Tepsi Baytinijan

Tepsi Baytinijan Irak Usulü Patlıcanlı Köfte Tepsisi

Irak mutfağından ana yemek. 1 sa 55 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 55 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Irak mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Alerjenler
Gluten

Uygulamada aç

Malzemeler

Patlıcan ve sebzeler

  • 3 orta patlıcan (yaklaşık 900 g)
  • 2 orta patates
  • 2 kuru soğan
  • 2 domates
  • 2 yeşil biber
  • 1 tk tuz
  • 300 ml ayçiçek yağı (kızartma)

Köfte

  • 500 g dana veya kuzu kıyma (%15 yağlı)
  • 1 küçük soğan (rendelenmiş ve suyu sıkılmış)
  • 2 diş sarımsak
  • 1/4 demet maydanoz
  • 1 tk tuz
  • 1 tk Irak baharatı (bahar, karabiber, kakule, tarçın)

Sos

  • 2 yk domates salçası
  • 30 g demirhindi bloğu (80 ml sıcak suda ıslatılıp süzülmüş) veya 1 yk nar ekşisi
  • 3 diş sarımsak (ince dilim)
  • 500 ml sıcak su
  • 1 tk şeker
  • 1 tk tuz
  • 1 yk ayçiçek yağı

Servis

  • Irak pilavı (timman) veya pide

Gerekli ekipmanlar

  • Süzgeç / kevgir
  • Karıştırma kabı
  • Tava
  • Tencere
  • Fırın
  • Fırın tepsisi
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Mutfak termometresi (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Patlıcanı tuzla: Patlıcanları alacalı soy ve 1,5 cm kalınlıkta yuvarlak dilimle. Tuz serpip kevgirde 20 dk beklet, tuz acı suyunu çeker ve kızartmada daha az yağ emmesini sağlar. Sonra kâğıt havluyla iyice kurula
  2. Köfteleri hazırla: Patlıcanlar beklerken kıymayı rendelenmiş soğan, ezilmiş sarımsak, ince kıyılmış maydanoz, tuz ve baharatla bir kasede 3-4 dk yoğur, karışım yapışkanlaşıp kaseye tutunmalı. 12 eşit parçaya (yaklaşık 40 g) böl ve 1 cm kalınlıkta, yaklaşık 6 cm çapında, patlıcan dilimine yakın yassı köfteler yap
  3. Patlıcan ve patatesi kızart: Geniş tavada yağı 170°C'ye ısıt. Patlıcan dilimlerini iki yüzü 2-3 dk, koyu altın rengi olana kadar kızart. Patatesleri soyup 1 cm yuvarlak dilimle, aynı yağda 4-5 dk, kenarları altın rengi olana kadar yarı pişir. İkisini de kâğıt havluya al. Patlıcan bu aşamada yumuşamalı, tepside çiğ kalan patlıcan sünger gibi sert kalır
  4. Köfteleri mühürle: Tavadaki yağın çoğunu al, 1 yk bırak. Köfteleri yüksek ateşte her yüzü 1 dk, yalnızca kabuk bağlayana kadar mühürle, içleri fırında pişecek
  5. Sosu kaynat: Küçük tencerede salçayı yağla 1 dk kavur, kokusu çıkınca sarımsağı ekle ve 30 sn çevir. Sıcak suyu, süzülmüş demirhindiyi, şekeri ve tuzu ekleyip kaynat. Sos ekşi, hafif tatlı ve akışkan olmalı
  6. Tepsiyi diz: Fırını 190°C'ye ısıt. Soğanları ince halka, domatesleri 1 cm dilim doğra. 25x35 cm tepsiye önce patates dilimlerini taban olarak yay. Üzerine patlıcan, köfte, soğan halkası ve domates dilimini dik sıralar halinde, kart destesi gibi birbirine yaslayarak diz. Biberleri boyuna şeritler halinde aralara sıkıştır
  7. Fırınla: Sosu tepsiye eşit gezdir, sebzelerin yarısı sosun içinde kalmalı. Tepsinin üstünü folyoyla kapat ve 30 dk pişir. Folyoyu al, 15-20 dk daha, sos koyulaşıp domates kenarları kararana ve köftelerin üstü kızarana kadar pişir. Köftenin iç sıcaklığı 71°C olmalı
  8. Dinlendir: Fırından alıp 10 dk beklet, sos biraz çekilir ve dilimler dağılmadan alınır
  9. Tabakla: Her tabağa sıralardan birer patlıcan, köfte, domates ve patates aynı sırayla al, üstüne tepsideki koyu sostan iki kaşık gezdir. Yanına bir kepçe timman koy ve sıcak servis et

Şef notu

Tepsi baytinijan Bağdat ev mutfağının en sevilen tepsisidir, adı kelimesi kelimesine patlıcan tepsisi demektir. Sostaki demirhindi Irak'a özgü ekşiliği verir, bazı aileler yerine nar ekşisi ya da yalnızca domates kullanır. Daha hafif bir tepsi için patlıcanı kızartmak yerine yağ sürüp 220°C fırında 20 dk pişirebilirsin, tadı biraz daha kuru olur. Ertesi gün ısıtıldığında lezzeti daha da oturur.

Sık sorulan sorular

Patlıcan dilimleri kızartmadan önce neden tuzlanıyor?
Tuz acı suyu çeker ve kızartmada patlıcanın daha az yağ emmesini sağlar. Sonra kâğıt havluyla iyice kurulanır.
Köfteleri tepsiye dizmeden önce neden mühürlenir?
Yalnızca kabuk bağlasın diye her yüzü kısa süre mühürlenir; içleri fırında pişer. Köftenin iç sıcaklığı sonunda 71°C olmalı.
Tepsi fırından çıkınca neden dinlendirilir?
10 dakika beklemek sosun biraz çekmesini sağlar, böylece dilimler dağılmadan alınır.

Aynı mutfaktan