
Kaz Tiridi Samsun Usulü Sarımsaklı Yoğurtlu
Türk mutfağından ana yemek. 1 sa 30 dk (düdüklüde, klasik tencerede ~2 sa 45 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 30 dk (düdüklüde, klasik tencerede ~2 sa 45 dk)
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Zor
- Mutfak
- Türk mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Kereviz
Malzemeler
Kaz
- 2 kaz budu (toplam yaklaşık 1,4 kg, bulunamazsa ördek but)
- 1 kuru soğan (ikiye bölünmüş)
- 1 havuç
- 2 defne yaprağı
- 6 tane karabiber
- 1,5 lt soğuk su
- 2 tk tuz
Ekmek
- 300 g bayat köy ekmeği (2 cm küp)
- 30 g tereyağı
- 3 yk ayrılmış kaz yağı
Yoğurt
- 400 g yoğurt
- 3 diş sarımsak
- 1/2 tk tuz
Kırmızı yağ
- 40 g tereyağı
- 2 tk pul biber
- 1 tk kuru nane
Servis
- 2 yk kıyılmış maydanoz
Gerekli ekipmanlar
- Düdüklü tencere
- Tencere
- İnce süzgeç / chinois
- Kepçe
- Fırın tepsisi
- Fırın
- Tava
- Karıştırma kabı
- Şef bıçağı
Yapılışı
- Kazı haşla: Kaz butlarını soğuk suya koy ve orta ateşte kaynat. Yüzeye çıkan gri köpüğü kepçeyle sürekli al, köpük kalırsa et suyu bulanık olur ve tirit tadı ağırlaşır. Soğan, havuç, defne, karabiber ve tuzu ekle. Düdüklü tencerenin kapağını kapat, basınç gelince ocağı kıs ve 40 dk pişir. Kaynatma ve köpük alma 15 dk sürer
- Basıncı düşür: Ocağı kapat ve basıncın kendiliğinden inmesini 10 dk bekle, zorla boşaltılan düdüklü etin liflerini sertleştirir. Kapağı açınca et kemiğinden kolay ayrılıyorsa olmuştur. Butları çıkar, suyu ince süzgeçten geçir ve 500 ml'sini sıcak tut
- Yağı ayır: Süzülmüş suyun yüzeyinde toplanan yağı kepçeyle sıyır, 3 yemek kaşığını ekmeği kızartmak için ayır. Kaz yağı tirite karakterini verir, fazlası ise yemeği ağırlaştırır, bu yüzden kalanı at ya da başka yemekte kullan
- Derisini çıtırlat: Fırını 220°C'ye ısıt. Butları derisi yukarı bakacak şekilde tepsiye koy ve 12 dk, derisi altın rengi ve çıtır olana kadar fırında kavur. Haşlanmış kaz derisi tek başına lastiksi kalır, fırın ısısı ise yağı eritip deriyi gevrekleştirir
- Ekmeği kızart: Fırındaki butlarla aynı sürede, tavada tereyağı ve ayrılan kaz yağını orta ateşte ısıt. Ekmek küplerini ekle ve 8 dk, her yüzü altın rengi olana kadar çevirerek kızart. Kızarmış ekmek sıcak et suyunu emerken ayakta kalır, çiğ ekmek ise lapa olur
- Sarımsaklı yoğurdu çırp: Sarımsakları tuzla ezerek yoğurda karıştır, çatalla pürüzsüz yap. Oda sıcaklığında beklet, soğuk yoğurt sıcak tirite değince hemen akar
- Tiridi kur: Geniş bir servis tabağına ya da tepsiye kızarmış ekmekleri serpiştir. Üzerine sıcak kaz suyundan 300 ml'yi üç seferde, her seferinde 1 dk bekleyerek gezdir. Su bir anda dökülürse ekmek lapa olur, kademeli dökülünce hem ıslanır hem tanelerini korur
- Eti diz: Butları kemiklerinden ayır ve eti büyük parçalar halinde didikle, derisini ince şeritler kes. Eti ıslak ekmeğin üzerine yerleştir, deri şeritlerini en üste dizerek çıtırlığı koru
- Yoğurt ve yağı gezdir: Sarımsaklı yoğurdu etin yarısını örtecek şekilde yay. Küçük tavada tereyağını eritip pul biber ve naneyi 20 sn çevir, kokusu çıkınca tirite gezdir. Maydanozu serp ve hemen servis et, tirit soğursa yağı donar ve ekmek sertleşir
Şef notu
Kaz Karadeniz'in Samsun ve çevresinde, Doğu Anadolu'da ise Kars ve Ardahan'da kışlık ve bayramlık bir etti, tirit ise bu eti ekmekle doyurucu bir tabağa çeviren eski yöntemdir. Kaz bulmak zorsa ördek but aynı yöntemle yapılır, süreyi 10 dk kısalt. Kaz kemikli aldığında 4 kişiye cömert yeter. Klasik tencerede 2 sa 15 dk haşlama gerekir.
Sık sorulan sorular
- Kaz bulunamazsa yerine ne kullanılabilir?
- Tarifte kaz budu bulunamazsa ördek but kullanılabileceği belirtilir. Toplam yaklaşık 1,4 kg but kullanılır.
- Tirit ekmeği neden lapa olmuyor?
- Ekmek küpleri tereyağı ve kaz yağında kızartılır; kızarmış ekmek et suyunu emerken ayakta kalır. Et suyu da bir anda değil, üç seferde, her seferinde 1 dakika bekleyerek dökülür.
- Kaz derisi nasıl çıtır olur?
- Haşlanan butlar derisi yukarı bakacak şekilde 220°C fırında 12 dakika kavrulur. Haşlanmış deri tek başına lastiksi kalır, fırın ısısı ise yağı eritip deriyi gevrekleştirir.
Ayran Aşı Çorbası1 sa · Çorba
Tutmaç Çorbası1 sa 10 dk · Çorba
Bozbaş1 sa 15 dk · Çorba
Levrek Marin30 dk · Meze
Yaprak Ciğer25 dk · Meze
Kabak Cips30 dk · Meze