Kurze

Kurze Dağıstan Usulü Örgülü Kuzu Mantısı

Dağıstan, Çeçen, Oset mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 55 dk sürer, 4 kişilik (yaklaşık 32 adet). Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 55 dk
Porsiyon
4 kişilik (yaklaşık 32 adet)
Zorluk
Orta
Mutfak
Dağıstan, Çeçen, Oset mutfağı
Yemek türü
Ekmek & hamur işi
Alerjenler
Gluten, Süt, Yumurta

Uygulamada aç

Malzemeler

Hamur

  • 400 g un
  • 1 yumurta
  • 170 ml ılık su
  • 1 tk tuz

İç

  • 500 g yağlı kuzu kıyma (tercihen iki kez çekilmiş)
  • 2 orta boy kuru soğan (çok ince kıyılmış, yaklaşık 220 g)
  • 1 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber
  • 3 yk buzlu su

Haşlama

  • 3 lt su
  • 1 yk tuz

Sarımsaklı yoğurt

  • 300 g süzme yoğurt
  • 3 diş sarımsak
  • 1/2 tk tuz

Bitiş

  • 80 g tereyağı
  • 1/2 demet dereotu (ince kıyılmış)

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Streç film
  • Havan
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Fırın tepsisi
  • Tencere
  • Süzgeç / kevgir
  • Tava
  • Mutfak termometresi (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Hamuru yoğur: Unu tuzla geniş kaba al, ortasını aç. Yumurtayı ve ılık suyu ekleyip parmaklarınla toplayarak hamur yap. Tezgâhta 10 dk, yüzey ipek gibi pürüzsüz olana kadar yoğur. Hamur sıkı olmalı, yumuşak hamur örgüyü tutmaz ve haşlamada açılır. Streçle sarıp 30 dk dinlendir, gluten gevşeyince ince açılır
  2. İçi hazırla: Hamur dinlenirken kıymayı, kıyılmış soğanı, tuzu ve karabiberi kaba al. Buzlu suyu ekleyerek 2-3 dk elle yoğur, karışım yapışkan ve tek parça hale gelmeli. Bu bağlılık iç pişince dağılmasını önler ve suyunu içinde tutar. Kullanana kadar buzdolabında tut
  3. Yoğurdu hazırla: Sarımsağı tuzla havanda macun olana kadar ez, süzme yoğurtla çırp. 10 dk dinlendir ki sarımsak yoğurda geçsin, serin yerde tut
  4. Hamuru aç: Hamuru ikiye böl, birini örtülü beklet. Diğerini unlanmış tezgâhta merdaneyle 2 mm kalınlığa aç, ışığa tuttuğunda hafifçe gölge geçmeli. 8 cm çaplı bardak ya da kesiciyle daireler kes, artanları topla ve bir kez daha aç. Toplam yaklaşık 32 daire çıkar
  5. Doldur ve ör: Her dairenin ortasına 1 tatlı kaşığı (yaklaşık 15 g) iç koy. Hamuru yarım ay gibi kapat ve bir ucunu parmaklarınla sıkıştır. Sonra kenarı başparmakla küçük kıvrımlar halinde içe doğru katlayıp bastırarak öbür uca kadar ilerle, kenarda başak gibi bir örgü oluşur. Örgü yalnızca süs değildir, kenarı iki kat sıkıştırdığı için haşlamada açılmayı önler. Hazır kurzeleri unlu tepsiye birbirine değmeden diz. Bütün partiyi bitirmek 30-35 dk sürer
  6. Haşla: Geniş tencerede tuzlu suyu kaynat. Kurzeleri 10'arlı gruplar halinde at, dibe yapışmasın diye bir kez nazikçe karıştır. Yüzeye çıktıktan sonra orta ateşte 6 dk daha pişir. Bir tanesini kesip kontrol et: iç sıkı, gri ve suyu berrak olmalı, kıymanın iç sıcaklığı en az 72°C'ye ulaşmalı. Kevgirle alıp sıcak bir kaba koy. Dört grup yaklaşık 25 dk sürer
  7. Tereyağını hazırla: Tereyağını küçük bir tavada orta ateşte erit ve 1-2 dk köpürene kadar ısıt, sadece hafif fındık kokusu gelmeli, kararmamalı
  8. Tabakla: Kurzeleri ılık servis tabağına örgülü kenarları görünecek şekilde yan yana diz. Üzerine sıcak tereyağını gezdir, dereotu serp. Sarımsaklı yoğurdu bir kasede yanına koy, isteyen her lokmayı batırır. Hemen servis et, bekleyen kurzenin hamuru sertleşir

Şef notu

Kurze Dağıstan'ın kendine özgü mantısıdır ve en çok kenardaki örgüsüyle tanınır. Avar, Lak ve Dargin mutfaklarında iç mevsime göre değişir: ilkbaharda ısırgan otu ve yumurta, sonbaharda balkabağı, kışın kuzu ya da kurutulmuş et. Örgüyü ilk seferde düzgün yapmak zordur, üç-dört denemeden sonra el kendiliğinden alışır. Sarımsaklı yoğurt yerine ekşi krema da kullanılır.

Sık sorulan sorular

Kurze hamuru neden sıkı olmalı?
Yumuşak hamur örgüyü tutmaz ve haşlamada açılır. Bu yüzden un, yumurta ve ılık su 10 dakika yoğrularak sıkı, pürüzsüz bir hamur yapılır. Streçle sarılıp 30 dakika dinlendirilince gluten gevşer ve ince açılır.
Kurzelerin kenarındaki örgü sadece süs müdür?
Hayır, örgü kenarı iki kat sıkıştırdığı için haşlamada açılmayı önler. Yarım ay kapatılan hamurun kenarı başparmakla küçük kıvrımlar halinde içe katlanarak ilerlenir. Hazır kurzeler unlu tepsiye birbirine değmeden dizilir.
Kurzenin içi pişti mi nasıl anlaşılır?
Yüzeye çıktıktan sonra 6 dakika daha pişirilen kurzelerden biri kesilip kontrol edilir. İç sıkı, gri ve suyu berrak olmalıdır. Kıymanın iç sıcaklığı en az 72°C'ye ulaşmalıdır.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan