
Sate Lilit 2.0
Endonezya mutfağından başlangıç. 1 sa 25 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 25 dk
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Zor
- Mutfak
- Endonezya mutfağı
- Yemek türü
- Başlangıç
- Diyet
- Glutensiz
- Alerjenler
- Süt, Balık, Kabuklu deniz ürünü, Sert kabuklu yemiş
Malzemeler
Karides ve kabuk suyu
- 300 g kabuklu iri karides (ayıklanınca yaklaşık 200 g)
- 1 yk hindistan cevizi yağı
- 300 ml su
Base genep ezmesi
- 4 arpacık soğan (yaklaşık 60 g)
- 3 diş sarımsak
- 1 kırmızı uzun biber (çekirdekleri alınmış)
- 2 cm zencefil
- 2 cm galangal (yoksa zencefil)
- 2 cm taze zerdeçal ya da 1 tk toz zerdeçal
- 3 çiğ makademya
- 1 tk kişniş tohumu
- 1/2 tk karides ezmesi (terasi)
- 2 yk hindistan cevizi yağı
Lilit
- 300 g derisiz levrek fileto
- ayıklanmış karidesler (yukarıdan)
- 40 g rendelenmiş kuru hindistan cevizi
- 30 ml sıcak su
- 1 kaffir misket limonu yaprağı (ince kıyılmış)
- 1 tk hurma şekeri ya da esmer şeker
- 1/2 tk tuz
- 8 sap limon otu (20 cm, dış yaprağı soyulmuş)
- 1 yk hindistan cevizi yağı (ızgara için)
Zerdeçallı kuah
- karides kabuk suyu (yukarıdan, yaklaşık 200 ml)
- base genep ezmesinin üçte biri
- 250 ml şekersiz hindistan cevizi sütü
- 1 kaffir misket limonu yaprağı
- 1/2 misket limonunun suyu
- 1/4 tk tuz
Serundeng kırıntısı
- 40 g rendelenmiş kuru hindistan cevizi
- 1 tk hurma şekeri
- 1/4 tk kişniş tozu
- 1/4 tk tuz
Urap fasulye
- 150 g ince yeşil fasulye (verev ince dilim)
- 500 ml kaynar su (çaydanlıkta kaynatılmış)
- 1/2 tk tuz (haşlama)
- 1 tk misket limonu suyu
Sambal matah yağı
- 3 arpacık soğan (çok ince küp)
- 1 sap limon otu (yalnızca beyaz kısım, çok ince halka)
- 1 kırmızı acı biber (çekirdeksiz, ince küp)
- 1 kaffir misket limonu yaprağı (saç inceliğinde)
- 1/2 misket limonunun suyu
- 1/4 tk tuz
- 3 yk hindistan cevizi yağı
Gerekli ekipmanlar
- Tencere
- İnce süzgeç / chinois
- Mutfak robotu
- Tava
- Karıştırma kabı
- Şef bıçağı
- Silikon spatula
- Fırın tepsisi
- Pişirme kâğıdı
- Izgara tavası
- Mutfak termometresi
- Süzgeç / kevgir
Yapılışı
- Karides kabuk suyunu yap: Karidesleri ayıkla, kabukları ve kafaları ayır, karideslerin sırtındaki siyah damarı çıkar ve buzdolabına koy. 20 cm tencerede 1 yk hindistan cevizi yağını ısıt, kabukları yüksek ateşte 3-4 dk, pembe-turuncuya dönüp kokuları çıkana kadar kavur. 300 ml suyu ekle, kısık ateşte 10 dk pişir, ince süzgeçten bastırarak süz. Su pişerken bir sonraki adıma geç. Yaklaşık 200 ml koyu, deniz kokulu bir su kalır. Bu su kuahın gövdesidir ve klasik sate lilitte olmayan ikinci bir deniz katmanı ekler
- Base genep ezmesini yap ve böl: Arpacık, sarımsak, biber, zencefil, galangal, zerdeçal, makademya, kişniş tohumu ve karides ezmesini mutfak robotunda 1-2 dk çek. 24 cm tavada 2 yk hindistan cevizi yağını ısıt, ezmeyi orta ateşte 6 dk, yağ ayrılıp parlak turuncuya dönene kadar kavur. Üçte birini kuah için kaba ayır, üçte ikisini bir tabağa yayıp 10 dk soğut. Sıcak ezme balığın proteinini erken pişirir ve lilit karışımı ufalanır
- Lilit karışımını çek: Hindistan cevizini 30 ml sıcak suyla nemlendir. Levreği 3 cm parçalara kes, temizlenmiş robota ayıklanmış karideslerin yarısıyla birlikte al ve 20-30 sn yapışkan bir ezme olana kadar çek. Soğumuş ezmeyi, nemli hindistan cevizini, kaffir yaprağını, şekeri ve tuzu ekle, 10 sn çek. Kalan karidesleri bıçakla 5 mm parçalara doğra ve bir spatulayla karışıma kat. Pürüzsüz ezme sapa tutunur, iri karides parçaları ise ısırıkta sulu bir doku verir, klasikte bu katman yoktur
- Sapa sar ve soğut: Limon otu saplarının kalın uçlarını bıçak sırtıyla hafifçe ez. Ellerini ıslatıp karışımdan 8 eşit parça (yaklaşık 75 g) al, her birini sapın kalın ucuna 10 cm uzunluğunda, 3 cm çapında silindir olacak şekilde sıkıca sar. Yağlı kağıt serili tepsiye diz, buzdolabında 15 dk sıkılaşsın
- Kuahı pişir: Lilitler buzdolabında beklerken başla. Kuah (5 dk kaynatma, 8 dk pişirme ve süzme) bu 15 dk'yı biraz aşar, kalan dakikalarda fasulyeyi hazırlarsın. Süzdüğün kabuk suyunun tenceresini durula ve bu 20 cm tencerede ayırdığın ezmeyi 1 dk ısıt, karides suyunu ve kaffir yaprağını ekle, 5 dk kaynat. Hindistan cevizi sütünü ve tuzu ekle, en kısık ateşte fokurdatmadan 8 dk pişir. İnce süzgeçten geçir, tencereye geri al ve misket limonu suyunu ekle. Kuah açık altın sarısı, akışkan ve parlak olmalı. Servise kadar ocağın en kısık gözünde sıcak tut. Ocak 1: kuah
- Serundeng kırıntısını kavur: Hindistan cevizini, hurma şekerini, kişniş tozunu ve tuzu kuru 24 cm tavada orta-kısık ateşte sürekli karıştırarak 5-6 dk, eşit altın-kahverengi olana kadar kavur. Şeker hafifçe karamelleşir ve kırıntıyı topaklar halinde çıtırlaştırır. Hemen bir tabağa yay, tavada kalırsa yanar. Ocak 2
- Urap fasulyeyi hazırla: Fasulyeleri ısıya dayanıklı bir kaseye oturttuğun kevgire koy. Çaydanlıkta kaynattığın 500 ml suyu 1/2 tk tuzla karıştırıp fasulyelerin üzerine dök, 60 sn beklet, kevgiri kaldırıp fasulyeleri buzlu suya al. Ayrı bir tencere kaynatmak gerekmez. Süz, kurula, misket limonu suyu ve serundengin yarısıyla karıştır. Kalan serundengi tabak için sakla. Fasulyeyi ızgaradan önce bitir, aynı anda en fazla üç göz yanmalı
- Sambal matah yağını hazırla: Arpacık, limon otu, acı biber ve kaffir yaprağını küçük bir kasede tuz ve misket limonu suyuyla karıştır. Hindistan cevizi yağını küçük bir tavada hafif dumanlanana kadar ısıt ve üzerine dök. Cızırdama durunca karıştır. Klasikteki iri sambal matah burada çok ince kesilerek bir yağ-sos haline getirildi, tabakta damla damla kullanılır
- Lilitleri ızgarala: Döküm ızgara tavayı (28 cm) yüksek ateşte 4-5 dk ısıt, hindistan cevizi yağıyla fırçala. 8 lilitin hepsini çapraz sıralayarak koy, her yüzü 2 dk, toplam 8 dk çevirerek tek partide pişir, dış yüzey koyu çizgili ve yer yer karamelize, iç sıcaklık 63°C olsun. Ocak 3
- Tabakla: Her geniş, sığ kasenin ortasına urap fasulyeden küçük bir yuva koy. İki lilit şişini yuvanın üzerine çapraz olarak yasla. Lilitlerin üzerine birer çay kaşığı sambal matah yağı dök, kenara bir tutam serundeng serp. Kuahı küçük bir sürahiye al ve masada kasenin kenarından, lilitlerin altına doğru dök, böylece şişlerin üstü çıtır kalır
Şef notu
Sate Lilit'in Bali kimliğini korurken onu bir başlangıç tabağına çevirdim: karides kabuğundan çekilen su ve base genep ile yapılan zerdeçallı kuah masada dökülür, klasik sambal matah çok ince kesilip yağ-sos olur, serundeng (kavrulmuş hindistan cevizi) çıtır bir katman ekler. Karides ezmesi, limon otu, galangal ve kaffir yaprağı Asya marketlerinde bulunur. Limon otu sapı yoksa yassı tahta şiş kullan ve karışıma 1 sap ince kıyılmış limon otu ekle. Karides ezmesi istemeyen için 1/4 tk tuz artır.
Sık sorulan sorular
- Lilit karışımı neden ufalanır?
- Sıcak ezme balığın proteinini erken pişirir ve karışım ufalanır. Ezme soğutulup öyle eklenmeli.
- Yeşil fasulye için ayrı tencere gerekir mi?
- Gerekmez. Fasulyeler kevgirde çaydanlıkta kaynamış tuzlu suyla 60 saniye haşlanıp buzlu suya alınır.
- Karides kabuk suyu kuaha ne katar?
- Kabuklar hindistan cevizi yağında kavrulup suyla pişirilir ve süzülür. Bu su kuahın gövdesini oluşturur ve klasik sate lilitte olmayan bir deniz katmanı ekler.
Sate Lilit1 sa 25 dk · Meze
Nasi Goreng25 dk · Ana yemek
Beef Rendang1 sa 45 dk · Ana yemek
Soto Ayam1 sa · Çorba
Martabak Manis35 dk · Ekmek & hamur işi
Soto Ayam 2.01 sa 20 dk · Çorba
Bakso2 sa 50 dk · Çorba