Arishta

Arishta Ermeni Usulü Kavrulmuş Ev Eriştesi ve Matsun

Ermeni mutfağından ana yemek. 1 sa 10 dk sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 10 dk
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Ermeni mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Vejetaryen
Alerjenler
Gluten, Süt, Yumurta

Uygulamada aç

Malzemeler

Erişte

  • 300 g un
  • 3 yumurta (M boy, yaklaşık 150 g)
  • 1/2 tk tuz
  • 1-2 yk su (gerekirse)
  • 30 g un (açma için)

Mantar

  • 400 g kültür mantarı (dilimlenmiş)
  • 40 g tereyağı
  • 1 orta boy kuru soğan (ince yarım ay, yaklaşık 150 g)
  • 1/2 tk tuz
  • 1/4 tk karabiber

Haşlama

  • 3 lt su
  • 1 yk tuz

Matsun

  • 300 g tam yağlı yoğurt (matsun yerine)
  • 2 diş sarımsak
  • 1 tutam tuz

Bitiş

  • 30 g tereyağı
  • 1/2 demet maydanoz (kıyılmış)

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Streç film
  • Havan
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Şef bıçağı
  • Kesme tahtası
  • Fırın tepsisi
  • Pişirme kâğıdı
  • Fırın
  • Tencere
  • Sote tavası
  • Süzgeç / kevgir

Yapılışı

  1. Hamuru yoğur: Unu ve tuzu bir kaseye al, ortasını açıp yumurtaları kır, çatalla karıştırarak unu yavaşça içeri çek. Tezgâhta 8 dk, sert, pürüzsüz ve parlak bir hamur olana kadar yoğur. Hamur dağılıyorsa birer yk su ekle. Sert hamur ince açılır ve kavrulunca kırılmadan kalır
  2. Dinlendir: Hamuru streç filme sar ve 20 dk oda sıcaklığında dinlendir. Bu sürede fırını 180°C'ye ısıt ve tepsiye yağlı kâğıt ser. Dinlenen hamur merdane altında geri çekmez
  3. Matsunu hazırla: Hamur dinlenirken sarımsağı havanda tuzla ezip macun yap ve yoğurtla karıştır. Oda sıcaklığında beklet, sıcak eriştenin üstünde soğuk yoğurt yemeği hızla ılıtır
  4. Aç ve kes: Hamuru ikiye böl, unlanmış tezgâhta merdaneyle 1-1,5 mm kalınlığa, ışığa tutunca hafif geçirecek incelikte aç. Yaprakları 5 dk havalandır, sonra unlayıp gevşek bir rulo halinde sar ve şef bıçağıyla 5 mm genişliğinde kes. Şeritleri açıp silkele ve 10 cm'lik parçalara böl
  5. Erişteyi kavur: Erişteleri tepsiye tek kat yay ve fırında 10-12 dk, iki kez karıştırarak açık altın rengi olana, uçları hafif kahverengileşene kadar kavur. Kavrulan erişte fındığı andıran bir koku verir. Bu adım Ermeni arishta'sının kimliğidir, kurutma ile kavurmayı bir arada yapar
  6. Mantarı pişir: Erişte fırındayken haşlama suyunu ve tuzu 5 lt'lik bir tencerede kaynamaya koy. 28 cm sote tavada tereyağını yüksek ateşte köpürt, mantarın yarısını tek kat yay ve 4-5 dk, suyunu salıp çekene ve kenarları kızarana kadar pişir, tabağa al. Kalan mantarı aynı şekilde pişir. Kalabalık tavada mantar haşlanır, kızarmaz. Bütün mantarı tavaya geri al, soğanı ekle ve orta ateşte 5 dk soğan yumuşayana kadar çevir, tuz ve karabiberle tatlandır
  7. Haşla: Kavrulmuş erişteyi kaynayan tuzlu suya at ve 6-8 dk, diri ama ortası pişmiş olana kadar haşla. Kavrulmuş erişte çiğ erişteden biraz daha uzun haşlanır. Kevgirden süz
  8. Birleştir: Süzülen erişteyi mantarlı tavaya al, bitiş tereyağını ve maydanozun yarısını ekle, orta ateşte 1 dk çevirerek her teli tereyağıyla kapla
  9. Tabakla: Her tabağa erişteyi yuva gibi yerleştir, üstüne mantarın bir kısmını topla, yanına iki kaşık sarımsaklı matsun koy ve kalan maydanozu serp. Sıcak servis et

Şef notu

Arishta Ermeni ev mutfağında kurutulup kilerde saklanan, kullanmadan önce kavrulan ev eriştesi olarak bilinir, aynı teknik Türkiye'de bazı bölgelerde kavrulmuş erişte pilavında da görülür. Matsun bulunmazsa tam yağlı, ekşimsi bir yoğurt en yakın ikamedir. Mantar yerine tereyağında kavrulmuş soğan ve kurut ile de servis edilir. Erişteyi önceden yapmak istersen kavrulmuş haliyle tamamen soğutup kapalı kavanozda 2 hafta saklayabilirsin.

Sık sorulan sorular

Arishta eriştesi neden fırında kavruluyor?
Erişteler 180°C fırında açık altın rengine kadar kavruluyor. Bu adım Ermeni arishta'sının kimliği ve kavrulan erişte fındığı andıran bir koku veriyor.
Mantar tavada neden haşlanır, nasıl kızartılır?
Kalabalık tavada mantar haşlanıyor, kızarmıyor. Bu yüzden mantar iki partide, her seferinde tek kat yayılarak pişiriliyor.
Kavrulmuş erişte ne kadar haşlanır?
Kavrulmuş erişte çiğ eriştenden biraz daha uzun, 6-8 dakika kaynayan tuzlu suda haşlanıyor. Diri ama ortası pişmiş olmalı.

Aynı mutfaktan