Pırasa Köftesi

Pırasa Köftesi Ege Usulü Bulgurlu ve Dereotlu Çıtır Pırasa Köftesi, Limonlu Tahin Sosu

Türk mutfağından meze. 1 sa 3 dk sürer, 24 adet. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 3 dk
Porsiyon
24 adet
Zorluk
Orta
Mutfak
Türk mutfağı
Yemek türü
Meze
Alerjenler
Gluten, Susam

Uygulamada aç

Malzemeler

  • Köfte harcı (24 adet, 4,5 cm çaplı 1,5 cm kalınlıkta disk, parça başı yaklaşık 24 g, yaklaşık 580 g): 500 g pırasa (beyaz ve açık yeşil kısım)
  • 80 g ince bulgur
  • 80 ml kaynar su
  • 1 küçük kuru soğan (60 g, ince kıyılmış)
  • 2 yk zeytinyağı (soğan ve pırasa için)
  • 40 g nohut unu
  • 20 g un
  • 1 yk ince kıyılmış dereotu
  • 1 yk ince kıyılmış nane
  • 1 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber
  • 1/2 tk pul biber

Kaplama

  • 50 g mısır irmiği (ince polenta)

Kızartma

  • 500 ml sıvı yağ (28 cm çaplı tavada yaklaşık 8 mm derinlik, köftenin yarısına gelir). Limonlu tahin sosu (24 × 6 g, yaklaşık 150 g): 50 g tahin
  • 40 ml limon suyu
  • 70 ml su
  • 1 diş sarımsak (ezilmiş)
  • 1/4 tk tuz

Servis

  • 24 küçük dereotu dalı
  • 1 yk nar ekşisi

Gerekli ekipmanlar

  • Sote tavası
  • Tava
  • Karıştırma kabı
  • Tülbent
  • Profesyonel çırpıcı
  • Silikon spatula
  • Mutfak termometresi
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Hassas terazi

Yapılışı

  1. Pırasayı pişir ve sık: Pırasayı uzunlamasına ikiye açıp soğuk suda tabakalar arasındaki kumu yıka, 5 mm kalınlığında yarım ay doğra. Geniş sote tavasında 1 yk yağda soğanı 3 dk yumuşat, pırasayı ekleyip kapağı açık orta ateşte 8 dk, suyunu salıp bütünüyle yumuşayana kadar pişir. Tabakta 6 dk soğut, sonra tülbentin içinde avuçla sıkarak suyunu çıkar, yaklaşık 280 g pırasa kalmalı. Pırasa su tutan bir sebzedir, suyu kalırsa köfte kızartmada dağılır ve yağ sıçrar (~18 dk)
  2. Bulguru ıslat: Pırasa pişerken ince bulguru kâseye al, kaynar suyu ekle, kapat ve 15 dk beklet. İnce bulgur sıcak suyu tamamen çeker, çiğ kalırsa köfte kızartmada sertleşir (pırasa pişerken, ~0 dk)
  3. Harcı yoğur ve dinlendir: Sıkılmış pırasayı, şişmiş bulguru, nohut ununu, unu, dereotunu, naneyi, tuzu, karabiberi ve pul biberi kâsede ellerinle 2 dk, topaklanıp toparlanana kadar yoğur. Harç elde hafif yapışmalı ama avuç içinde top olunca şeklini korumalı, çok yaş kalırsa 1 yk bulgur ekle. Kâseyi örtüp buzdolabında 10 dk dinlendir ki nohut unu ve bulgur nemi çeksin ve harç bağlansın (~12 dk)
  4. Tahin sosunu çırp: Harç dinlenirken tahin, limon suyu, su, sarımsak ve tuzu çırpıcıyla süt gibi beyaz, akışkan ve pürüzsüz olana kadar çırp. Tahin limonla önce sertleşir, su ekledikçe açılır, bu yüzden suyu azar azar ekle (harç dinlenirken, ~0 dk)
  5. Şekillendir ve kapla: 24 g'lık parçalar kopar, avuçta 4,5 cm çapında, 1,5 cm kalınlığında yassı disk yap. İlk üçünü tartarak ölç. Diskleri mısır irmiğine her iki yüzü bastırarak bula. Mısır irmiği nemli yüzeye tutunur ve kızartmada ince, çıtır bir kabuk yapar (~14 dk)
  6. Kızart: Yağı 28 cm çaplı tavada 170°C'ye getir, termometreyle kontrol et. Köfteleri 8'er adet, her yüzü 2,5 dk, koyu altın rengi olana kadar çevirerek kızart, 3 parti. Yağ düşük olursa köfte yağ çeker ve kabuğu soluk kalır, yüksek olursa irmik yanar ve içi ısınmaz. Spatulayla çıkar, kâğıt havlu üstünde 30 sn süz (~16 dk)
  7. Servis: Düz seramik tabağa köfteleri diz, her birinin yanına 6 g limonlu tahin sosu damlat, üstüne küçük bir dereotu dalı ve birkaç damla nar ekşisi koy. Köfteler ılık ya da sıcak servis edilir, soğuyunca kabuk yumuşar (~3 dk)

Şef notu

Sıcak servis. Kişi başı 3 adet, 80 kişi × 3 = 240 adet; tarif 24 adet verdiği için çarpan 240/24 = 10, %5 fireyle 10,5 kat (5,25 kg pırasa, 840 g ince bulgur, 630 g soğan, 420 g nohut unu, 210 g un, 525 g mısır irmiği, 525 g tahin, 420 ml limon suyu; 252 köfte 8'erli 32 partide kızarır, 3 tavayla yaklaşık 55 dk, yağı 4 partide bir süzüp tazele). Ege'de pırasa köftesi çoğu zaman yumurta ve peynirle bağlanır, burada nohut unu ve bulgur bağlayıcıdır, köfte tamamen bitkiseldir. Harç 1 gün önce yoğrulup buzdolabında bekler. Şekil verilmiş köfteler tepside 1 gün buzdolabında ya da 1 ay derin dondurucuda durur, donukları çözdürmeden 170°C'de 3 dk daha uzun kızart. Kızarmışlar 180°C fırında 6 dk tazelenir.

Sık sorulan sorular

Pırasa köftesi kızartmada neden dağılır?
Pırasa su tutan bir sebzedir; suyu kalırsa köfte dağılır ve yağ sıçrar. Pişen pırasa tülbentte iyice sıkılmalıdır.
Pırasa köftesinde bulgur neden önceden ıslatılır?
İnce bulgur sıcak suyu tamamen çeker. Çiğ kalırsa köfte kızartmada sertleşir.
Köfteler mısır irmiğine neden bulanır?
Mısır irmiği nemli yüzeye tutunur ve kızartmada ince, çıtır bir kabuk yapar.

Aynı mutfaktan