
Brown Soda Bread Ayranlı İrlanda Esmer Ekmeği
İrlanda mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 5 dk sürer, 1 somun, 10 dilim. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa 5 dk
- Porsiyon
- 1 somun, 10 dilim
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- İrlanda mutfağı
- Yemek türü
- Ekmek & hamur işi
- Diyet
- Vejetaryen
- Alerjenler
- Gluten, Süt
Malzemeler
Kuru
- 350 g tam buğday unu (kaba öğütülmüş)
- 150 g beyaz un
- 30 g kalın yulaf ezmesi
- 1 tk karbonat (sodyum bikarbonat)
- 1 tk ince tuz
- 1 tk esmer şeker
Yağ
- 30 g soğuk tereyağı
Islak
- 450 ml buttermilk (kültür ayranı) veya tuzsuz kefir ya da 250 g yoğurt ve 200 ml süt karışımı
- 1 yk pekmez veya şeker pancarı melası (isteğe bağlı)
Üstü için
- 1 yk yulaf ezmesi
- 1 yk un
Gerekli ekipmanlar
- Fırın
- Fırın tepsisi
- Pişirme kâğıdı
- Karıştırma kabı
- Ekmek bıçağı
- Mutfak termometresi (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Fırını ısıt: Fırını 220°C'ye ayarla, tepsiyi içinde ısıt. Soda ekmeği maya beklemez, hamur kurulur kurulmaz fırına girmelidir, karbonat ayranla temas eder etmez gaz salmaya başlar
- Kuruları karıştır: Tam buğday ununu, beyaz unu, yulafı, karbonatı, tuzu ve şekeri geniş bir kasede karıştır. Karbonatı elekten geçir, topak kalırsa ekmekte acı, sarı lekeler oluşur
- Tereyağını ovala: Soğuk tereyağını küp küp una ekle ve parmak uçlarınla ince kırıntı kıvamına gelene kadar ovala. Az tereyağı kabuğu yumuşatır ve ekmeğin bayatlamasını geciktirir
- Ayranı ekle: Unun ortasını havuz gibi aç, ayranı ve pekmezi dök. Parmaklarını pençe gibi açıp kenardan merkeze doğru dairesel hareketle hızla karıştır. Hamur yapışkan, ıslak ve dağınık olmalı. Bir dakikadan fazla karıştırma, yoğrulan soda ekmeği ağır ve sert olur
- Şekillendir: Hamuru unlu tezgâha al, unlu ellerle sadece kenarlarını alta katlayarak 2-3 hareketle yuvarlak bir somun yap. Somun yaklaşık 18-20 cm çapında, 5 cm yüksekliğinde olmalı
- Haç kes: Isınmış tepsiye yağlı kâğıt koy ve somunu yerleştir. Unlu bir bıçakla üstüne derin (somunun yarı kalınlığına kadar) bir haç kes. İrlanda'da buna perileri dışarı salmak denir, gerçekte haç ekmeğin ortasının da pişmesini sağlar. Üstüne yulaf ve un serp
- Pişir: 220°C'de 15 dk pişir, sonra ısıyı 200°C'ye düşürüp 25-30 dk daha pişir. Somunu ters çevirip altına vurduğunda boş, davul gibi bir ses gelmeli. Termometre kullanıyorsan iç sıcaklık 96°C olmalı
- Dinlendir: Daha yumuşak bir kabuk istiyorsan sıcak ekmeği temiz bir bezle sar, çıtır kabuk istiyorsan tel ızgarada açıkta soğut. En az 20 dk dinlendir, sıcakken kesilen ekmek hamurumsu görünür
- Tabakla: Somunu ekmek bıçağıyla haç çizgilerinden dört parçaya ayır, sonra 1,5 cm dilimler kes. Ahşap tahtaya dilimleri yay, yanına bol tereyağı ve isteğe göre füme somon veya beyaz peynir koy
Şef notu
Bu miktar 1 somun, yaklaşık 10 dilim verir. İrlanda'da 19. yüzyılda karbonat yaygınlaşınca, maya için uygun olmayan yumuşak İrlanda buğdayı soda ekmeğine dönüştü ve her çiftlik evinde ocakta, demir tencerede pişirildi. Tuzlu Türk ayranı kullanma. Buttermilk yoksa 450 ml süte 2 yk limon suyu ekleyip 10 dk beklet.
Sık sorulan sorular
- Soda bread hamuru neden çok karıştırılmaz?
- Bir dakikadan fazla karıştırılan ya da yoğrulan soda ekmeği ağır ve sert olur. Hamur yapışkan, ıslak ve dağınık kalmalıdır.
- Soda bread'in üstüne neden haç kesilir?
- İrlanda'da buna perileri dışarı salmak denir. Gerçekte haç ekmeğin ortasının da pişmesini sağlar.
- Buttermilk yerine ne kullanılabilir?
- Tuzsuz kefir ya da 250 g yoğurt ile 200 ml sütün karışımı kullanılabilir.
Irish Stew2 sa 20 dk · Ana yemek
Colcannon45 dk · Garnitür
Irish Apple Cake1 sa 30 dk · Tatlı
Irish Stew 2.01 sa 25 dk · Ana yemek
Boxty1 sa 5 dk · Ekmek & hamur işi
Beef and Guinness Stew3 sa · Ana yemek