Ambul Thiyal

Ambul Thiyal Sri Lanka Usulü Ekşi Ton Balığı

Sri Lanka mutfağından ana yemek. 1 sa 15 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 15 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Orta
Mutfak
Sri Lanka mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Balık, Sert kabuklu yemiş

Uygulamada aç

Malzemeler

Balık

  • 700 g taze ton balığı (derisiz, kılçıksız, 4 cm küpler)
  • 1/2 tk tuz

Goraka ezmesi

  • 6 parça kurutulmuş goraka (yaklaşık 20 g)
  • 100 ml sıcak su
  • 2 tk karabiber tanesi
  • 6 diş sarımsak
  • 20 g zencefil
  • 1/2 tk kırmızı toz biber
  • 1/2 tk zerdeçal
  • 1 tk tuz

Pişirme

  • 15 köri yaprağı
  • 1 parça Seylan tarçını (5 cm)
  • 5 cm pandan yaprağı (rampe)
  • 1 yk hindistan cevizi yağı
  • 100 ml su

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Havan
  • Kalın tabanlı tencere
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Blender (isteğe bağlı)
  • Mutfak termometresi (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Gorakayı ıslat: Goraka parçalarını yıka, 100 ml sıcak suda 15 dk ıslat. Parçalar yumuşayıp esnekleştiğinde hazırdır, ıslatma suyunu atma, sakla, ekşinin bir kısmı suya geçmiştir
  2. Balığı hazırla: Goraka ıslanırken ton küplerini kâğıt havluyla iyice kurula, 1/2 tk tuz serp ve 10 dk beklet. Büyük küp, uzun ve kuru pişirmede dağılmaz, küçük kesilen ton kuruyup lif lif olur
  3. Ezmeyi döv: Karabiberi havanda kaba döv, sarımsak ve zencefili ekleyip ezmeye devam et. Islanmış goraka parçalarını ekle ve lifli, koyu kahverengi bir macun olana kadar 4-5 dk döv. Kırmızı biberi, zerdeçalı, tuzu ve goraka suyundan 2 yk ekleyip karıştır. Havan yerine blender kullanırsan kısa vuruşlarla çek, ezme pürüzsüz değil hafif taneli olmalı
  4. Balığı kapla: Küpleri ezmeyle bir kasede, her yüzü kalın bir katla kaplanana kadar elle sıva, zerdeçal eli boyar, eldiven kullanabilirsin. 10 dk beklet, goraka asidi ve tuz balığın dış yüzünü sıkılaştırır
  5. Tencereye diz: 20 cm'lik kalın dipli bir tencerenin dibine köri yapraklarının yarısını, tarçını ve pandanı ser. Balığı tek kat diz, kalan köri yapraklarını üstüne dağıt. Kalan goraka suyunu ve 100 ml suyu kasenin dibindeki ezmeyi de toplayarak kenarlardan dök, sıvı küplerin yaklaşık dörtte biri yüksekliğine (yaklaşık 1 cm) gelmeli. Hindistan cevizi yağını üstüne gezdir
  6. Kısık ateşte pişir: Kapağı kapat, orta ateşte kaynamaya getir, sonra en kısık ateşte 25 dk pişir. Kaşıkla karıştırma, balık kırılır, ara ara tencereyi iki elle tutup dairesel hareketle salla. Sos koyulaşır ve balık ezmenin rengini alır
  7. Sıvıyı çek: Kapağı aç ve orta-kısık ateşte 8-10 dk, tencereyi sallayarak pişirmeye devam et. Sıvı tamamen çekildiğinde ve küpler koyu kahverengi, neredeyse siyah, parlak bir kabukla sarıldığında hazırdır, tencerenin dibinde yalnızca yağ cızırdamalı. Dibi tutarsa bir kaşık su ekle. Balığın içi tamamen opak ve sıkı olmalı, termometre 63°C'nin üstünü gösterir
  8. Dinlendir: Ocaktan al, kapağı kapalı 5 dk beklet, tatlar oturur ve kabuk biraz daha sıkılaşır
  9. Tabakla: Küpleri sığ bir tabağa hafif bir tepe halinde koy, köri yapraklarını ve tarçını üstte bırak. Tencerenin dibindeki koyu yağı kaşıkla küplerin üstüne gezdir, koyu kabuk ile parlak yeşil köri yaprakları arasındaki kontrast görünsün

Şef notu

Ambul thiyal Sri Lanka'nın güney kıyısında, Galle ve Matara çevresinde doğmuş bir saklama yemeğidir: goraka'nın asidi ve bol karabiber sayesinde eskiden buzdolabı olmadan günlerce dayanırdı. Geleneksel olarak toprak tencerede (chatty) pişirilir, kalın dipli tencere aynı yavaş ısıyı verir. Goraka (Garcinia gummi-gutta) kurutulup kararmış meyve dilimleridir ve hazır alınır, bulunamazsa 2 yk demirhindi özü kullanılır ama tadı daha meyvemsi olur. Buzdolabında 3 güne kadar saklanır ve ertesi gün daha lezzetlidir. Pilav, parippu ve pol sambolla yenir.

Sık sorulan sorular

Ton balığı neden iri küp doğranır?
Büyük küp, uzun ve kuru pişirmede dağılmaz; küçük kesilen ton kuruyup lif lif olur. Küpler 4 cm olmalıdır.
Ambul thiyal pişerken neden karıştırılmaz?
Kaşıkla karıştırmak balığı kırar. Bunun yerine ara ara tencereyi iki elle tutup dairesel hareketle sallamak gerekir.
Goraka nedir, ıslatma suyu neden atılmaz?
Goraka, yemeğe ekşi tat veren kurutulmuş bir meyvedir. Islatma suyunun ekşisinin bir kısmı suya geçtiği için atılmaz, ezmede ve pişirmede kullanılır.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan