Shorshe Ilish

Shorshe Ilish Hardal Soslu İlish Balığı

Bangladeş mutfağından ana yemek. 50 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
50 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Bangladeş mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Balık, Hardal, Sülfit

Uygulamada aç

Malzemeler

Balık

  • 8 dilim ilish (hilsa) balığı ya da tirsi balığı (kemikli, 2 cm kalınlıkta, yaklaşık 800 g)
  • 1/2 tk zerdeçal
  • 1/2 tk tuz

Hardal ezmesi

  • 3 yk sarı hardal tohumu
  • 1 yk siyah hardal tohumu
  • 2 yeşil biber
  • 1/4 tk tuz
  • 1 tutam zerdeçal
  • 80 ml ılık su

Sos

  • 5 yk hardal yağı
  • 1 yk çiğ hardal yağı (bitiş için)
  • 1/2 tk çörek otu (kalonji)
  • 5 yeşil biber (boyuna yarılmış)
  • 1/2 tk zerdeçal
  • 150 ml su
  • 1/2 tk tuz
  • 1/2 tk şeker

Pirinç

  • 300 g kısa taneli beyaz pirinç (Bangladeş'te miniket ya da gobindobhog)
  • 1 lt su
  • 1/2 tk tuz

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Havan
  • Tencere
  • Süzgeç / kevgir
  • Sote tavası
  • Blender (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Hardalı ıslat: Sarı ve siyah hardal tohumlarını 80 ml ılık suda 20 dk beklet. Islanan tohum daha kolay ezilir ve keskinliği yumuşar. Bu arada balığı hazırla
  2. Balığı marine et: İlish dilimlerini soğuk suda hafifçe yıka, pullarını parmakla kontrol et ve kâğıt havluyla kurula. Zerdeçal ve tuzla iki yüzünü ov, 15 dk beklet. Zerdeçal balık kokusunu bastırır ve ete parlak sarı bir renk verir
  3. Hardal ezmesini çek: Islanmış tohumları suyuyla birlikte yeşil biber, tuz ve zerdeçalla havanda ya da küçük blenderda 1-2 dk pürüzsüz bir macun olana kadar çek. Uzun süre ya da çok hızlı çekme, ısınan hardal acılaşır. Bengal mutfağında bunun için bir tutam tuz ve yeşil biber şarttır, acılığı dengeler
  4. Pirinci pişir: Pirinci yıka, 1 lt kaynar tuzlu suya at ve açık tencerede 12-14 dk, tane ortası yumuşayınca süz. Bengal usulü bol suda haşlanan pirinç taneli ve hafif olur, kapağı kapatıp ocağın kenarında 5 dk demlendir
  5. Hardal yağını pişir: Geniş sote tavada hardal yağını yüksek ateşte dumanı yükselene kadar ısıt, bu çiğ hardal yağının keskin acısını giderir. Ocağı kapat, 1 dk soğumasını bekle ve orta ateşe dön. Balık dilimlerini her yüzü 1 dk, sadece yüzeyleri sıkılaşana kadar hafifçe çevir ve tabağa al. Ilish yağlı ve hassas bir balıktır, kızartma değil mühürleme yeterli
  6. Sosu kur: Aynı yağa çörek otu ve yarılmış yeşil biberleri at, 20 sn çıtırdasın. Hardal ezmesini ve zerdeçalı ekle, 1 dk karıştır, sonra 150 ml su, tuz ve şekeri ekle. Kısık ateşte 3 dk hafif fokurdat, sos açık sarı ve kremamsı olmalı. Sos fazla kaynarsa hardal acılaşır, sadece kenarlarda kabarcık olsun
  7. Balığı sosta pişir: Balık dilimlerini sosa tek kat diz, kaşıkla sosla kapla. Kapağı kapat ve en kısık ateşte 8-10 dk pişir, yarısında bir kez nazikçe çevir. Et opak ve kılçıklardan kolay ayrılıyorsa hazırdır. Ocağı kapatıp üstüne 1 yk çiğ hardal yağı gezdir, bu son dokunuş klasik keskin kokuyu tazeler
  8. Tabakla: Düz bir tabağın bir tarafına haşlanmış pirinci tepecik halinde koy. Yanına iki ilish dilimini koy, tavadaki koyu sarı hardal sosundan bolca dök ki balık sosun içinde parlasın. Yarılmış yeşil biberleri balığın üstüne yerleştir ve sıcak servis et, pirinç sosla elle karıştırılarak yenir

Şef notu

İlish Bangladeş'in ulusal balığıdır, muson mevsiminde Padma ve Meghna nehirlerinden gelir. Bulunamazsa Türkiye'de tirsi aynı aileden gelen en yakın seçenektir, uskumru da olur. İlishin kılçıkları ince ve çoktur, yerken dikkat et. Hardal yağı geleneksel olarak hazır alınır. Türkiye'de yemeklik etiketli hardal yağı kullanın, bulunamazsa ayçiçek yağı + 1/2 tk hardal tozu.

Sık sorulan sorular

Hardal soslu balık neden acılaşır?
Hardal uzun süre ya da çok hızlı çekilirse ısınıp acılaşır. Sos da fazla kaynarsa acılaşır; yalnızca kenarlarında kabarcık olmalıdır.
İlish bulunamazsa yerine ne kullanılır?
Tarif ilish (hilsa) yerine tirsi balığını da kabul eder. Kemikli, yaklaşık 2 cm kalınlıkta dilimler kullanılır.
Hardal yağı neden dumanlanana kadar ısıtılır?
Bu işlem çiğ hardal yağının keskin acısını giderir. Ocak sonra kapatılıp bir dakika soğutulur.

Aynı mutfaktan