
Ndolé Kamerun Fıstıklı Dana ve Karides Yahnisi
Kamerun mutfağından ana yemek. 1 sa 50 dk (düdüklüde ~1 sa 15 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 50 dk (düdüklüde ~1 sa 15 dk)
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Zor
- Mutfak
- Kamerun mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Glutensiz
- Alerjenler
- Kabuklu deniz ürünü, Yer fıstığı, Sert kabuklu yemiş, Kereviz
Malzemeler
Yaprak
- 500 g ndolé (acı yaprak, Afrika marketlerinde yıkanmış ve dondurulmuş satılır) veya ikame karışımı (400 g ıspanak + 150 g kara lahana + 50 g karahindiba ya da roka)
- yıkama için 1 yk tuz
Fıstık
- 300 g çiğ kabuksuz yer fıstığı (kavrulmamış, tuzsuz)
- 1 lt su
Et
- 500 g kemiksiz dana kol veya döş (3 cm küp)
- 1 kuru soğan
- 2 diş sarımsak
- 1 tk tuz
- 900 ml su
Karides
- 300 g orta boy çiğ karides (ayıklanmış)
- 30 g kurutulmuş küçük karides (Afrika ve Asya marketlerinde)
Aroma
- 2 büyük kuru soğan
- 4 diş sarımsak
- 30 g taze zencefil
- 1 habanero (bütün)
- 8 yk ayçiçek yağı (Kamerun'da bitkisel yağ veya kırmızı palmiye yağı)
- 1/2 tk karabiber
- tuz
Servis
- 2 olgun plantain (haşlanmış veya kızarmış) ya da beyaz pilav
Gerekli ekipmanlar
- Tencere
- Süzgeç / kevgir
- Blender
- Havan
- Kalın tabanlı tencere
- Tava
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Düdüklü tencere (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Eti haşla: Eti soğuk suyla tencereye koy, kaynayınca köpüğünü al. İkiye bölünmüş soğan, sarımsak ve tuzu ekle, kısık ateşte kapağı aralık 60 dk, et yumuşayana kadar pişir. Düdüklü tencerede 25 dk yeter. Eti ve suyunu ayır, yaklaşık 600 ml su kalmalı
- Fıstığı haşla: Et pişerken fıstıkları 1 lt suda 35-40 dk, parmakla bastırınca ezilecek kadar yumuşayana kadar haşla, düdüklü tencerede 15 dk yeter. Süz. Kırmızı zarların çoğunu iki avucun arasında ovarak ayır, zar kalırsa sos koyu ve hafif acı olur. Kamerun usulünde fıstık kavrulmaz, haşlanır: bu ndolé'ye fıstık ezmesinden farklı, açık renkli ve kremamsı bir sos verir
- Fıstığı çek: Haşlanmış fıstıkları 300 ml sıcak et suyuyla blenderda 2-3 dk, tamamen pürüzsüz, krem rengi, süt kıvamında bir püre olana kadar çek. Kum hissi kalırsa 1 dk daha çek
- Yaprakları hazırla: Ndolé kullanıyorsan yaprakları tuzla ovarak iki-üç kez yıka ve sık, acılığın bir kısmı gider ama tamamı gitmemeli, ndolé'nin kimliği o hafif acılıktır. Ispanak, kara lahana ve karahindiba kullanıyorsan kaynar tuzlu suda 2 dk haşla, soğuk suya al, avuçlarınla iyice sık ve kaba doğra
- Fıstık sosunu pişir: Geniş, dibi kalın bir tencerede fıstık püresini, haşlanmış eti ve kalan et suyunu birleştir. Sarımsak ve zencefili havanda ezip ekle, kurutulmuş karidesi havanda dövüp ekle. Kısık ateşte 20-25 dk, dipten sık sık kazıyarak pişir, fıstık sosu kolay dip tutar. Sos koyulaşıp yüzeyde ince yağ damlacıkları belirdiğinde fıstık pişmiştir
- Yaprakları ekle: Sıkılmış yaprakları ve bütün habaneroyu ekle, karıştır ve 10 dk daha kısık ateşte pişir. Kıvam akışkan değil, kaşıkta duran ama kuru olmayan yoğun bir yeşil yahni olmalı. Tuz ve karabiberi ayarla, habaneroyu patlatmadan çıkar
- Soğan ve karides: Ayrı bir tavada 4 yk yağı ısıt, soğanların birini ince halka doğrayıp 6 dk, yumuşayıp altın rengi olana kadar kavur. Karidesleri ekle ve 2-3 dk, pembeleşip kıvrılana kadar pişir, tuz ser. Fazla pişen karides lastikleşir
- Yağı cızlat: Kalan 4 yk yağı küçük tavada ısıt, ikinci soğanı ince doğrayıp 3-4 dk altın rengi olana kadar kızart. Kızgın yağı ve soğanı ndolé'nin üzerine dök ve hafifçe karıştır. Kamerun'da bu son yağ, yahniye parlaklık ve kızarmış soğan kokusu verir
- Tabakla: Ndolé'yi geniş derin bir tabağa al, üzerine soğanlı karidesleri tepecik halinde yerleştir. Yanına haşlanmış ya da kızarmış plantain dilimleri koy. Sıcak servis et
Şef notu
Ndolé Kamerun'un ulusal yemeği sayılır, kökeni Douala'daki Sawa halkına dayanır. Acı yaprak (Vernonia) yıkanarak acılığı azaltılır ama tamamen giderilmez. Acı yaprak bulunamazsa ıspanak, kara lahana ve karahindiba karışımı yaklaşık bir sonuç verir: kara lahana dokuyu, karahindiba ya da roka acılığı biraz taşır ama gerçek ndolé tadı değildir. Kurutulmuş karides ve yıkanmış dondurulmuş ndolé Afrika marketlerinden hazır alınır, evde kurutulmaz. Gelenekte miondo veya bobolo (manyok çubukları) ile yenir, bunlar pazardan alınır. Bayramlarda içine füme balık da eklenir.
Sık sorulan sorular
- Ndolé yaprağı bulunamazsa yerine ne kullanılır?
- Ispanak, kara lahana ve karahindiba ya da roka karışımı kullanılır. Bu yapraklar kısaca haşlanır, soğutulur ve iyice sıkılır.
- Ndoléde fıstık neden kavrulmaz?
- Kamerun usulünde fıstık haşlanır; böylece fıstık ezmesinden farklı, açık renkli ve kremamsı bir sos elde edilir. Kırmızı zarların çoğu sos koyu ve acı olmasın diye ovalanarak ayrılır.
- Fıstık sosu dibe tutar mı?
- Evet, fıstık sosu kolay dip tutar. Bu yüzden pişerken tencerenin dibi sık sık kazınarak karıştırılır.
Poulet DG1 sa 30 dk · Ana yemek
Puff-Puff50 dk · Tatlı
Poulet DG 2.01 sa 20 dk · Ana yemek
Kondre1 sa 45 dk · Ana yemek
Koki1 sa 55 dk · Meze
Kati Kati1 sa 30 dk · Ana yemek