
Ngou ti Kassa Orta Afrika Gölevez ve Plantain Yahnisi
Orta Afrika Cumhuriyeti mutfağından ana yemek. 1 sa 25 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 25 dk
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Orta Afrika Cumhuriyeti mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Glutensiz
- Alerjenler
- Yer fıstığı, Sert kabuklu yemiş
Malzemeler
Fıstık
- 120 g çiğ yer fıstığı (kabuksuz)
Kırmızı yağ
- 4 yk ayçiçek yağı
- 1 tk tatlı toz biber (palm yağı ikamesi)
Kökler
- 700 g gölevez (taro, bulunmazsa 400 g patates ve 300 g yer elması)
- 2 yeşil plantain (yaklaşık 500 g, yoksa 3 sıkı ve yeşilimsi muz)
Yahni
- 1 kuru soğan (ince doğranmış)
- 2 diş sarımsak (ezilmiş)
- 1 kırmızı acı biber (ince kıyılmış)
- 2 olgun domates (rendelenmiş)
- 1 lt su
- 1 tk tuz
- 1/2 tk karabiber
Servis
- 3 dal yeşil soğan (ince halka)
Gerekli ekipmanlar
- Tava
- Tahta kaşık / spatula
- Fırın tepsisi
- Kesme tahtası
- Soyma bıçağı
- Süzgeç / kevgir
- Şef bıçağı
- Rende
- Havan
- Kalın tabanlı tencere
- Karıştırma kabı
Yapılışı
- Fıstığı kavur: Kalın tabanlı bir tavada fıstığı orta ateşte, tahta kaşıkla sık sık çevirerek 8 dk kavur. Zarlar çatlayıp kızıl kahveye döndüğünde ve içi açık altın rengi aldığında hazırdır. Yüksek ateşte dışı yanar, içi çiğ kalır. Tepsiye yay ve 5 dk ılıt, sonra avuçlarının arasında ovuşturup zarları üfleyerek ayıkla
- Gölevezi soy: Mutfak eldiveni giy, çünkü çiğ gölevezin kabuğu ve özsuyu cildi kaşındırır (kalsiyum oksalat kristalleri). Fıstık ılırken kesme tahtasında soyma bıçağıyla kabuğu kalınca soy, 4 cm parçalara böl ve kevgirde soğuk suyla 1 dk yıka. Yıkama yüzeydeki kaygan nişastayı alır, yahni sakız gibi olmaz
- Plantaini ve sebzeleri hazırla: Plantainin iki ucunu kes, kabuğu boyuna 3-4 yerinden çiz ve parmakla sökerek soy. Yeşil plantain muz gibi soyulmaz, kabuk ete yapışıktır. 3 cm kalın verev dilimle ve kararmasın diye soğuk suya at. Şef bıçağıyla soğanı ince doğra, sarımsağı ez, acı biberi kıy, domatesleri rendenin iri yüzünde rendele, kabukları at
- Kırmızı yağı ve tabanı kur: 4 lt'lik kalın tabanlı tencerede ayçiçek yağını kısık ateşte 1 dk ılıt, ocaktan al, toz biberi karıştır ve 2 dk demlendir. Toz biber kızgın yağda yanar ve acılaşır, bu yüzden ateş kapalıyken eklenir. Tencereyi orta ateşe geri al, soğanı 6 dk yumuşayıp kenarları altın rengi alana kadar pişir, sarımsak ve acı biberi ekleyip 1 dk çevir. Domatesi ekle ve 6 dk, suyu çekilip yağ kenarlardan ayrılana kadar pişir
- Gölevezi pişir: Gölevezi süz ve tencereye ekle, 1 lt suyu ve tuzu kat. Yüksek ateşte kaynat (yaklaşık 6 dk), sonra ateşi kıs ve kapağı aralık 15 dk pişir. Gölevez kenarlardan yumuşamaya başlamalı ama ortası hâlâ sert olmalı
- Fıstığı döv: Gölevez pişerken ayıklanmış fıstığı havana al ve 4-5 dk, iri kum kıvamına gelene kadar döv. Ezme kıvamına gelmesin: dövülmüş fıstık sosu koyulaştırırken hafif taneli bir doku bırakır, yerel tarifteki "arachide pilée" budur. 2 yk'sını servis için ayır
- Plantaini ekle: Plantaini süzüp tencereye ekle ve kapağı aralık 15 dk daha pişir. Bıçak gölevezin ortasına dirençsiz girmeli. Gölevez tam pişmeden servis edilmez, yarı çiğ gölevez boğazı kaşındırır
- Fıstıkla koyulaştır: Kalan dövülmüş fıstığı bir kasede tencereden aldığın 200 ml sıcak pişirme suyuyla açıp tencereye geri dök. Kısık ateşte, tahta kaşıkla dibi kazıyarak 10 dk pişir, fıstık dibe çabuk tutar. Birkaç gölevez parçasını tencerenin kenarında kaşıkla ez: gölevez nişastası ve fıstık birlikte sosu kaşığın arkasını kaplayan kıvama getirir. Yüzeyde turuncu yağ halkaları belirince hazırdır
- Servis: Karabiberi ekle, tuzu tadarak düzelt. Derin kaselere paylaştır, ayırdığın fıstığı ve yeşil soğanı serp. Sıcak servis et, kendi başına doyurucu bir tek tencere yemeğidir
Şef notu
Ngou ti kassa, Orta Afrika Cumhuriyeti'nin güneyinde, özellikle Yakoma ve Sango halkları arasında sevilen bir taro ve plantain yahnisi olarak anlatılır. Özgün tarifte palm yağı ya da karite yağı kullanılır, burada tatlı biberli ayçiçek yağıyla yapıldı. Gölevez Türkiye'de Anamur ve Alanya çevresinde sonbahar ve kış aylarında bulunur, Avrupa'da Asya ve Afrika marketlerinde "taro" ya da "eddo" adıyla satılır. Bulamazsan patates ve yer elması karışımı benzer nişastalı yumuşaklığı verir, ama gölevezin hafif kestanemsi tadı kaybolur. Sitedeki Kanda ti Nyama'dan farkı: et yoktur, fıstık ezme olarak değil dövülmüş olarak kök sebzelerle birlikte koyulaştırıcı görevi görür.
Sık sorulan sorular
- Toz biber neden ateş kapalıyken eklenir?
- Toz biber kızgın yağda yanar ve acılaşır. Bu yüzden yağ ocaktan alınıp biber karıştırılır ve 2 dakika demlendirilir.
- Plantain yahnide nasıl soyulur?
- Plantainin iki ucu kesilir, kabuk boyuna 3-4 yerinden çizilip parmakla sökülür. Yeşil plantain muz gibi soyulmaz, kabuk ete yapışıktır.
- Yahni sakız gibi olmasın diye ne yapılır?
- Soyulan gölevez 4 cm parçalanır ve soğuk suyla 1 dakika yıkanır; yıkama yüzeydeki kaygan nişastayı alır. Yahni kıvamı fıstık ve ezilen birkaç gölevez parçasıyla bağlanır.
Ngou ti Kassa 2.01 sa 10 dk · Ana yemek
Kanda ti Nyama1 sa 15 dk · Ana yemek