Liphaphatha

Liphaphatha Lesotho Usulü Kuru Tencerede Yassı Ekmek

Lesotho mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 10 dk · +1 sa 30 dk mayalanma sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 10 dk · +1 sa 30 dk mayalanma
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Lesotho mutfağı
Yemek türü
Ekmek & hamur işi
Alerjenler
Gluten

Uygulamada aç

Malzemeler

  • Hamur (8 adet, yaklaşık 9 cm): 500 g çok amaçlı un
  • 7 g instant kuru maya
  • 1 tk toz şeker
  • 1 tk tuz
  • 300 ml ılık su (yaklaşık 35°C)
  • 1 yk ayçiçek yağı (kap için)

Pişirme

  • 30 g un (tezgâh ve tava için)
  • 50 ml su (nemlendirmek için)

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Tahta kaşık / spatula
  • Streç film
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Döküm tava
  • Fırın tepsisi

Yapılışı

  1. Mayayı uyandır: Ilık suyun 100 ml'sine şekeri ve mayayı ekle, karıştır ve 5 dk beklet, yüzeyde köpük belirmeli (5 dk)
  2. Yoğur: Unu ve tuzu geniş bir kapta karıştır, mayalı suyu ve kalan 200 ml suyu ekle, tahta kaşıkla toparla. Tezgâhta 10 dk, hamur pürüzsüz ve elastik olana kadar yoğur (10 dk)
  3. Birinci mayalanma: Kabı yağla, hamuru içinde bir kez çevirip streç filmle ört ve ılık bir yerde 1 saat, iki katına çıkana kadar mayalandır (1 sa bekleme)
  4. Aç ve kes: Tezgâha un serp, hamuru avucunla bastırarak gazını al ve merdaneyle 1,5 cm kalınlığında, eşit bir tabaka halinde aç. 9 cm çaplı bir bardağın ağzını una batırarak hamurdan yuvarlaklar kes. Artan parçaları toparlayıp bir kez daha aç ve kes, 8 adet çıkmalı. 1,5 cm kalınlık önemlidir, ince açılan hamur kuru tavada sertleşir, kalın açılan ise ortası çiğ kalır (10 dk)
  5. Kabart: Yuvarlakları unlu bir tepsiye aralarında boşluk bırakarak diz, kuru bir bezle ört ve 30 dk, belirgin şekilde kabarana kadar dinlendir. Liphaphatha tam kabarmışken pişirilir (30 dk bekleme)
  6. Tavayı hazırla: Döküm tavayı kısık-orta ateşte 5 dk yavaşça ısıt. Tabanına bir tutam un serp, un 30 sn'de açık bej renk alıyorsa tava hazırdır, hemen kararıyorsa çok sıcaktır, ateşi kıs. Yağ kullanılmaz, Basotho bu ekmeği kuru, unlanmış demir tencerede kavurur (5 dk)
  7. Kavur: Tavaya 4 yuvarlak yerleştir, kapağını kapatma. Kısık-orta ateşte ilk yüzü 7 dk, altı altın kahve rengi ve unlu bir kabuk oluşana kadar pişir. Çevir ve öbür yüzünü 6-7 dk pişir. Kenarlarına parmakla bastır, yaylanıyorsa ve yan yüzleri hamur gibi parlak değilse içi pişmiştir. İkinci partiyi aynı şekilde pişir, her partiden önce tavaya biraz un serp (28 dk)
  8. Nemlendir ve yumuşat: Pişen ekmekleri bir tepsiye al, üzerlerine parmak uçlarınla birkaç damla su serp ve hemen temiz bir bezle sıkıca ört. 10 dk beklet. Buhar sert kabuğu yumuşatır, ekmek dışı unlu ve hafif sert, içi yumuşak olur (10 dk)
  9. Servis: Ekmekleri ılık servis et, ortadan elle bölünür. Tereyağı ve reçelle, ya da et yahnisi ve moroho ile yenir (2 dk)

Şef notu

Liphaphatha, Lesotho'da buğday unu, maya ya da ekşi maya, tuz ve sudan yapılan ve kuru bir tencerenin unlanmış yüzeyinde kavrulan yassı bir ekmek olarak tarif edilir. Pişen ekmeklerin üstüne su serpilip bezle örtülmesi geleneksel tekniğin parçasıdır. Sitedeki Güney Afrika usulü Roosterkoek'ten farkı, közün üstündeki ızgarada değil yağsız ve unlanmış bir tencerede kavrulması ve bezin altında buharla yumuşatılmasıdır. Kalınlık 8 adet çıkması için 1,5 cm tutuldu. Ekmekler hava almayan poşette 1 gün saklanır.

Sık sorulan sorular

Liphaphatha kuru tavada neden sertleşir ya da ortası çiğ kalır?
Hamurun kalınlığı belirleyici: 1,5 cm kalınlıkta açılmalı. İnce açılan hamur kuru tavada sertleşir, daha kalın açılan ise ortası çiğ kalır.
Yağsız tavanın yeterince ısındığını nasıl anlarım?
Kısık-orta ateşte ısıttığın tavaya bir tutam un serp. Un yaklaşık 30 saniyede açık bej oluyorsa tava hazırdır; hemen kararıyorsa tava çok sıcaktır ve ateşi kısman gerekir.
Pişen liphaphatha nasıl yumuşak tutulur?
Pişen ekmeklerin üzerine birkaç damla su serpip temiz bir bezle sıkıca ört ve 10 dakika bekle. Oluşan buhar sert kabuğu yumuşatır; dışı unlu ve hafif sert, içi yumuşak kalır.

Aynı mutfaktan