
Pelamuşi Gürcü Üzüm Şırası Peltesi, Cevizli
Gürcü mutfağından tatlı. 45 dk · +3 sa soğuma sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 45 dk · +3 sa soğuma
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Gürcü mutfağı
- Yemek türü
- Tatlı
- Diyet
- Vejetaryen, Vegan
- Alerjenler
- Gluten, Sert kabuklu yemiş
Malzemeler
Üzüm şırası
- 1,8 kg koyu kırmızı ya da siyah çekirdekli üzüm (Saperavi, kokulu üzüm ya da kara üzüm) veya 1 lt taze sıkılmış koyu üzüm suyu
Pelte
- 100 g ince mısır unu (ya da 80 g buğday unu)
- 0-60 g toz şeker (üzümün tatlılığına göre)
- bir tutam tuz
Servis
- 80 g ceviz içi
- 8-12 taze üzüm tanesi
Gerekli ekipmanlar
- El blenderı
- Tülbent
- İnce süzgeç / chinois
- Karıştırma kabı
- Profesyonel çırpıcı
- Kalın tabanlı tencere
- Tahta kaşık / spatula
- Tava
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Silikon kalıp (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Üzümü ayıkla: Taneleri saplarından ayır, yıkayıp süz, çürük ve yumuşamış taneleri at. Saplar şıraya tanen ve acılık verir. Bu iş 10 dk sürer
- Şırayı çıkar: Taneleri geniş bir kapta el blenderıyla 20-30 sn, sadece kabukları patlatacak kadar kısa kısa çek, çekirdekler kırılırsa şıra acılaşır. Tülbent serili süzgece dök, tülbendi büküp iyice sık. Yaklaşık 1 lt koyu mor şıra çıkar. Bu iş 5 dk sürer
- Unu aç: Şıranın 250 ml'sini ayrı bir kâseye al, unu üzerine eleyerek çırpıcıyla pürüzsüz olana kadar çırp, 3 dk. Un soğuk sıvıda açıldığı için sıcağa girince topaklanmaz
- Şırayı ısıt: Kalan şırayı tuzla birlikte kalın dipli tencerede orta ateşte kaynamaya getir, yaklaşık 5 dk. Tadına bak, ekşi geliyorsa şekeri bu aşamada ekle ve erit
- Pelteyi pişir: Unlu karışımı sürekli çırparken ince bir akışla tencereye dök. Ocağı kısık-orta ateşe al ve tahta kaşıkla dibini kazıyarak 12-15 dk pişir. Önce bulanık ve pembe-mor görünür, piştikçe koyulaşıp parlaklaşır ve koyu yakut rengine döner. Kaşığın arkasına parmakla çizdiğin çizgi kapanmıyorsa hazırdır. Mısır unlu pelte buğday unlusundan biraz daha uzun pişer, çiğ un tadı tamamen gitmeli
- Kalıpla: Dört kâseyi ya da küçük kalıpları soğuk suyla çalkala, ıslak yüzey peltenin yapışmasını önler. Sıcak peltiyi doldur ve yüzeyini ıslak kaşık sırtıyla düzelt, 5 dk
- Cevizi kavur: Pelte dolarken cevizi kuru tavada orta ateşte 3 dk, sadece kokusu çıkana kadar çevir ve bıçakla iri doğra. Fazla kavrulan ceviz acılaşır ve peltenin meyve tadını bastırır
- Soğut: Kâseleri oda sıcaklığında 30 dk ılıt, sonra buzdolabında 2 sa 30 dk soğut. Pelte kesilebilir, titrek ama dağılmayan bir kıvama gelir
- Tabakla: Kalıbın kenarından ince bir bıçakla dolaş ve peltiyi tabağın ortasına ters çevir. Üzerine iri doğranmış cevizi küçük bir tepe gibi yığ, yanına 2-3 taze üzüm tanesi koy. İstersen kâseden çıkarmadan, cevizi üzerine serperek de servis edebilirsin
Şef notu
Pelamuşi bağ bozumu (rtveli) mevsiminin tatlısıdır ve çurçhelanın içindeki koyu şıra peltesiyle (tatara) aynı temelden gelir: aynı karışım ipe dizili cevizlere döküldüğünde çurçhela, kâseye döküldüğünde pelamuşi olur. Şekeri tamamen bırakıp üzümün kendi tatlılığıyla yapmak gelenekseldir. Hazır meyve suyu bu tatlıda düz ve şekerli bir sonuç verir, taze şıra kullan.
Sık sorulan sorular
- Pelamuşi neden topaklanıyor, nasıl önlenir?
- Un önce şıranın soğuk 250 ml'sinde çırpıcıyla pürüzsüz açılıyor. Soğuk sıvıda açılan un sıcak şıraya girince topaklanmıyor.
- Üzüm şırası çıkarırken neden blender kısa çalıştırılıyor?
- Taneler yalnızca kabukları patlayacak kadar, 20-30 saniye kısa kısa çekiliyor. Çekirdekler kırılırsa şıra acılaşıyor.
- Pelamuşi hazır olduğu nasıl anlaşılır?
- Peltenin koyulaşıp parlaklaşarak koyu yakut rengine dönmesi gerekiyor. Kaşığın arkasına parmakla çizilen çizgi kapanmıyorsa hazırdır ve çiğ un tadı kalmamalı.
Mini Imeruli Haçapuri1 sa · Meze
Nazuki1 sa 7 dk · Kahvaltı
Tkemali52 dk · Sos
Adjika26 dk · Sos
Mini Kubdari1 sa 37 dk · Meze
Haçapuri Acaruli2 sa 15 dk · Ekmek & hamur işi