
Khuushuur Moğol Usulü Kuzu Kıymalı Kızarmış Yarım Ay Börek
Moğol mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 40 dk sürer, 12 adet (4 kişilik). Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 40 dk
- Porsiyon
- 12 adet (4 kişilik)
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Moğol mutfağı
- Yemek türü
- Ekmek & hamur işi
- Alerjenler
- Gluten
Malzemeler
Hamur
- 400 g un
- 220 ml ılık su
- 1 tk tuz
İç
- 500 g yağlı kuzu kıyma (yaklaşık %20 yağlı, yoksa 350 g kuzu + 150 g dana kıyma)
- 1 büyük kuru soğan (ince rendelenmiş)
- 2 diş sarımsak (ezilmiş)
- 1 tk tuz
- 1/2 tk karabiber
- 1/2 tk kimyon
- 80 ml buzlu su
Kızartma
- 1 lt ayçiçek yağı
Yanına çabuk turşu salatası
- 2 havuç (iri rendelenmiş)
- 1 salatalık (ince dilim)
- 1/4 küçük beyaz lahana (ince kıyılmış)
- 3 yk elma sirkesi
- 1 tk şeker
- 1/2 tk tuz
Gerekli ekipmanlar
- Karıştırma kabı
- Hamur merdanesi / oklava
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Rende
- Streç film
- Tencere
- Süzgeç / kevgir
- Fırın tepsisi
- Derin tencere / fritöz (isteğe bağlı)
- Mutfak termometresi (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Hamuru yoğur: Unu ve tuzu geniş kaseye al, ılık suyu azar azar ekleyerek önce kaşıkla, sonra elle topla. Tezgâhta 10 dk, pürüzsüz ve kulak memesi sertliğinde olana kadar yoğur. Khuushuur hamuru mayasız ve suyla yapılır, kızgın yağda kabarmadan ince ve çıtır bir kabuk vermesi için sert olmalı
- Hamuru dinlendir: Hamuru kaseye koy, üstünü streç filmle kapat ve oda sıcaklığında 30 dk dinlendir. Bu sürede gluten gevşer, hamur ince açılırken geri çekmez ve yırtılmaz
- İçi hazırla (paralel): Hamur dinlenirken kıymayı geniş kaseye al. Rendelenmiş soğanı suyuyla birlikte, sarımsağı, tuzu, karabiberi ve kimyonu ekle. Buzlu suyu üç parti halinde ekleyip her seferinde elle 1 dk yoğur, karışım yapışkan ve hafif sulu bir macun olmalı. Moğol khuushuur'unun sırrı bu sudur, kızarırken buhara dönüp iç tarafı sulu tutar. Bu iş 10 dk sürer, iç kullanılana kadar buzdolabında beklesin
- Hamuru böl ve aç: Hamuru 12 eşit beze böl (her biri yaklaşık 50 g). Unlanmış tezgâhta oklavayla her bezi 15 cm çapında, 2 mm kalınlığında yuvarlak aç. Açtıklarını üst üste koyma, kurumasın diye nemli bezle ört. Bu iş 15 dk sürer
- Doldur ve kapat: Her yuvarlağın bir yarısına 1 dolu yk (yaklaşık 40 g) iç koy ve 1 cm kenar boşluğu bırakarak yassılt. Diğer yarıyı üstüne kapatıp yarım ay yap, havayı eliyle iterek çıkar. Kenarı parmaklarınla bastır, sonra kenarı küçük kıvrımlarla örerek kapat ya da çatalla bastır. Hava kalırsa kızarırken şişip patlar. Doldurmayı bitirince her böreği avucunda hafifçe bastırıp 1 cm kalınlıkta yassılt, böylece et eşit pişer. Bu iş 15 dk sürer
- Yağı ısıt (paralel): Doldurmanın son 10 dk'sında yağı geniş ve derin bir tencerede ya da fritözde 170°C'ye ısıt. Termometre yoksa yağa atılan küçük hamur parçası hemen yüzeye çıkıp etrafında canlı kabarcıklar oluşturmalı. Daha soğuk yağda hamur yağ çeker, daha sıcakta dışı yanıp içi çiğ kalır
- Kızart: Börekleri üç partide (her seferde 4 adet, tencereyi doldurma) yağa bırak. Her yüzünü 3-4 dk, toplam 7 dk, koyu altın rengi ve kabarcıklı olana kadar kızart, bir kez çevir. Bir böreğin ortasına batırılan termometre en az 71°C göstermeli, kıyma için güvenli sınır budur. Kevgirle alıp kâğıt havlu serili tepsiye dik dizerek süz. Üç parti yaklaşık 21 dk sürer
- Turşu salatasını yap (paralel): Kızartma sürerken havuç, salatalık ve lahanayı kaseye al, sirke, şeker ve tuzla ovarak karıştır. 10 dk bekleyince sebzeler hafif yumuşar ve suyunu salar. Ekşi salata yağlı börekle dengeyi kurar, Moğolistan'da khuushuur hemen her zaman turşu sebzeyle yenir
- Tabakla: Geniş tabağa üç khuushuur'u hafifçe üst üste bindirerek yelpaze gibi diz. Yanına bir avuç turşu salatası koy, sıcakken servis et. Moğollar khuushuur'u elle yer, ilk ısırıkta içindeki sıcak suyu çekip sonra yerler. Bu adım 5 dk sürer
Şef notu
Khuushuur Moğolistan'ın en sevilen sokak ve şenlik yemeğidir, özellikle temmuzdaki Naadam festivalinde her köşede kızartılır. Geleneksel olarak koyun eti ve bol kuyruk yağıyla yapılır, burada kolay bulunan yağlı kuzu kıyma kullanıldı. Buz gibi su eklemek içi sulu tutmanın bilinen yoludur, atlama. Kızarmamış börekler tepside dondurulup poşete alınabilir, donmuş olarak 160°C yağda 10 dk kızartılır.
Sık sorulan sorular
- Khuushuur'un içi neden sulu olur?
- İç harca buzlu su üç partide eklenir ve her seferinde yoğrulur. Tarif bu suyun kızarırken buhara dönüp iç tarafı sulu tuttuğunu söyler.
- Khuushuur hamuruna maya konur mu?
- Hayır, hamur mayasız ve suyla yapılır. Kızgın yağda kabarmadan ince ve çıtır bir kabuk vermesi için sert yoğrulur.
- Börek kızarırken neden şişip patlar?
- İçeride hava kalırsa kızarırken şişip patlar. Doldurduktan sonra yarım ay yapılırken hava elle itilerek çıkarılır, kenar bastırılıp örülerek kapatılır.
Buuz1 sa 50 dk · Ekmek & hamur işi
Tsuivan1 sa 15 dk · Ana yemek
Suutei Tsai30 dk · İçecek
Guriltai Shöl2 sa · Çorba
Khorkhog2 sa 20 dk · Ana yemek
Budaatai Khuurga1 sa 15 dk · Ana yemek