Baursak

Baursak Kazak Usulü Mayalı Sütlü Hamur Lokmaları

Kazak mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 15 dk · +1 sa mayalanma sürer, yaklaşık 40 adet (6-8 kişilik). Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 15 dk · +1 sa mayalanma
Porsiyon
yaklaşık 40 adet (6-8 kişilik)
Zorluk
Zor
Mutfak
Kazak mutfağı
Yemek türü
Ekmek & hamur işi
Alerjenler
Gluten, Süt, Yumurta

Uygulamada aç

Malzemeler

Hamur

  • 500 g un
  • 250 ml ılık süt (yaklaşık 37°C)
  • 50 ml ılık su
  • 7 g kuru maya (1 paket)
  • 1 yk toz şeker
  • 1 tk tuz
  • 1 yumurta (oda sıcaklığında)
  • 40 g tereyağı (eritilip ılıtılmış)

Kızartma

  • 2 lt ayçiçek yağı (22 cm derin tencerede yaklaşık 5 cm derinlik)

Servis

  • 4 yk bal veya ev reçeli
  • 100 g kaymak veya yoğun krema (isteğe bağlı)
  • demli siyah çay

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Şef bıçağı
  • Fırın tepsisi
  • Kalın tabanlı tencere
  • Süzgeç / kevgir
  • Streç film
  • Mutfak termometresi (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Mayayı uyandır: Ilık süt, ılık su ve şekeri bir kasede karıştır, mayayı serp ve 10 dk beklet. Yüzeyde ince bir köpük oluşmalı. Köpük oluşmuyorsa maya ölmüştür ya da süt fazla sıcaktır, hamur kabarmaz
  2. Hamuru yoğur: Unu tuzla geniş bir kaba ele. Ortasını açıp mayalı sütü, çırpılmış yumurtayı ve eritilmiş tereyağını ekle. Önce kaşıkla toparla, sonra tezgâhta 8-10 dk yoğur. Hamur kulak memesi yumuşaklığında, pürüzsüz ve hafif yapışkan olmalı. Fazla un ekleme, sert hamur kızarınca ağır ve kuru olur
  3. Mayala: Hamuru hafif yağlanmış bir kaseye al, streçle kapat ve sıcak bir yerde (24-27°C) yaklaşık 1 saat, iki katına çıkana kadar beklet. Parmağınla bastırdığında çukur yavaşça geri doluyorsa hazırdır
  4. Aç ve kes: Hamurun havasını avucunla bastırarak al. Hafif unlanmış tezgâhta merdaneyle yaklaşık 30×30 cm, 1 cm kalınlıkta bir kare aç. Bıçakla 4,5 cm'lik karelere ya da baklava dilimlerine kes. İlk açışta 36 kesim çıkar, artıkları toparlayıp 5 dk dinlendir ve yeniden açınca toplam 40-44 parçaya ulaşırsın. Kalınlığın eşit olması önemlidir, ince parçalar çabuk kararır, kalınların ortası çiğ kalır
  5. Dinlendir: Kesilen parçaları unlu bir tepsiye aralıklı diz, üzerini bezle örtüp 15 dk dinlendir. Bu kısa ikinci kabarma, lokmaların kızgın yağda balon gibi şişmesini sağlar. Bu sırada yağı ısıtmaya başla
  6. Yağı ısıt: Ayçiçek yağını 22 cm'lik derin, dibi kalın tencerede 170-175°C'ye getir. Termometre yoksa küçük bir hamur parçası at, 2-3 sn içinde köpürerek yüzeye çıkmalı. Yağ tencerenin yarısını geçmesin, köpürünce taşabilir
  7. Kızart: Parçaları 8-9'luk partiler halinde yağa bırak, kalabalık parti yağın ısısını düşürür ve baursak yağ çeker. Lokmalar yüzeye çıkıp şişince kevgirle çevir, her yüzü 1,5-2 dk, toplam 3-4 dk, açık altın rengi olana kadar kızart. Bir tanesini ikiye böl, içi pamuk gibi ve kuru olmalı. Beş parti yaklaşık 20 dk sürer, her parti arasında yağın 170°C'ye dönmesini bekle
  8. Süz: Kızaranları kevgirle al ve kâğıt havlu serili tepsiye tek kat diz. Üst üste yığarsan buhar sıkışır ve kabuk yumuşar
  9. Tabakla: Baursakları geniş bir tabağa piramit gibi yığ. Yanına küçük kaselerde bal ve kaymak koy, sıcak çayla ılıkken servis et

Şef notu

Baursak Kazak sofrasının ekmeği sayılır: misafir gelince çayla, bayramlarda ve yas sofralarında bol miktarda kızartılıp dağıtılır. Kırgızlar aynı lokmaya boorsok der. Bazı evlerde hamura biraz kefir ya da ayran katılır, lokmalar daha yumuşak olur. Artan baursak ertesi gün 160°C fırında 4-5 dk ısıtılınca canlanır. Kızartma yağını süzüp bir kez daha kullanabilirsin.

Sık sorulan sorular

Baursak hamuru neden kabarmaz?
Mayalı süt karışımında köpük oluşmuyorsa maya ölmüştür ya da süt fazla sıcaktır. Bu durumda hamur kabarmıyor.
Baursak kızartırken neden küçük partiler halinde atılıyor?
Kalabalık parti yağın ısısını düşürüyor ve baursak yağ çekiyor. Parçalar 8-9'luk partiler halinde atılıyor ve her partide yağın 170°C'ye dönmesi bekleniyor.
Baursaklar kızarınca neden üst üste yığılmıyor?
Üst üste yığılırsa buhar sıkışıyor ve kabuk yumuşuyor. Kızaranlar kâğıt havlu serili tepsiye tek kat diziliyor.

Aynı mutfaktan