +1 sa 5 dk mayalanma
- Porsiyon
- 16 adet
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Özbek mutfağı
- Yemek türü
- Ekmek & hamur işi
- Alerjenler
- Gluten
Malzemeler
Hamur
- 400 g un
- 7 g kuru maya (1 paket)
- 1 tk toz şeker
- 1 tk tuz
- 240 ml ılık su (yaklaşık 35°C)
- 2 yk ayçiçek yağı (20 ml)
- 2 yk un (açma için)
İç
- 1 yk ayçiçek yağı
- 2 orta boy kuru soğan (küçük küp, yaklaşık 300 g)
- 350 g orta yağlı dana kıyma
- 1 tk kimyon
- 1 tk tuz
- 1/2 tk karabiber
- 50 ml su
Kızartma
- 1,8 lt ayçiçek yağı (26 cm tencerede yaklaşık 4 cm derinlik). 16 adet
Gerekli ekipmanlar
- Karıştırma kabı
- Streç film
- Tava
- Hassas terazi
- Fırın tepsisi
- Hamur merdanesi / oklava
- Kalın tabanlı tencere
- Mutfak termometresi
- Süzgeç / kevgir
Yapılışı
- Hamuru yoğur ve mayalandır: Ilık suda mayayı ve şekeri eritip 5 dk beklet. Unu ve tuzu bir kaseye al, maya karışımını ve ayçiçek yağını ekleyip tezgâhta 8 dk, yumuşak ve pürüzsüz bir hamur olana kadar yoğur. Kaseyi streç filmle örtüp ılık yerde 50 dk, iki katına çıkana kadar mayalandır
- İçi pişir: Hamur mayalanırken 26 cm tavada ayçiçek yağını orta ateşte ısıt, soğanı 8 dk yumuşayıp şeffaflaşana kadar kavur. Kıymayı ekle, parçalayarak 6 dk rengi dönene kadar pişir. Kimyonu, tuzu, karabiberi ve suyu ekle ve 2 dk, iç nemli ama sulu olmayana kadar pişir. Bir tepsiye yayıp en az 20 dk tamamen soğut. Sıcak iç hamuru eritir ve kapatırken yırtar
- Böl ve dinlendir: Mayalanan hamuru teraziyle 16 eşit parçaya (her biri yaklaşık 42 g) böl, top yap ve unlanmış tepside üstünü örtüp 10 dk dinlendir
- Aç ve doldur: Bir topu unlanmış tezgâhta merdaneyle 12 cm çapında, yaklaşık 3 mm kalınlıkta bir daire yap. Ortasına iç harcın on altıda birini (1 tepeleme yk, yaklaşık 34 g) koy. Daireyi ikiye katlayıp yarım ay yap, kenarları parmaklarınla sıkıca bastırarak kapat. Kapanan böreği avucunda hafifçe yassılaştır. İçte hava kalırsa kızartırken şişip patlar
- İkinci mayalanma: Şekillenen gumma'ları unlanmış tepsiye dizip üstünü ört ve 15 dk kabarmaya bırak
- Yağı ısıt: Bu sırada 26 cm çaplı, derin ve dibi kalın bir tencerede kızartma yağını orta ateşte termometreyle 170°C'ye getir (yaklaşık 12 dk). Yağ fazla sıcaksa dış yüz kararır, hamurun içi çiğ kalır
- Kızart: Gumma'ları dörderli dört partide yağa bırak ve her yüzü 2 dk, koyu altın rengi olup kabarana kadar kızart. Dört gumma 26 cm'lik tencerede birbirine değmeden sığar. Maşayla bir kez çevir, delikli kepçe ya da kevgirle çıkar, kâğıt havlu serili tepsiye al. Partiler arasında yağın 170°C'ye dönmesini bekle
- Servis et: 5 dk dinlendirip sıcak servis et, iç çok sıcak olur. Özbekistan'da gumma çoğunlukla sıcak çayla yenir
Şef notu
Gumma, Özbekistan'da sokak tezgâhlarında ve pazarlarda kızartılarak satılan, kıyma, ciğer ya da patatesle doldurulan mayalı bir börek olarak bilinir. Ciğerli türü için kıymanın yarısı yerine küçük küp doğranmış dana ya da kuzu ciğeri kullanılabilir. Daha yumuşak bir hamur için suyun yarısı yerine ılık süt koyabilirsin. Kızartma yağı süzülüp kapalı kapta bir kez daha kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
- Gumma neden kızartırken patlar?
- İçte hava kalırsa börek kızarırken şişip patlar. Kapatırken hava eliyle dışarı itilir ve kenarlar parmaklarla sıkıca bastırılır.
- İç harç neden tamamen soğutulur?
- Sıcak iç hamuru eritir ve kapatırken yırtar. Pişen iç bir tepsiye yayılıp en az 20 dakika soğutulur.
- Yağ sıcaklığı neden önemli?
- Yağ fazla sıcaksa dış yüz kararır ve hamurun içi çiğ kalır. Tarif yağı termometreyle 170°C'ye getirmeyi ve partiler arasında bu sıcaklığa dönmesini beklemeyi söyler.
Qatlama51 dk · Kahvaltı
Özbek Plov2 sa 30 dk · Ana yemek
Samsa2 sa 45 dk · Ekmek & hamur işi
Lagman2 sa 15 dk · Ana yemek
Özbek Plov 2.01 sa 30 dk · Ana yemek
Dimlama2 sa 10 dk · Ana yemek