
Sauce Mornay Fransız Usulü Gruyère ve Parmesanlı Beyaz Sos
Fransız mutfağından sos. 30 dk sürer, yaklaşık 650 ml (6-8 servis). Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 30 dk
- Porsiyon
- yaklaşık 650 ml (6-8 servis)
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Fransız mutfağı
- Yemek türü
- Sos
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Yumurta
Malzemeler
Roux
- 40 g tereyağı
- 40 g un
Süt
- 500 ml tam yağlı süt (ılık)
- 1 defne yaprağı
- 1/4 tk rendelenmiş muskat
Peynir
- 80 g gruyère
- 30 g parmesan
Bağlayıcı
- 1 yumurta sarısı
- 2 yk krema. Tuz
- beyaz biber
Verim
- yaklaşık 650 ml
Gerekli ekipmanlar
- Tencere
- Profesyonel çırpıcı
- Rende
- Karıştırma kabı
- Tahta kaşık / spatula (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Sütü ısıt: Sütü defne ile küçük tencerede ılık olana kadar, kaynatmadan ısıt. Ilık süt sıcak roux'ya topaklanmadan karışır, soğuk süt ise roux'yu birden sertleştirip topaklatır. (~5 dk)
- Roux yap: Ayrı tencerede tereyağını eritip unu ekle ve kısık ateşte 2 dk karıştır. Un çiğ tadını kaybedecek ama renk almayacak şekilde pişmeli, hafif köpüklü bir krema kıvamı oluşmalı. (~3 dk)
- Sütü ekle: Defneyi çıkarıp sütü roux'ya yavaş yavaş ekle ve çırpıcıyla sürekli çırp. Her ilaveden sonra karışım tamamen pürüzsüz olmalı. Sos kaynamaya başlayınca koyulaşır. (~5 dk)
- Pişir: Kısık ateşte sürekli karıştırarak 8 dk pişir. Sos kaşığın arkasını kaplayıp çizgi bırakacak kıvamda olmalı. Un pişince nişasta kabarır ve sos pürüzsüz kremsi olur. (~8 dk)
- Peyniri ekle: Ateşi kapat, gruyère ve parmesanı rendeleyip ekle ve tahta kaşıkla eriyene kadar karıştır. Peynir sosa tuz katar, sıcak sosta kaynarsa lifli ve yağlı hale gelir. Muskatı ve beyaz biberi ekle. (~3 dk)
- Bağla: Yumurta sarısını küçük kasede kremayla çırpıp sosun biraz sıcak kısmından ekleyerek ısıt, sonra tencereye ekle. Bu işlem yumurta sarısının ısı şokuyla kesilmesini önler ve sosu ipeksi yapar. Tencereyi kısık ateşe alıp sosu 1 dk karıştırarak ısıt, kaynatma. Yumurta sarısı yaklaşık 70-75 °C'de sosu kadifeleştirir, kaynarsa kesilir. (~3 dk)
- Tabakla ve sun: Sosu tadıp tuzunu ayarla, hemen kullan. Sos altın-sarı, kadife kıvamlı ve parlak olmalı. Soğuyunca kalınlaşır, süt ile gevşetilerek ısıtılır. Buzdolabında 2 gün saklanır. (~3 dk)
Şef notu
Şef notu: Sauce Mornay, Béchamel'in türevidir: Béchamel'e peynir eklenerek yapılır. Burada yumurta sarısı ve kremayla bağlanan klasik, zengin hali yazıldı; elinde hazır Béchamel varsa 500 ml'sini ısıtıp 5. adımdan devam edebilirsin. Gratinlerde, sebze, makarna, balık ve kümes hayvanı yemeklerinde kullanılır. Üstü kızartılırken peynirli, altın kabuk verir. Gruyère yerine emmental ya da çedar da olur, ama tadı değişir.
Sık sorulan sorular
- Mornay sosu neden topaklanır?
- Soğuk süt sıcak roux'yu birden sertleştirip topaklatır. Sütü ılık ısıtıp roux'ya yavaş yavaş ekleyerek ve çırpıcıyla sürekli çırparak topaklanma önlenir.
- Peynir eklenince sos neden lifli ve yağlı olur?
- Peynir sıcak sosta kaynarsa lifli ve yağlı hale gelir. Bu yüzden ateş kapatıldıktan sonra rendelenmiş gruyère ve parmesan eklenip eriyene kadar karıştırılır.
- Mornay sosu saklanır mı, soğuyunca kalınlaşırsa ne yapılır?
- Sos buzdolabında 2 gün saklanır. Soğuyunca kalınlaşır, süt ile gevşetilerek ısıtılır.
Ton Balığı Tartar, Patates Rösti, Bıldırcın Yumurtası55 dk · Başlangıç
Ördek Rillettes, İncir Reçeli, Kıtır Crostini, Turşu Salata1 sa 30 dk · Başlangıç
Karides, Sarımsak Konfi Aioli, Rezene Salatası35 dk · Başlangıç
Pancar Carpaccio, Keçi Peyniri Mousse, Ceviz1 sa · Başlangıç
Ballı Hardallı Tavuk, Patates Graten, Kuşkonmaz1 sa 30 dk · Ana yemek
Dana Bonfile, Kırmızı Şarap Sosu, Pommes Purée1 sa 10 dk · Ana yemek