Gutap

Gutap Türkmen Usulü Etli ve Ispanaklı Yarım Ay Gözleme

Türkmen mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 50 dk sürer, 12 adet (4 kişilik). Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 50 dk
Porsiyon
12 adet (4 kişilik)
Zorluk
Orta
Mutfak
Türkmen mutfağı
Yemek türü
Ekmek & hamur işi
Alerjenler
Gluten, Süt

Uygulamada aç

Malzemeler

Hamur

  • 400 g un
  • 210 ml ılık su
  • 1 tk tuz
  • 1 yk ayçiçek yağı

Etli iç

  • 300 g kuzu kıyma (orta yağlı)
  • 1 kuru soğan (rendelenmiş ve hafifçe sıkılmış)
  • 3/4 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber
  • 2 yk soğuk su

Yeşillikli iç

  • 350 g ıspanak
  • 1 demet taze soğan
  • 1/2 demet dereotu
  • 30 g tereyağı
  • 1/2 tk tuz
  • 1/4 tk karabiber

Bitiş

  • 70 g tereyağı (eritilmiş)

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Süzgeç / kevgir
  • Tava
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Pasta fırçası
  • Şef bıçağı
  • Sac (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Hamuru yoğur: Unu ve tuzu karıştır, ılık suyu ve yağı ekleyip 10 dk, pürüzsüz ve yumuşak olana kadar yoğur. Hamuru 12 eşit bezeye böl (yaklaşık 50'şer g), üzerlerini örtüp 30 dk dinlendir. Dinlenen beze kâğıt inceliğinde açılır
  2. Etli içi hazırla: Hamur dinlenirken kıymayı, sıkılmış soğanı, tuzu, karabiberi ve soğuk suyu 2 dk yoğur. İç gözlemenin içinde çiğden pişeceği için ince ve yayılabilir olmalı
  3. Yeşillikli içi hazırla: Ispanağı yıka, iyice süz ve ince kıy. Taze soğanı ve dereotunu ince doğra. Tavada tereyağını erit, ıspanak ve taze soğanı yüksek ateşte 3-4 dk, ıspanak sönüp salınan su buharlaşana kadar çevir. Dereotu, tuz ve karabiberi ekle, kevgire al ve soğumaya bırak. Sulu iç hamuru ıslatıp yırtar
  4. Bezeleri aç: Her bezeyi unlanmış tezgâhta merdaneyle 22 cm çaplı, 1 mm inceliğinde daireye aç. Açtıklarını aralarına un serperek üst üste koy
  5. Doldur ve kapat: Altı dairenin yarısına etli içten 2 yk (yaklaşık 50 g) incecik, kenarda 1,5 cm boşluk bırakarak yay. Diğer altısına yeşillikli içi aynı şekilde yay. Boş yarıyı üzerine kapat, kenarları parmakla bastırarak sıkıca yapıştır, fazla havayı dışarı it. Kenarı çatalla da bastırabilirsin. Etli içi kalın yayarsan dışı pişip içi çiğ kalır
  6. Pişir: Sacı ya da iki geniş tavayı yağsız, orta ateşte ısıt. Gutapları tek tek yerleştir, her yüzünü 3 dk, altın kahverengi lekeler oluşup hamur kabarcıklanana kadar pişir. Etli gutapı bastırınca kenardan berrak su çıkmalı, kıymanın iç sıcaklığı en az 72°C olmalı. İki tavayla bütün parti yaklaşık 36 dk sürer
  7. Tereyağla: Her gutap tavadan çıkar çıkmaz iki yüzüne de eritilmiş tereyağı fırçala ve bir tabakta üst üste dizerek üstünü temiz bir bezle ört. Buharında yumuşayan hamur esnek kalır
  8. Tabakla: Gutapları ortadan ikiye kesip servis tahtasına yelpaze gibi, etli ve yeşillikli sıralı olacak şekilde diz. Kesik yüzlerden iç görünmeli. Sıcak servis et, yanına isteğe göre ayran ya da yeşil çay koy

Şef notu

Gutap Türkmen mutfağının en yaygın hamur işidir, içi mevsime göre değişir: kıyma, ıspanak ve yeşillik, balkabağı, deve eti ya da sadece soğan. Ahal ve Mary yörelerinde balkabaklı gutap, sonbaharın simgesidir. İnce açılan hamur Türk gözlemesine benzer ama kapatma ve iç oranları farklıdır, gutap daha ince ve bol tereyağlıdır.

Sık sorulan sorular

Gutap'ın içi neden ince yayılmalı?
Etli iç gözlemenin içinde çiğden piştiği için ince yayılması gerekir. Kalın yayılırsa dışı pişip içi çiğ kalır. Bastırınca kenardan berrak su çıkmalı ve iç sıcaklık en az 72°C olmalıdır.
Ispanaklı gutap içi sulanmasın diye ne yapılır?
Sulu iç hamuru ıslatıp yırtar. Bu yüzden ıspanak ve taze soğan tereyağında yüksek ateşte 3-4 dakika, salınan su buharlaşana kadar çevrilir. Sonra kevgire alınıp soğutulur.
Gutaplar pişince nasıl yumuşak kalır?
Her gutap tavadan çıkar çıkmaz iki yüzüne eritilmiş tereyağı fırçalanır. Gutaplar üst üste dizilip temiz bir bezle örtülür. Buharında yumuşayan hamur esnek kalır.

Aynı mutfaktan