
Vakfıkebir Ekmeği Trabzon Usulü Ekşi Mayalı Kalın Kabuklu Köy Somunu
Türk mutfağından kahvaltı. 50 dk · +4 sa 50 dk bekleme sürer, 1 somun (yaklaşık 900 g, 8 dilim). Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 50 dk · +4 sa 50 dk bekleme
- Porsiyon
- 1 somun (yaklaşık 900 g, 8 dilim)
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Türk mutfağı
- Yemek türü
- Kahvaltı
- Alerjenler
- Gluten
Malzemeler
Hamur
- 500 g un (yarısı tam buğday ya da hepsi beyaz un)
- 200 g aktif ekşi maya (yarı yarıya su ve un)
- 300 ml ılık su
- 8 g ince tuz
Pişirme
- 2 yk un (tezgâh)
- 1 kap su (buhar için)
Gerekli ekipmanlar
- Karıştırma kabı
- Fırın tepsisi
- Fırın
Yapılışı
- Hamuru topla: Kasede 500 g un, 200 g ekşi maya ve 300 ml ılık suyu elinle karıştır. Un görünmeyene kadar topla, tuzu bu aşamada ekleme, 20 dk dinlenmesi için sakla. Kaba hamur ele yapışır, normal (~5 dk).
- Otolizi bekle: Kasenin üzerini örtüp 20 dk dinlendir. Un suyu emer, gluten kendiliğinden gelişmeye başlar (bekleme, 20 dk).
- Tuzu yoğur: 8 g tuzu serpip hamuru tezgâhta 10 dk yoğur. Hamur başta yapışacak, sonra toparlanıp elastikleşecek. Parmağınla ince bir zar çekebiliyorsan gluten yeterlidir (~10 dk).
- Mayalandır ve kat: Hamuru yağlı kaseye alıp ört. İlk 1 saat içinde 2 kez, 30 dk arayla ucundan tutup üstüne katla (toplam 2 kat). Kalan süre, toplam 3 sa dolana ve hacim bir buçuk katına çıkana kadar dinlendir. Ekşi maya yavaş çalışır, acele etme (bekleme, 3 sa).
- Şekil ver: Unlu tezgâhta hamuru hafifçe düzleştirip kenarlarını ortaya katla, yuvarlak ve gergin bir somun yap. Gerginlik fırın sıçramasını sağlar. Kapalı yüzü aşağı gelecek şekilde unlu bezli kaseye yerleştir (~5 dk).
- Son mayalanma: 1 sa 30 dk bekle, parmakla bastırınca yavaşça geri dönüyorsa hamur hazırdır. Son 20 dk içinde fırını ve içine koyduğun tepsiyi 240°C'ye ısıt (bekleme, 1 sa 30 dk).
- Çiz ve pişir: Somunu yağlı kâğıda ters çevirip tepsiye al, bıçakla çapraz 1 cm derinlikte çiz ve fırının tabanına su kabı koy. 240°C'de 10 dk, sonra 200°C'ye düşürüp 15 dk pişir. Kabuk koyu kahverengi olmalı, tabanına vurunca boş ses vermeli (~25 dk).
- Dinlendir: Teldeki somunu kesmeden en az 5 dk dinlendir. İçi buharla pişmeye devam eder, hemen kesersen sünger gibi olur (~5 dk).
Şef notu
Vakfıkebir Ekmeği Trabzon'un coğrafi işaretli ürünüdür: ekşi mayalı, kalın kabuklu, büyük gramajlı ve geç bayatlayan bir köy ekmeği olarak tanımlanır. Odun fırınında düşük ısıda büyük somunlar pişirilir, burada ev fırını için küçük bir somuna uyarlandı. Yalnızca ekşi mayayla yapılır, tescildeki gibi, ev ölçeğinde küçük somuna uyarlandı.
Sık sorulan sorular
- Ekşi mayalı ekmekte tuz neden sonra ekleniyor?
- Önce un, maya ve su karıştırılıp 20 dakika dinlendirilir, un suyu emer. Tuz yoğurma aşamasında eklenir.
- Somunun piştiği nasıl anlaşılır?
- Kabuk koyu kahverengi olmalı ve tabanına vurunca boş ses vermeli.
- Ekmeği sıcakken kesmek sorun mu?
- Evet, içi buharla pişmeye devam eder, hemen kesersen sünger gibi olur. Telde en az 5 dakika dinlendir.
Ayran Aşı Çorbası1 sa · Çorba
Tutmaç Çorbası1 sa 10 dk · Çorba
Bozbaş1 sa 15 dk · Çorba
Levrek Marin30 dk · Meze
Yaprak Ciğer25 dk · Meze
Kabak Cips30 dk · Meze