
Hamursuz Afyonkarahisar Usulü Yoğurtlu ve Haşhaşlı Fırın Ekmeği
Türk mutfağından kahvaltı. 1 sa · +15 dk bekleme sürer, 6 adet (4 kişilik). Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa · +15 dk bekleme
- Porsiyon
- 6 adet (4 kişilik)
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Türk mutfağı
- Yemek türü
- Kahvaltı
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Yumurta
Malzemeler
Hamur
- 500 g un
- 100 g yoğurt
- 60 ml ayçiçek yağı
- 1 yumurta
- ½ tk karbonat
- 1 tk ince tuz
- 150-170 ml ılık su
Üzeri
- 2 yk haşhaş
- 2 yk yoğurt
Gerekli ekipmanlar
- Karıştırma kabı
- Fırın tepsisi
- Pişirme kâğıdı
- Fırın
- Pasta fırçası
- Hassas terazi (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Fırını ısıt: Fırını 230°C'ye ısıtmaya başla ve tepsiye yağlı kâğıt ser. Ekmek sıcak fırında çabuk kabarıp kabuk bağlar, soğuk fırında yassı ve sert kalır (~12 dk, diğer adımlarla paralel).
- Hamuru karıştır: Geniş kasede 500 g un, ½ tk karbonat ve 1 tk tuzu karıştır. Ortasını aç, yoğurt, 60 ml yağ ve yumurtayı koy, azar azar su ekleyerek topla. Karbonat yoğurtun asidiyle tepki verir ve ekmeğe hafif kabarıklık verir (~6 dk).
- Yoğur: Hamuru 6 dk, sert ama pürüzsüz bir top olana kadar yoğur. Kaynak hamurun sert yapıldığını söyler, bu kıvam elde yapışmaz ve üzerine bastırınca yavaş geri döner. Çok yumuşak olursa yassı ekmek yayılır, bu durumda 1-2 yk un ekle (~6 dk).
- Dinlendir: Hamuru kaseye alıp üzerini örtü ve 15 dk bekle. Gluten gevşer ve elle yassıltırken geri çekilmez (bekleme, 15 dk).
- Böl ve ilk yassıltmayı yap: Hamuru tartarak 6 eşit parçaya böl (her biri yaklaşık 135 g), top yap. Her topu elle yaklaşık 14 cm çapında yassıt ve üzerine ince bir tabaka haşhaş serp (~6 dk).
- Kenarları topla: Her yassı parçanın kenarından küçük parçalar kopar ya da kes, ortaya topla ve yeniden yuvarla. Bu hareket haşhaşı hamurun içine karıştırarak ekmeğe desen ve benekli bir iç verir, geleneksel hamursuzun ayırt edici yanı budur (~5 dk).
- Son şekli ver: Toplanan hamuru elle bastırarak yaklaşık 14 cm çapında ve 8-9 mm kalınlığında yassıt, üzerine fırçayla ince yoğurt sür ve kalan haşhaşı serp. Bıçak ucuyla ya da çatalla yüzeyine çizgi ve nokta deseni ver. Desen pişerken yüzeyin aşırı şişmesini engeller (~6 dk).
- Pişir: Altı ekmeği 40x50 cm tepsiye aralıklı diz, tepsiyi alt-orta rafa koy, 220°C'ye indirdiğin fırında 28 dk, üstü altın renk ve tabanı sert vuruşta tok ses verene kadar pişir. Pişmesi tamamlanınca dilimlemeden önce 5 dk dinlendir (~28 dk).
- Servis et: Ekmeği sıcakken dilimleyip olduğu gibi ya da yanına bal, tereyağı, beyaz peynirle servis et (~3 dk).
Şef notu
Hamursuz ya da hamırsız, Afyonkarahisar'a ait yoğurtlu, haşhaşlı bir ekmektir, Kültür Portalı kaydında doyurucu olduğu ve sabah kahvaltısında katıksız yenebildiği yazar (https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/afyonkarahisar/neyenir/hamursuz-hamirsiz654880). Kayıttaki miktarlar çok büyük olduğu için oranlar 500 g una göre küçültülmüştür. Dinlenme süresi kayıtta yoktur ve eklenmiştir. Ertesi gün kuru tavada ısıtılarak yenebilir.
Sık sorulan sorular
- Hamursuz ekmeğinde karbonatın görevi nedir?
- Karbonat yoğurdun asidiyle tepki verir ve ekmeğe hafif kabarıklık verir.
- Hamursuz hamuru neden sert yapılır?
- Çok yumuşak hamurda yassı ekmek yayılır. Kıvam elde yapışmamalı, bastırınca yavaş geri dönmelidir.
- Hamursuzun üstüne neden çizgi ve nokta deseni verilir?
- Desen pişerken yüzeyin aşırı şişmesini engeller.
Ayran Aşı Çorbası1 sa · Çorba
Tutmaç Çorbası1 sa 10 dk · Çorba
Bozbaş1 sa 15 dk · Çorba
Levrek Marin30 dk · Meze
Yaprak Ciğer25 dk · Meze
Kabak Cips30 dk · Meze