Ngai-Ngai na Tomson

Ngai-Ngai na Tomson Kongo Usulü Kızarmış İstavrit

Kongo Cumhuriyeti mutfağından ana yemek. 1 sa 15 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 15 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Kongo Cumhuriyeti mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Balık

Uygulamada aç

Malzemeler

Balık

  • 4 orta boy istavrit (toplam yaklaşık 800 g, temizlenmiş, başları alınmış, ikiye kesilmiş)
  • 1/2 tk tuz
  • 1/4 tk karabiber
  • 250 ml ayçiçek yağı (kızartma)

Yapraklar

  • 400 g kuzukulağı (roselle yaprağı ikamesi)
  • 200 g ıspanak
  • 2 lt su (haşlama)

Sos

  • 2 yk ayçiçek yağı
  • 1 kuru soğan (ince doğranmış)
  • 3 dal frenk soğanı (ince kıyılmış)
  • 4 diş sarımsak
  • 2 cm taze zencefil
  • 1 olgun domates
  • 1/2 kırmızı dolmalık biber
  • 1 yeşil acı biber (kıyılmış)
  • 1/2 tk taze rendelenmiş muskat
  • 1/2 tk tuz
  • 200 ml su

Pilav

  • 300 g uzun taneli pirinç (yıkanmış)
  • 600 ml su
  • 1/2 tk tuz

Gerekli ekipmanlar

  • Kesme tahtası
  • Şef bıçağı
  • Tencere
  • Süzgeç / kevgir
  • Havan
  • Blender
  • Mikro rende
  • Sote tavası
  • Tahta kaşık / spatula

Yapılışı

  1. Balığı hazırla: İstavritleri soğuk suda yıka ve kâğıt havluyla kurula. Kesme tahtasında her parçanın iki yüzüne şef bıçağıyla 2-3 çapraz çentik at, tuz ve karabiberle ov ve 10 dk beklet. Çentik ısının kalın kısma ulaşmasını ve tuzun ete işlemesini sağlar
  2. Yaprakları haşla: Balık beklerken kuzukulağının kalın saplarını ayıkla, yaprakları ve ıspanağı iki kez yıka ve iri kıy. Büyük tencerede 2 lt suyu kaynat, yaprakları at ve renk değiştirene kadar 1 dk haşla, kevgirde süz ve hafifçe bastırarak suyunu al. Taze yaprak kullanıldığında Kongo'da da bu kısa haşlama yapılır, yaprak yumuşar ve fazla ekşiliğini suya bırakır
  3. Çeşnileri hazırla: Soğanı ince doğra, frenk soğanını kıy. Sarımsak ve zencefili havanda macun olana kadar ez. Domatesi ve dolmalık biberi iri doğrayıp blenderda 30 sn püre yap. Muskatı mikro rendeyle rendele
  4. Balığı kızart: 24 cm'lik sote tavasında 250 ml yağı (yaklaşık 5 mm derinlik, yarı kızartma) orta-yüksek ateşte ısıt, bir balık parçasının ucunu daldırınca etrafında hemen canlı küçük baloncuklar çıkıyorsa yağ hazırdır. Balıkları iki partide, her yüzü 3-4 dk, deri çıtır ve altın rengi olana kadar kızart ve kâğıt havlu serili tabağa al. Balık yahniye kızarmış girer, sosu tatlandırır ve sonradan dağılmaz
  5. Tabanı kur: Balığın ikinci partisi kızarırken ikinci bir ocak gözünde 4 lt'lik tencerede 2 yk yağı orta ateşte ısıt, soğan ve frenk soğanını 3 dk yumuşat. Sarımsak-zencefil macununu ekle ve 1 dk tahta kaşıkla çevir. Domates-biber püresini ve acı biberi dök, kapağı kapat ve orta ateşte 15 dk, arada karıştırarak yağ yüzeye çıkana kadar pişir
  6. Pilavı başlat: Taban pişerken ayrı bir tencerede pirinci 600 ml su ve tuzla kaynat, en kısık ateşte kapağı kapalı 15 dk pişir, ocaktan alıp 10 dk demlendir
  7. Yaprakları ekle: Muskatı ve 1/2 tk tuzu tabana kat, haşlanmış yaprakları ve 200 ml suyu ekle ve iyice karıştır. Sos koyu yeşil, akışkan ama sulu olmayan bir kıvam almalı
  8. Balıkla pişir: Kızarmış balıkları yaprakların içine göm, kapağı kapat ve orta-kısık ateşte 20 dk pişir. Ara ara tencereyi tutup salla, kaşıkla karıştırırsan balık dağılır. Balık kılçıktan kolayca ayrılmalı, sos balığın kızartma yağıyla parlamalı
  9. Servis: Tuzu tadarak düzelt. Pilavı tabaklara al, yanına iki parça balık ve bol ekşi yaprak sosu koy

Şef notu

Ngai-ngai, Lingala'da "ekşi" anlamına gelen kelimeyle anılır diye anlatılır ve iki Kongo'da da roselle (Hibiscus sabdariffa, oseille de Guinée) yapraklarıyla pişirilen yemeğin adıdır. Tomson, Kongo tariflerinde istavrit (chinchard) için kullanılan ad olarak geçer. Bu varyant Kinşasa kaynaklı bir tarife dayanır, ngai-ngai iki Kongo'da da farklı balık ve sos çeşitleriyle pişer, patlıcanla, tuzlu ya da füme balıkla pişirilen çeşitleri de vardır. Roselle yaprağı Afrika marketlerinde dondurulmuş bulunur, varsa 600 g kullan ve ıspanağı çıkar. Geleneksel olarak chikwangue ya da fufu ile yenir. Sitedeki Çad'ın Sauce Karkandji'sinden farkı: et ve fıstık ezmesi yoktur, sos domates-biber püresi ve muskatla kurulur, kızarmış balık yaprakların içinde pişer.

Sık sorulan sorular

Balık neden önce kızartılıp sonra sosa girer?
Balık yahniye kızarmış girer, sosu tatlandırır ve sonradan dağılmaz. Balıklar iki partide her yüzü 3-4 dakika kızartılır.
Yapraklar neden önce haşlanır?
Taze yapraklar kısa haşlanınca yumuşar ve fazla ekşiliğini suya bırakır. Kuzukulağı ve ıspanak 1 dakika haşlanıp süzülür.
Balığı sosa koyduktan sonra karıştırmalı mıyım?
Hayır, kaşıkla karıştırılırsa balık dağılır. Tencere tutulup ara ara sallanır; balık kılçıktan kolayca ayrılmalıdır.

Aynı mutfaktan