
Crni Rižot Dalmaçya Usulü Mürekkep Balıklı Siyah Risotto
Hırvat mutfağından ana yemek. 1 sa sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 1 sa
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Hırvat mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Glutensiz
- Alerjenler
- Süt, Balık, Yumuşakça, Kereviz, Sülfit
Malzemeler
Sepya
- 800 g bütün sepya (mürekkep keseleri korunmuş) ya da 600 g temizlenmiş sepya ve 8 g sepya mürekkebi
Risotto
- 320 g risotto pirinci (arborio ya da carnaroli)
- 1 kuru soğan (ince kıyılmış)
- 3 diş sarımsak (ince kıyılmış)
- 80 ml zeytinyağı
- 1 tk domates salçası
- 150 ml kuru beyaz şarap (alkolsüz için 120 ml su ve 1 yk beyaz şarap sirkesi)
- 1,2 lt sıcak Balık Fumesi (Temel)
- 1 defne yaprağı
- 1/2 tk tuz
- 1/4 tk karabiber
Bitiş
- 2 yk zeytinyağı
- 1/2 demet maydanoz (ince kıyılmış)
- 1 limon (dilimlenmiş)
Gerekli ekipmanlar
- Kalın tabanlı tencere
- Tahta kaşık / spatula
- Kepçe
- İnce süzgeç / chinois
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Karıştırma kabı
Yapılışı
- Sepyayı temizle: Sepyanın kafasını gövdeden çek, gövdenin içindeki gümüşi mürekkep kesesini patlatmadan ayır ve küçük bir kasede sakla. Sert kemiği (kalemi), gagayı ve gözleri çıkar, gövdenin dış zarını soy. Gövdeyi 1 cm şeritler, dokunaçları 3 cm parçalar halinde kes. Mürekkep keselerini 2 yk balık fumesiyle bir kasede ez ve süzgeçten geçir. Taze kese Dalmaçya'da bu yemeğin hem rengini hem de deniz kokusunu verir. 15 dk sürer
- Soğanı yumuşat: Geniş, kalın dipli bir tencerede zeytinyağını orta ateşte ısıt. Soğanı ekle ve 5 dk, yarı saydam ve tatlı olana kadar renk vermeden pişir. Sarımsağı ekle ve 1 dk kokusu çıkana kadar karıştır
- Sepyayı pişir: Sepya parçalarını ekle, ateşi orta-yüksek seviyeye al. Sepya önce suyunu salar, sonra bu suyu geri çeker, yaklaşık 10 dk'da tencerenin dibi yeniden yağlı ve cızırdar hale gelir. Salçayı ekle ve 1 dk kavur. Bu uzun ilk pişirme sepyayı yumuşatır, kısa pişen sepya lastik gibi kalır. Toplam 11 dk
- Şarabı ekle ve pirinci kavur: Şarabı (ya da alkolsüz karışımı) dök ve 2 dk, keskin kokusu gidene kadar kaynat. Pirinci ekle ve 2 dk sürekli karıştırarak kavur, taneler yağ ve sepya suyuyla kaplanıp kenarları yarı saydam olsun. Kavrulan tane suyu daha dengeli emer ve nişastasını yavaş bırakır
- Mürekkebi ve fumeyi ekle: Mürekkebi ve defne yaprağını ekle, pirinç tamamen siyaha boyanana kadar karıştır. Sıcak balık fumesini birer kepçe ekle, her kepçe neredeyse emilince yenisini ekle ve tahta kaşıkla sık sık karıştır. 18 dk boyunca bu şekilde pişir. Pirinç dişte hafif direnç bırakmalı, yemek kaşıktan dökülünce dalga gibi yayılmalı (all'onda). Sıvıyı birden eklemek pirinci haşlar, kremamsı doku oluşmaz
- Bağla: Ocağı kapat, defne yaprağını çıkar. Zeytinyağını ve maydanozun yarısını ekle, tencereyi tutarak 1 dk güçlüce salla ve karıştır. Dalmaçya usulü bu siyah risottoda tereyağı ve peynir kullanılmaz, kremamsılığı yalnızca pirincin nişastası ve zeytinyağı verir. Tuzu ve karabiberi ayarla
- Dinlendir: Kapağı kapalı olarak 2 dk dinlendir, pirinç son sıvıyı emer ve tadı oturur. Çok koyulaşırsa 1 kepçe sıcak fume ekle
- Tabakla: Sıcak, sığ bir tabağın ortasına iki kepçe risotto koy ve tabağın altına avucunla hafifçe vur, risotto kendiliğinden düz ve parlak bir daire halinde yayılsın. Sepya parçaları yüzeyde görünsün. Kalan maydanozu serp, bir ince zeytinyağı gezdir ve kenarına bir limon dilimi koy. Hemen servis et. 4 dk sürer
Şef notu
Crni rižot Dalmaçya kıyılarının ve adalarının en tanınan yemeğidir, Hırvatistan'ın her sahil konobasında bulunur. Pirinci simsiyah boyayan sepya mürekkebi dişleri ve dili de bir süre siyaha boyar, bu yemeğin bir parçası sayılır. Taze kese bulunmazsa sepya mürekkebi balıkçılarda küçük paketler halinde hazır satılır ve geleneksel olarak böyle de kullanılır. Kalamar da olur ama kesesi küçük olduğu için mürekkep yetmez.
Sık sorulan sorular
- Sepya risottoda lastik gibi kalmasın diye ne yapılır?
- Sepya uzun süre, yaklaşık 10 dakika, önce suyunu salıp sonra geri çekene kadar pişirilir. Kısa pişen sepya lastik gibi kalır.
- Crni rižot'a tereyağı ya da peynir konur mu?
- Hayır. Dalmaçya usulü bu siyah risottoda tereyağı ve peynir kullanılmaz. Kremamsılığı yalnızca pirincin nişastası ve zeytinyağı verir.
- Fume neden birer kepçe ekleniyor?
- Sıvıyı birden eklemek pirinci haşlar, kremamsı doku oluşmaz. Her kepçe neredeyse emilince yenisi eklenir ve tahta kaşıkla sık sık karıştırılır.
Crni Rižot 2.01 sa 20 dk · Ana yemek
Istarska Maneštra1 sa 55 dk · Çorba
Dalmatinska Pašticada3 sa 30 dk · Ana yemek
Zagorski Štrukli2 sa · Ekmek & hamur işi
Dubrovačka Rožata1 sa 20 dk · Tatlı
Pašticada 2.01 sa 30 dk · Ana yemek
Brudet1 sa 15 dk · Ana yemek