Khoresh-e Gheymeh

Khoresh-e Gheymeh Kuzu Yahnisi

İran mutfağından ana yemek. 2 sa (düdüklüde ~1 sa 10 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
2 sa (düdüklüde ~1 sa 10 dk)
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
İran mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Süt

Uygulamada aç

Malzemeler

Yahni

  • 600 g kuzu kol veya gerdan (kemiksiz, 2 cm kuşbaşı)
  • 2 kuru soğan (ince yarım ay)
  • 3 yk ayçiçek yağı veya sade yağ
  • 1 tk zerdeçal
  • 2 yk domates salçası
  • 1 lt sıcak su
  • 1 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber

Lapeh

  • 120 g sarı bölünmüş bezelye (lapeh)
  • 600 ml su

Ekşilik

  • 4 kuru limon (limu omani)
  • 1 yk limon suyu

Advieh (ev karışımı)

  • 1/2 tk toz tarçın
  • 1/2 tk toz kakule
  • 1/2 tk ovulmuş kurutulmuş gül yaprağı
  • 1/4 tk kimyon

Safran

  • 1/4 tk safran
  • 2 yk sıcak su

Patates

  • 2 orta boy patates
  • 500 ml kızartma yağı
  • 1/2 tk tuz

Servis

  • çelov (safranlı İran pilavı)

Gerekli ekipmanlar

  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Karıştırma kabı
  • Tencere
  • Süzgeç / kevgir
  • Düdüklü tencere (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Lapehi ıslat: Sarı bezelyeleri ayıklayıp yıka, 30 dk soğuk suda ıslat. Bu süre pişme zamanını kısaltır ve tanelerin dağılmadan eşit pişmesini sağlar. Bu arada kuru limonları birkaç yerinden şişle del ve 20 dk sıcak suda yumuşat, delinmeyen limon tadını vermez
  2. Soğanı kavur: Kalın dipli tencerede yağı orta ateşte ısıt, soğanı 12 dk, kenarları altın rengi olup tatlı bir koku çıkana kadar kavur. Zerdeçalı ekle ve 30 sn çevir, zerdeçal yağda açılıp çiğ tadını kaybeder
  3. Eti mühürle: Ateşi yükselt, eti ekle ve 8 dk, her yüzü renk alıp tencerenin dibinde kahverengi bir tabaka oluşana kadar çevir. Eti tencereye bir kerede yığma, buharda haşlanır ve renk almaz
  4. Salçayı kavur: Salçayı, advieh karışımını ve karabiberi ekle, 3 dk, salça koyulaşıp kiremit rengine dönene kadar karıştır. Kavrulmayan salça yahniye ekşi ve çiğ bir tat verir
  5. Yahniyi pişir: Sıcak suyu ve tuzu ekle, kaynayınca ocağı kısıp kapağı aralık bırakarak 45 dk hafif fokurdat. Düdüklü tencerede bu süre 15 dk'ya iner
  6. Lapehi haşla: Yahni pişerken süzülmüş bezelyeleri 600 ml suda 15 dk, taneler yumuşayıp henüz dağılmadan haşla, süz. Ayrı haşlanan lapeh yahnide bulamaç olmaz, bütün kalır
  7. Limonu ve lapehi ekle: Kuru limonları, haşlanmış lapehi ve safran demini yahniye ekle, 30 dk daha kısık ateşte pişir. Limonları kaşıkla hafifçe bastırarak suyunu sal. Sos kaşığın sırtını kaplayacak kıvama gelmeli, et çatalla kolayca bölünmeli. Tuzu ve ekşiliği limon suyuyla ayarla
  8. Patates çöpü: Yahninin son 20 dakikasında patatesleri soyup 3 mm kibrit çöpü kalınlığında kes, nişastası gitsin diye soğuk suda 5 dk beklet ve iyice kurula. Yağı 170°C'ye ısıt, patatesleri iki seferde 5-6 dk, altın rengi ve çıtır olana kadar kızart. Kâğıt havluya al ve hemen tuzla
  9. Dinlendir: Ocağı kapat, yahniyi 5 dk kapağı kapalı beklet, yüzeye çıkan kırmızı yağ tabağa parlaklık verir
  10. Tabakla: Yahniyi derin bir servis kasesine al, kuru limonları üste gelecek şekilde yerleştir. Servis anında patates çöplerini yahninin ortasına bir tepe gibi yığ. Yanında safranlı çelov pilavıyla sun

Şef notu

Gheymeh adını kuşbaşı doğranmış etten (kıyma kelimesiyle aynı kök) alır, Muharrem ayında adak yemeği olarak kazanlarla pişirilir. Patates çöpü servis anında konur, yahnide beklerse çıtırlığını kaybeder. Bazı evlerde patlıcan kızartması da eklenir, buna gheymeh bademjan denir.

Sık sorulan sorular

Lapeh yahniden ayrı neden haşlanır?
Ayrı haşlanan lapeh yahnide bulamaç olmaz, bütün kalır. Sarı bezelye önce 30 dakika ıslatılır.
Kuru limonlar neden delinir?
Delinmeyen limon tadını vermez. Limonlar birkaç yerinden şişle delinip sıcak suda yumuşatılır, yahniye eklenince kaşıkla bastırılarak suyu salınır.
Patates çöpleri ne zaman eklenir?
Patates çöpleri ayrı kızartılır ve servis anında yahninin ortasına yığılır; böylece çıtır kalır.

Aynı mutfaktan