Ambul Thiyal 2.0

Ambul Thiyal 2.0

Sri Lanka mutfağından ana yemek. 1 sa 20 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 20 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Sri Lanka mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Süt, Balık, Sert kabuklu yemiş, Hardal, Sülfit

Uygulamada aç

Malzemeler

Ton

  • 600 g ton balığı fileto (yaklaşık 5×5 cm kesitli iki uzun blok)
  • 1/2 tk tuz
  • 1 yk hindistan cevizi yağı

Goraka-karabiber ezmesi

  • 6 parça kurutulmuş goraka (yaklaşık 20 g)
  • 150 ml sıcak su
  • 1 yk karabiber tanesi
  • 4 diş sarımsak
  • 15 g zencefil
  • 1/2 tk zerdeçal
  • 1/2 tk tuz

Goraka glazürü

  • goraka ıslatma suyunun kalanı (yaklaşık 120 ml)
  • 30 g kithul şekeri ya da palmiye şekeri
  • 6 köri yaprağı
  • 1/4 tk dövülmüş karabiber

Kiri hodi

  • 1 yk hindistan cevizi yağı
  • 1/4 tk çemen tohumu
  • 2 arpacık soğan (ince doğranmış)
  • 1 diş sarımsak (ince doğranmış)
  • 10 köri yaprağı
  • 5 cm pandan yaprağı (rampe)
  • 1 parça tarçın (3 cm)
  • 1/4 tk zerdeçal
  • 300 ml şekersiz hindistan cevizi sütü
  • 1/4 tk tuz
  • 1 yk misket limonu suyu

Moju patlıcan

  • 2 ince uzun patlıcan (yaklaşık 300 g)
  • 1/4 tk zerdeçal
  • 1/4 tk tuz
  • 3 yk ayçiçek yağı
  • 1 tk sarı hardal tohumu (dövülmüş)
  • 2 yk elma sirkesi
  • 1 yk şeker
  • 1/4 tk kırmızı toz biber

Pol sambol

  • 80 g taze rendelenmiş hindistan cevizi (ya da 60 g kurutulmuş ve 2 yk ılık su)
  • 1 arpacık soğan
  • 1/2 tk pul biber
  • 1/4 tk kırmızı toz biber
  • 1 tutam tuz
  • 1 yk misket limonu suyu

Çıtır köri yaprağı

  • 20 köri yaprağı
  • 100 ml ayçiçek yağı

Arpacık turşusu

  • 4 arpacık soğan (ikiye bölünüp katlarına ayrılmış)
  • 3 yk elma sirkesi
  • 1 tk şeker
  • 1 tutam tuz

Bitiş

  • pul tuz

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Havan
  • Tencere
  • Hassas terazi
  • İnce süzgeç / chinois
  • El blenderı
  • Tava
  • Döküm tava
  • Fırın
  • Mutfak termometresi
  • Pasta fırçası
  • Süzgeç / kevgir
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Rende (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Gorakayı ıslat ve turşuyu kur: Akış şöyle: ezme ve turşu, ton hazırlığı, glazür, kiri hodi, patlıcan, sambol, köri yaprağı, ton ve tabak, toplam 80 dk. Goraka parçalarını 150 ml sıcak suda 10 dk ıslat, parçaları çıkar ve suyunu sakla. Arpacık katlarını sirke, şeker ve tuzla bir kasede karıştır, servise kadar beklet, pembe ve yarı saydam olur
  2. Ezmeyi döv: Karabiberi havanda kaba döv, sarımsak ve zencefili ekleyip ez. Goraka parçalarını, zerdeçalı, tuzu ve goraka suyundan 2 yk ekle, 4-5 dk dövüp koyu, hafif taneli bir macun yap. Klasikte balığın tamamını saran bu ezme burada ince bir kabuk olacak
  3. Tonu hazırla: Ton bloklarını kâğıt havluyla kurula, tuz serp ve ezmeyi bütün yüzlere ince ve eşit bir kat halinde sıva. Buzdolabında açıkta 30 dk beklet, ezme yüzeyde kurur ve mühürlerken tavaya yapışmaz
  4. Goraka glazürü: Tencereyi önceden tart. Kalan goraka suyunu, kithul şekerini, köri yapraklarını ve karabiberi içine al, orta ateşte 12-15 dk kaynatarak indir. Tencere net yaklaşık 60 g gösterdiğinde, şurup koyu kehribar rengi alıp kaşığın sırtını akışkan bal gibi kapladığında hazırdır. İnce süzgeçten süz
  5. Kiri hodi: İkinci tencerede hindistan cevizi yağını orta-kısık ateşte ısıt, çemen tohumunu 20 sn açık kahverengi olana kadar kavur, koyulaşırsa acılaşır. Arpacık, sarımsak, köri yaprakları, pandan ve tarçını 3 dk yumuşayana kadar çevir, zerdeçalı karıştır. Hindistan cevizi sütünü ve tuzu ekle, kaynatmadan hafif fokurdama ile 12-15 dk pişir, yaklaşık 200 ml'ye iner ve kaşığın arkasını kaplar. İnce süzgeçten geçir, el blenderiyle 20 sn çekip pürüzsüzleştir. Limonu servis anında ekle, kısık ateşte sıcak tut
  6. Moju patlıcan: Patlıcanları 1,5 cm kalınlığında verev dilimle, zerdeçal ve tuzla ov ve 10 dk beklet, kâğıt havluyla kurula. Geniş tavada yağı orta-yüksek ateşte ısıt, dilimleri iki partide her yüzü 3-4 dk, koyu altın rengi ve tamamen yumuşak olana kadar pişir. Hardal, sirke, şeker ve kırmızı biberi karıştırıp tavaya dök, dilimleri 1 dk çevirerek sırla. Wambatu moju'nun tatlı ekşi hardallı tadı burada iri, parlak dilimlerde
  7. Pol sambol: Havanda arpacığı, pul biberi, kırmızı biberi ve tuzu ez. Hindistan cevizini ekleyip parmak uçlarınla 1 dk ov, renk hindistan cevizine geçip pembe-turuncu olur. Limonu kat, nemli ve dağınık kalmalı
  8. Çıtır köri yaprağı: 14 cm küçük tencerede 100 ml yağı (yaklaşık 6-7 mm) 170°C'ye ısıt. Köri yapraklarını kurula, yağa at ve kevgirle çevirerek 10-15 sn, cızırtı kesilip yapraklar yarı saydam ve çıtır olana kadar kızart. Kâğıt havluya al. Yaprak yeşil kalmalı, kahverengileşirse acılaşır
  9. Tonu mühürle: Fırını 200°C'ye ısıt. Döküm tavayı çok yüksek ateşte ilk dumana kadar ısıt, hindistan cevizi yağını ekle. Blokların dört uzun yüzünü 1 dk mühürle, kabuk koyulaşsın. Tavayla birlikte fırına al ve 8-10 dk, termometre ortada 55°C gösterene kadar pişir. Tahtaya al ve 3 dk dinlendir
  10. Dilimle: Glazürden pasta fırçasıyla blokların üstüne ince bir kat sür. Keskin bıçakla 2 cm kalınlığında 12 dilim kes. Kesitte koyu karabiberli kabuk, ince opak bir halka ve nemli, açık pembe bir iç görünmeli
  11. Tabakla: Ilık sığ tabağın sol yarısına iki-üç kaşık kiri hodi dök, kaşığın sırtıyla oval bir havuz aç. Havuzun içine üç ton dilimini kesik yüzleri yukarı bakacak şekilde kademeli diz. Sağ tarafa üç moju patlıcan dilimi yerleştir, dilimlerle patlıcan arasına bir kaşık pol sambolu küçük bir yığın halinde koy
  12. Bitir: Ton dilimlerinin yanına glazürden üç nokta bırak. Arpacık turşusunun katlarını patlıcanların üstüne diz, çıtır köri yapraklarını tabağa dağıt ve ton dilimlerine bir tutam pul tuz serp. Hemen servis et

Şef notu

Klasik ambul thiyal'in kimliği, goraka ekşisi ve bol karabiber, burada balığın dışında bir kabuk ve parlak bir glazür olarak durur. Klasikte suyu tamamen çekilerek kurutulan balık burada ortası nemli kalacak şekilde 55°C'de bırakılır. Güney Sri Lanka sofrasının diğer taşları da tabağa girer: kiri hodi (hindistan cevizi sütü sosu), wambatu moju'dan esinlenen hardallı patlıcan ve pol sambol. Goraka, kithul şekeri ve şekersiz hindistan cevizi sütü hazır alınır. Ton balığını güvenilir, taze bir kaynaktan al. Hamile, çocuk, yaşlı ve bağışıklığı zayıf kişiler için tonu 63°C'ye kadar pişir. Goraka bulunamazsa ezmede ve glazürde goraka yerine 2 yk demirhindi özü ile aynı miktar su kullan, tadı daha meyvemsi olur.

Sık sorulan sorular

Çemen tohumu kavrulurken neden dikkat edilmeli?
Çemen koyulaşırsa acılaşır. Orta-kısık ateşte yağda açık kahverengi olana kadar kavrulmalı.
Ton balığı hangi iç sıcaklıkta alınmalı?
Ton blokları mühürlendikten sonra fırında en kalın yerinde 55°C olana kadar pişirilir. İç kısım nemli ve açık pembe kalır.
Çıtır köri yaprağı kahverengi olursa ne olur?
Kahverengileşirse acılaşır, yaprak yeşil kalmalı. 170°C yağda cızırtı kesilip yarı saydam olunca alınır.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan