Ademè Dessi

Ademè Dessi Benin Usulü Karidesli Kırmızı Sos

Benin mutfağından çorba. 55 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
55 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Benin mutfağı
Yemek türü
Çorba
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Balık, Kabuklu deniz ürünü

Uygulamada aç

Malzemeler

Balık

  • 2 uskumru (toplam yaklaşık 500 g, temizlenmiş, her biri 4 parça)
  • 1/2 tk tuz
  • 1/2 limonun suyu

Yaprak

  • 400 g dondurulmuş kıyılmış molohiya yaprağı (çözülmüş, ya da 500 g taze molohiya yaprağı)
  • 600 ml su
  • 1/4 tk karbonat (kanwa ikamesi)
  • 1/4 tk tuz

Aromatik macun

  • 2 diş sarımsak
  • 2 cm taze zencefil
  • 1 kırmızı acı biber

Kırmızı sos

  • 4 yk ayçiçek yağı
  • 1 tk tatlı toz biber (palm yağı ikamesi)
  • 1 kuru soğan (ince doğranmış)
  • 3 olgun domates (rendelenmiş)
  • 400 ml su
  • 1/2 tk tuz
  • 1/4 tk karabiber
  • 200 g çiğ ayıklanmış karides

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Havan
  • Tencere
  • Rende
  • Mutfak termometresi
  • Profesyonel çırpıcı
  • Kepçe

Yapılışı

  1. Balığı tuzla: Uskumru parçalarını bir kasede tuz ve limon suyuyla ovuştur, 15 dk buzdolabında beklet. Asit ve tuz yağlı balığın etini sıkılaştırır, sosta dağılmaz
  2. Yaprakları hazırla: Taze molohiya kullanıyorsan yaprakları saplarından ayır, yıka ve kesme tahtasında şef bıçağıyla çok ince kıy. Dondurulmuşu bir kasede çözdür. Benin'de ademè yaprakları da aynı ince kıyımla hazırlanır, yaprak ne kadar ince kıyılırsa sos o kadar akışkan ve kaygan olur
  3. Macunu döv: Havanda sarımsağı, zencefili ve acı biberi, sos için ayrılan tuzdan 1 tutamla pürüzlü bir macun olana kadar döv
  4. Kırmızı sosun tabanını kur: Domatesleri rendenin iri yüzünde rendele, kabukları at. Orta boy bir tencerede yağı orta ateşte ısıt, soğanı 6 dk yumuşayana kadar pişir, macunu ekle ve 1 dk çevir. Ateşi kısıp toz biberi ekle, 30 sn karıştır. Rendelenmiş domatesi ekle ve 10 dk, suyu çekilip yağ ayrılana kadar pişir
  5. Sosu aç: 400 ml suyu, tuzu ve karabiberi ekle ve kaynat, ardından kısık ateşte 5 dk pişir
  6. Balığı pişir: Balık parçalarını sosa yerleştir ve yüzey yalnızca hafifçe titreyecek ateşte kapağı kapalı 8 dk pişir. Karidesleri ekle ve 2 dk, pembeleşip kıvrılana kadar pişir. En kalın balık parçası termometrede 63°C olmalı. Ocaktan al ve kapağı kapalı sıcak tut
  7. Yaprakları kayganlaştır: İkinci gözde küçük bir tencerede 600 ml suyu kaynat, karbonatı ve tuzu ekle, molohiyayı kat ve orta ateşte 6-8 dk pişir. Ardından çırpıcıyla 1 dk kuvvetlice çırp. Karbonat yaprağın rengini canlı tutar ve salyayı açar, çırpma ise lifleri dağıtıp akışkan, kaygan bir sos yapar. Geleneksel olarak bu iş için ince dallardan yapılmış bir çırpıcı kullanıldığı söylenir
  8. Kıvamı ayarla: Yaprak sosu kaşıktan uzun bir ip gibi akmalı. Fazla koyuysa 2-3 yk sıcak su ekle, tuzunu tadarak düzelt. Yaprak sosunu fazla pişirme, rengi zeytin yeşiline döner
  9. Servis: Her kaseye önce bir kepçe yeşil ademè koy, üstüne kırmızı sostan bir kepçe, iki parça balık ve karides yerleştir. Yeşil ve kırmızı sos kasede ayrı katmanlar halinde durmalı, kaşıkta birleşir. Yanında akassa, mısır lapası ya da pilav ver

Şef notu

Ademè dessi, Togo ve Benin'in güneyinde jüt (molohiya) yapraklarıyla yapılan kaygan yeşil sosun kırmızı balık sosuyla birlikte sunulduğu bir yemek olarak bilinir. Sitedeki Mısır usulü molohiya'dan farkı yaprakların karbonatla kaygan bir sosa çevrilip tavuk suyu yerine ayrı pişen, özgün tarifte palm yağlı olan acılı domates-balık sosuyla katman halinde sunulmasıdır. Özgün tarifte kanwa (doğal mineral tuzu) ve palm yağı kullanılır, burada karbonat ve tatlı biberli ayçiçek yağı ile yapıldı.

Sık sorulan sorular

Ademè dessi'de karbonat ne işe yarar?
Karbonat yaprağın rengini canlı tutar ve salyayı açar. Ardından çırpmak lifleri dağıtıp sosu akışkan yapar.
Ademè yaprak sosu fazla pişirilirse ne olur?
Yaprak sosu fazla pişirilirse rengi zeytin yeşiline döner.
Ademè yaprak sosunun kıvamı nasıl olmalı?
Kaşıktan uzun bir ip gibi akmalıdır. Fazla koyuysa 2-3 yk sıcak su eklenir.

Aynı mutfaktan