
Otlu Lor Van Usulü Peynir Altı Suyundan Lorik, Taze Otlar ve Köy Ekmeğiyle
Türk mutfağından kahvaltı. 1 sa 1 dk · +2 gün 10 dk bekleme sürer, 4 kişilik (yaklaşık 200 g lor). Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 1 dk · +2 gün 10 dk bekleme
- Porsiyon
- 4 kişilik (yaklaşık 200 g lor)
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Türk mutfağı
- Yemek türü
- Kahvaltı
- Diyet
- Vejetaryen
- Alerjenler
- Gluten, Süt
Malzemeler
Peynir altı suyu
- yaklaşık 10 L taze
- mayayla pıhtılaştırılmış beyaz peynirin suyu (peynirciden ya da 10 L sütle evde yapılan beyaz peynirden artan su, sirke ya da limonla kesilmiş sütün suyu uygun değildir)
Otlu karışım
- 15 g karışık taze ot (dereotu, maydanoz, taze kekik ya da yabani sarımsak)
- 1 tk ince tuz (yaklaşık 6 g)
Servis
- 4 dilim köy ekmeği
- 2 domates
- 1 salatalık
Gerekli ekipmanlar
- Tencere
- Süzgeç / kevgir
- Tülbent
- Kepçe
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Karıştırma kabı
- Mutfak termometresi (isteğe bağlı)
- Hassas terazi (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Peynir altı suyunu ısıt: Peynir yapımından kalan yaklaşık 10 L taze peynir altı suyunu en az 15 L'lik geniş tencerede orta ateşte, dibi tutmasın diye ara sıra karıştırarak 90°C'ye getir. Serum proteinleri ısıyla pıhtılaşır, bu yüzden su peynirin süzülmesinden hemen sonra kullanılır, bekleyen su ekşir ve verim düşer. Termometre yoksa yüzeyde beyaz ipliksi parçalar belirip buhar yükselirken, kaynamadan hemen önce dur (~35 dk)
- Pıhtıyı yüzdür: Ateşi kapat ve karıştırmadan 10 dk bekle. Beyaz proteinler yüzeye çıkıp ince bir tabaka olur, alttaki su berraklaşır. Karıştırırsan taneler parçalanır ve tülbentten kaçar (bekleme, 10 dk)
- Pıhtıyı topla: Yüzeydeki beyaz tabakayı ince delikli kepçeyle, çift kat tülbent serili kevgire al ve suyun 5 dk akmasını bekle. Altta kalan yeşilimsi su lorun işi bitmiş suyudur, atılır. 10 L sudan yaklaşık 200 g pıhtı çıkması normaldir, yaklaşık %2 verimdir (~8 dk)
- 24 saat dinlendir: Tülbentteki pıhtıyı kapaklı temiz bir kaba al ve buzdolabında (4°C ve altında) 24 saat beklet. Kayıtta pıhtılaşan proteinin serin yerde 24 saat bekletilmesi istenir, ev mutfağında serin yer buzdolabıdır ve soğuk muhafaza gıda güvenliği için de şarttır. Bu sürede lor kendi içinde sıkılaşır ve hafif ekşi karakterini alır (bekleme, 24 sa)
- Tülbentte süz: Ertesi gün pıhtıyı temiz çift kat tülbente al, uçlarını sıkıca bağlayıp kevgirin üzerine, altında bir kap olacak şekilde as ya da üstüne küçük bir tabak ve hafif bir ağırlık koy, buzdolabında 24 saat süz. Kayıt süzmeyi 1-4 gün arasında verir, bu tarifte en kısa süre olan 1 gün seçildi, daha kırıntılı ve kuru lor için 2-3 güne uzat. Süzülme lorun tanelerini birleştirir, fazla suyu uzaklaştırır ve yayılabilen sıkı bir doku verir (~5 dk, ardından bekleme, 24 sa)
- Otları hazırla: Süzme bitince 15 g otu (lor ağırlığının yaklaşık %7'si) çok ince kıy. Yabani sarımsak (sirmo) ya da sov bulunamazsa dereotu, maydanoz ve taze kekik yeterlidir. Taze otlar loru yeşil benekli yapar ve ekşiliği ferahlatır (~5 dk)
- Tuzla ve karıştır: Süzülen loru tart (yaklaşık 200 g çıkmalı), kaseye alıp çatalla ez, 1 tk (6 g) ince tuz ve kıyılmış otları ekle ve 2 dk karıştır. Kayıttaki tuz oranı %2-8, ot oranı %2-10 arasındadır, burada tuz %3, ot yaklaşık %7 olur. Önce yarım tuz ekleyip tat, sonra tamamla (~4 dk)
- Tabakla: Domatesi ve salatalığı dilimle. Loru 4 tabağa yaklaşık 50 g'lık yığınlar hâlinde koy, ortasını hafifçe çukurlaştır, yanlarına sebzeleri ve bir dilim köy ekmeğini yerleştir. Soğuk ya da oda sıcaklığında servis et (~4 dk)
Şef notu
Van Lorü (Lorik) Kültür Portalı Van Geleneksel Gıdalar Envanteri kaydına göre peynir altı suyunun kaynatılması, pıhtılaşan proteinin serin yerde 24 saat bekletilmesi, tülbentte süzülmesi, tuz ve otla (sirmo, sov, kekik, maydanoz, dereotu) tatlandırılmasıyla yapılır ve kahvaltılık olarak tüketilir (https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/van/neyenir/lor-lork). Burada kayıttaki sıraya uyuldu, süt eklenmedi. Ev uyarlamaları iki tanedir: serin yer yerine buzdolabı ve 1-4 günlük süzme yerine 1 gün. 10 L peynir altı suyundan yaklaşık 200 g lor çıkar, suyu peynirciden alabilir ya da 10 L sütten mayalı beyaz peynir yapıp artan suyu kullanabilirsin. Sirke ya da limonla kesilmiş sütün suyunda lorik oluşmaz. Ürün kırıntılı, hafif ekşi ve yoğun bir lordur. Bekleme ve süzme 4°C ve altında yapılmalı, lor buzdolabında 3 gün kalır.
Sık sorulan sorular
- Lor için peynir altı suyu nasıl olmalı?
- Mayayla pıhtılaştırılmış beyaz peynirin taze suyu kullanılır. Sirke ya da limonla kesilmiş sütün suyu uygun değildir.
- Peynir altı suyu neden hemen kullanılır?
- Bekleyen su ekşir ve verim düşer.
- Otlu lor daha kuru ve kırıntılı olsun istersem ne yapmalıyım?
- Bu tarifte en kısa süre olan 1 gün süzülür. Daha kırıntılı ve kuru lor için süzme süresi 2-3 güne uzatılır.
Ayran Aşı Çorbası1 sa · Çorba
Tutmaç Çorbası1 sa 10 dk · Çorba
Bozbaş1 sa 15 dk · Çorba
Levrek Marin30 dk · Meze
Yaprak Ciğer25 dk · Meze
Kabak Cips30 dk · Meze