Kilishi

Kilishi Nijer Usulü Fıstıklı Kurutulmuş Dana Eti

Nijer mutfağından meze. 55 dk · +1 sa dondurma, +3 sa fırında kurutma sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
55 dk · +1 sa dondurma, +3 sa fırında kurutma
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Nijer mutfağı
Yemek türü
Meze
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Yer fıstığı

Uygulamada aç

Malzemeler

Et

  • 600 g yağsız dana but (nuar ya da kontrnuar, tek parça)

Kuli ezmesi

  • 150 g kavrulmuş tuzsuz yer fıstığı
  • 1 kuru soğan (rendelenmiş)
  • 1 tk acı toz biber
  • 1 tk tatlı toz biber
  • 1 tk zencefil tozu
  • 1/2 tk sarımsak tozu
  • 1/2 tk karabiber
  • 1 tk tuz
  • 1 yk toz şeker
  • 150 ml su

Gerekli ekipmanlar

  • Streç film
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Pişirme kâğıdı
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Fırın
  • Fırın tepsisi
  • Tahta kaşık / spatula
  • Mutfak robotu
  • Rende
  • Karıştırma kabı
  • Dehidratör (isteğe bağlı)
  • Mutfak termometresi (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Eti sertleştir: Dana butunun dış zarını ve görünen bütün yağı kes, eti streçle sarıp 1 saat dondurucuda beklet. Hafif donmuş et kâğıt inceliğinde dilimlenir, yağ ise kurutmada acılaşır ve kilishi'nin saklanma süresini kısaltır
  2. Kâğıt inceliğinde dilimle: Eti keskin bir şef bıçağıyla lif yönünde 2-3 mm kalınlıkta, olabildiğince geniş dilimlere kes. Dilimleri iki yağlı kâğıt arasında merdaneyle bastırarak 2 mm'ye incelt. Nijer'de kasaplar bu dilimleri tek parça halinde, bir yaprak gibi açar
  3. Fırını hazırla ve birinci kurutma: Fırını 75°C'ye (fanlı) ısıt. Dilimleri iki tel ızgaranın üstüne, birbirine değmeden tek kat ser ve altına damlama için yağlı kâğıt serili tepsi koy. Fırın kapağını bir tahta kaşıkla 2 cm aralık bırakarak nemin çıkmasını sağla ve 1 sa 30 dk kurut. Dilimler koyu kırmızıya dönmeli, kuru ama hâlâ bükülebilir olmalı
  4. Kuli ezmesini çek: Kurutmanın son 15 dk'sında yer fıstığını mutfak robotunda 3-4 dk, kenarları sıyırarak yağını salıp koyu bir ezme olana kadar çek. Rendelenmiş soğanı, acı biberi, tatlı biberi, zencefili, sarımsak tozunu, karabiberi, tuzu, şekeri ve suyu ekle ve 1 dk, sürülebilir bir sos kıvamına gelene kadar çek. Nijer'de bu karışım kuli kuli denen fıstık küspesiyle yapılır
  5. Ezmeye bula: Kurumuş dilimleri birer birer ezmenin içine daldır ve iki yüzünü ince, eşit bir tabakayla kapla. Fazlasını kasenin kenarında sıyır. Kalın tabaka kurumaz ve yumuşak kalır
  6. İkinci kurutma: Kaplanmış dilimleri yeniden tel ızgaralara ser ve aynı şekilde 75°C'de, kapak aralık 1 sa 30 dk kurut. Kaplama kuru, mat ve parmağa yapışmaz olmalı
  7. Son kavurma: Fırını ızgara (grill) moduna al ve 220°C'ye çıkar. Dilimleri 3-4 dk, kenarları hafifçe kararıp kaplama kabarcıklanana kadar kavur. Nijer'de bu son adım açık ateşin üstünde birkaç saniyede yapılır ve kilishi'ye isli tadını verir
  8. Soğut ve servis et: Kilishi'yi tel ızgarada 10 dk soğut, soğudukça çıtırlaşır. Kurutma ve kavurma sonunda en kalın dilimin ortasını termometreyle ölç, 71°C'nin altındaysa dilimleri 75°C fırında 5 dk daha tut. Elle ya da makasla parçalara ayırarak meze olarak servis et. Kapalı kapta buzdolabında 2 hafta, dondurucuda 2 ay saklanır

Şef notu

Kilishi, Nijer ve Kuzey Nijerya'nın Hausa ve Fulani topluluklarıyla özdeşleşen, ince dilimlenip fıstıklı baharat ezmesiyle kaplanan ve güneşte kurutulan bir dana eti olarak bilinir, Nijer'in Zinder ve Maradi bölgeleri kilishi'leriyle ünlüdür. Güneşte kurutma yerine düşük ısıda fırın kullanıldı, dehidratör kullanacaksan dilimleri önce 75°C fırında 10 dk ısıtıp sonra dehidratörde kurut. Sitedeki Suya ile aynı baharat ailesinin kurutulmuş biçimidir. Acılığı acı toz biber miktarıyla ayarla. Yaklaşık 300 g kilishi çıkar.

Sık sorulan sorular

Kilishi için et neden dondurucuda bekletilir?
Et 1 saat dondurucuda beklerse kâğıt inceliğinde dilimlenir. Görünen yağ da kesilir, çünkü yağ kurutmada acılaşır ve saklama süresini kısaltır.
Kilishi nasıl saklanır?
Kapalı kapta buzdolabında 2 hafta, dondurucuda 2 ay saklanır.
Kilishi kurutulurken fırın kapağı neden aralık bırakılır?
Kapak tahta kaşıkla 2 cm aralık bırakılarak nemin çıkması sağlanır. Dilimler koyu kırmızı, kuru ama bükülebilir olmalıdır.

Aynı mutfaktan