
Piti Şeki Usulü, Toprak Kapta
Azerbaycan mutfağından çorba. 4 sa 45 dk · +1 gece nohut ıslatma sürer, 4 kişilik (4 dopu). Zorluk: zor.
Kısaca
- Toplam süre
- 4 sa 45 dk · +1 gece nohut ıslatma
- Porsiyon
- 4 kişilik (4 dopu)
- Zorluk
- Zor
- Mutfak
- Azerbaycan mutfağı
- Yemek türü
- Çorba
- Alerjenler
- Gluten, Süt
Malzemeler
Et ve taban (4 dopu için)
- 800 g kemikli kuzu (gerdan, kol veya göğüs, 4 eşit parça)
- 120 g kuru nohut (bir gece ıslatılmış)
- 120 g kuzu kuyruk yağı (4 parça)
- 1 orta kuru soğan (iri doğranmış)
- 1,2 lt su
Şeki ekleri
- 8 adet kestane (közlenmiş, soyulmuş)
- 8 adet kuru alça (ekşi kuru erik)
- 1 tk tuz
- 1/2 tk karabiber
Safran
- 0,5 g safran
- 3 yk sıcak su
Servis
- 1 kuru soğan (ince yarım ay, sumakla ovulmuş)
- 1 tk kuru nane
- sumak
- bayat lavaş veya tandır ekmeği
Ekipman
- 4 adet piti dopusu (400-500 ml toprak kâse) veya 1 büyük toprak güveç
Gerekli ekipmanlar
- Havan
- Fırın
- Düdüklü tencere (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Nohudu ıslat: Nohudu bir gece bol suda ıslat, sonra süz ve kabuk sertliğini görmek için bir tanesini parmakla bastır. Islanmamış nohut uzun pişmeye rağmen sert kalır
- Safranı demle: Safranı havanda döv, sıcak suya koy ve en az 30 dk demlendir
- Dopuları doldur: Her dopunun dibine bir avuç nohut koy. Üzerine bir parça kemikli kuzu ve birkaç parça soğan yerleştir. En üste bir parça kuyruk yağı koy. Bu sıralama geleneksel Şeki usulüdür, en üstteki yağ eriyerek etin ve nohudun üzerine damlar ve et kurumaz
- Suyu ekle: Her dopuya yaklaşık 300 ml su ekle, et tamamen örtülmeli. Tuzu henüz ekleme. Ağızlarını folyoyla veya kapaklarıyla kapat
- Yavaş pişir: Dopuları soğuk fırına koy, fırını 160°C'ye ayarla. Toprak kap ani sıcaklık değişikliğinde çatlar. 3 sa pişir. Bu sırada yüzeyde biriken köpüğü bir kez al
- Kestane ve alçayı ekle: Her dopuya 2 kestane ve 2 alça koy, tuz ve karabiberle tatlandır. Kapağını kapatıp 1 sa daha pişir. Kestane daha erken eklenirse dağılır, alça ise suyun ekşi dengesini kurar
- Safranla bitir: Her dopuya 1 tatlı kaşığı safran suyu ekle, kapağı kapatıp son 15 dk pişir. Et kemikten ayrılmış, nohut ağızda dağılacak kıvamda, suyun yüzeyi altın sarısı ve parlak yağlı olmalı
- Dinlendir: Fırından çıkan dopuları kapakları kapalı olarak 10 dk tahta bir yüzeyde beklet. Soğuk mermere konan sıcak toprak kap çatlayabilir
- Tabakla ve iki aşamada sun: Her kişinin önüne dopusunu, bir derin tabak ve bir küçük kâse sumaklı soğan koy. Önce bayat ekmeği tabağa küçük parçalar halinde doğra, üzerine sumak serp ve dopudaki suyu ekmeğin üzerine dök, üstüne kuru nane serp. Bu birinci aşama (ekmekle su) kaşıkla yenir. Ardından dopudaki et, nohut, kestane ve kuyruk yağı aynı tabağa alınıp çatalla kabaca ezilir ve sumaklı soğanla ikinci aşama olarak yenir
Şef notu
Piti Şeki'nin kimliğidir ve dopu denen tek kişilik toprak kaplarda, eskiden közün içinde bütün gece pişirilirdi. Kestane Şeki pitisini Kafkasya'daki diğer pitilerden ayırır. Kuyruk yağını çıkarma, piti yağlı bir yemektir ve sumaklı soğan bu ağırlığı keser. Fırının yoksa dopuları en kısık ateşte, altlarına ısı dağıtıcı koyarak ocakta da pişirebilirsin. Zamanın kısaysa et, nohut ve soğanı düdüklü tencerede 40 dk ön pişirip dopulara paylaştır ve fırında 160°C'de kestane ve alçayla 1 sa tamamla. Toplam süre böylece yaklaşık 2 sa 15 dk'ya iner ama toprak kapta yavaş pişmenin derinliği azalır. Bu tarif 4 kişiliktir.
Sık sorulan sorular
- Piti dopuları fırında neden soğuk fırına konur?
- Toprak kap ani sıcaklık değişikliğinde çatlar. Bu yüzden dopular soğuk fırına konup fırın 160°C'ye ayarlanır.
- Kestane ve alça neden sonradan eklenir?
- Kestane daha erken eklenirse dağılır. Alça ise suyun ekşi dengesini kurar, 3 saat sonra eklenip 1 saat daha pişirilir.
- Piti nasıl yenir?
- İki aşamada yenir. Önce bayat ekmek tabağa doğranıp dopudaki suyla ıslatılır ve kaşıkla yenir, sonra et, nohut, kestane ve kuyruk yağı çatalla ezilip sumaklı soğanla yenir.
Şah Plov3 sa · Ana yemek
Kutab1 sa 20 dk · Ekmek & hamur işi
Düşbere1 sa 50 dk · Çorba
Levengi2 sa · Ana yemek
Qoğal2 sa 55 dk · Ekmek & hamur işi
Şekerbura2 sa 10 dk · Tatlı