Zeamă

Zeamă Moldova Usulü Ev Eriştesiyle Ekşi Tavuk Çorbası

Moldova mutfağından çorba. 1 sa 45 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 45 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Moldova mutfağı
Yemek türü
Çorba
Alerjenler
Gluten, Süt, Yumurta, Kereviz

Uygulamada aç

Malzemeler

Çorba

  • 1 bütün tavuk (yaklaşık 1,4 kg, tercihen köy tavuğu, 8 parçaya bölünmüş)
  • 3 lt soğuk su
  • 1 kuru soğan (yaklaşık 150 g)
  • 1 havuç (yaklaşık 120 g)
  • 1 kırmızı kapya biber (yaklaşık 120 g)
  • 100 g kök kereviz
  • 1 maydanoz kökü (ya da 1/2 demet maydanozun sapları)
  • 2 defne yaprağı
  • 6 tane karabiber
  • 1,5 tk tuz

Erişte

  • 150 g un (+20 g serpmek için)
  • 1 yumurta
  • 1 yumurta sarısı
  • 1/4 tk tuz
  • 1 yk su

Ekşi ve otlar

  • 60 ml taze limon suyu (yaklaşık 1,5 limon)
  • 1/2 demet dereotu
  • 1/2 demet maydanoz
  • 15 g lovaj ya da taze kereviz yaprağı

Servis

  • 150 g ekşi krema
  • 1 acı yeşil biber

Gerekli ekipmanlar

  • Tencere
  • Süzgeç / kevgir
  • Karıştırma kabı
  • Streç film
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Fırın tepsisi
  • Mutfak termometresi

Yapılışı

  1. Tavuğu kaynat: Tavuk parçalarını yıka, büyük bir tencereye (en az 6 lt) koy ve 3 lt soğuk suyu ekle. Orta-yüksek ateşte yavaşça kaynamaya getir, yaklaşık 15 dk sürer. Soğuk sudan başlamak proteinlerin yavaş pıhtılaşıp köpük olarak yüzeye çıkmasını sağlar, bu köpüğü kevgirle tamamen al, su berrak kalsın
  2. Kısık ateşte pişir: Ateşi en kısığa indir, karabiber tanelerini ve defneyi ekle, kapağı aralık 45 dk pişir. Yüzey yalnızca titremeli, fokurdayan su yağı emülsiyona sokar ve çorbayı bulandırır
  3. Erişte hamurunu yoğur: Tavuk pişerken unu ve tuzu bir kasede karıştır, ortasına yumurtayı, sarıyı ve suyu koy. Çatalla toparla, tezgâhta 8 dk yoğur, hamur sert, pürüzsüz ve kuru olmalı. Streç filmle sarıp 20 dk dinlendir
  4. Eriştey aç ve kes: Hamuru unlanmış tezgâhta merdaneyle 1 mm inceliğinde aç, 10 dk tezgâhta kurumaya bırak ki kesilirken yapışmasın ama kırılgan olmasın. Yaprağa un serp, gevşek bir rulo halinde sar ve şef bıçağıyla 3 mm genişliğinde kes. Şeritleri hemen açıp unla silkele, tepsiye yay
  5. Sebzeleri ekle: Kesme tahtasında şef bıçağıyla soğanı ince küp, havucu ince halka, biberi ince şerit, kerevizi ve maydanoz kökünü 5 mm küp doğra. Sebzeleri ve tuzu çorbaya ekle ve 20 dk, havuç yumuşayana kadar pişir. Moldova'da sebzeler süzülmez, çorbanın içinde kalır
  6. Tavuğu ayıkla: Tavuk parçalarını kevgirle çıkar, en kalın but parçasının iç ısısı termometreyle ölçüldüğünde 74°C'yi geçmiş olmalı. Hafif ılıyınca derisini ve kemiklerini ayır, eti iri lifler halinde didikle ve tencereye geri koy. Defneyi çıkar
  7. Erişteyi pişir: Çorbayı orta ateşte kaynamaya getir, erişteyi silkeleyerek ekle ve 3-4 dk, yüzeye çıkıp yumuşayana kadar pişir. Ev eriştesi çorbanın içinde pişer, bıraktığı nişasta suyu hafifçe ipeksileştirir
  8. Ekşi ve otlar: Ocağı kapat. Limon suyunu ekle, tadına bak, çorba belirgin şekilde ekşi olmalı. Dereotunu, maydanozu ve lovajı ince kıyıp kat, kapağı kapatıp 3 dk demlendir. Otlar kaynatılmaz, yoksa tazeliği kaybolur
  9. Servis et: Derin kâselere bol tavuk ve erişteyle paylaştır. Ekşi kremayı ayrı bir kasede, acı yeşil biberi tabakta yanında ver, herkes kendi çorbasına ekler

Şef notu

Moldova'da çok bilinen bir çorba olarak anılır. Gelenekte ekşiliği kepekten mayalanan "borș" verir, bu ekşi suyu evde kurmak birkaç gün sürdüğü için burada limon suyu kullanıldı. Lovaj (leuștean) Türkiye'de nadir bulunur, kereviz yaprağı yakın bir tat verir. Moldova'da bazı aileler patates de ekler, ancak birçok aşçı patatessiz zeamă'yı özgün sayar.

Sık sorulan sorular

Tavuk neden soğuk suyla kaynatmaya başlanıyor?
Soğuk sudan başlamak proteinlerin yavaş pıhtılaşıp köpük olarak yüzeye çıkmasını sağlar. Köpük kevgirle tamamen alınırsa çorba berrak kalır.
Tavuk çorbası bulanık olmasın diye ne yapmalı?
Ateş en kısığa indirilir ve yüzey yalnızca titremelidir. Fokurdayan su yağı emülsiyona sokar ve çorbayı bulandırır.
Limon suyu ve otlar neden ocak kapatıldıktan sonra ekleniyor?
Çorba belirgin şekilde ekşi olmalıdır; limon suyu ocak kapalıyken eklenir. Dereotu, maydanoz ve lovaj kaynatılmaz, yoksa tazeliklerini kaybeder.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan