
Dolma Irak Usulü Kuzu Kaburgalı Karışık Sebze Dolması
Irak mutfağından ana yemek. 2 sa 50 dk (düdüklüde ~2 sa 10 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 2 sa 50 dk (düdüklüde ~2 sa 10 dk)
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Irak mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Diyet
- Glutensiz
- Alerjenler
- Listelenen 14 alerjenden içermiyor
Malzemeler
Taban
- 600 g kuzu kaburga (4-6 parça)
- 1 yk zeytinyağı
Sebzeler
- 3 orta kuru soğan (yaklaşık 450 g)
- 2 küçük bostan patlıcanı
- 2 orta kabak
- 4 dolmalık biber
- 4 orta domates
- 16 asma yaprağı (taze ya da salamura)
İç
- 250 g baldo pirinç
- 250 g kuzu kıyma
- 2 yk domates salçası
- 1/2 demet maydanoz
- 1/2 demet dereotu
- 1 tk yenibahar
- 1 tk kimyon
- 1/2 tk zerdeçal
- 1 tk tuz
- 1/2 tk karabiber
- 3 yk zeytinyağı
Ekşi sos
- 40 g demirhindi (blok)
- 600 ml sıcak su
- 1 limon (suyu)
- 1 yk şeker
- 1 yk domates salçası
- 1/2 tk tuz
Gerekli ekipmanlar
- Kalın tabanlı tencere
- Tencere
- Şef bıçağı
- Kesme tahtası
- Karıştırma kabı
- Süzgeç / kevgir
- İnce süzgeç / chinois
- Fırın tepsisi
- Profesyonel çırpıcı
- Düdüklü tencere (isteğe bağlı)
- Mutfak termometresi (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Kaburgayı mühürle ve soğanı haşla: Geniş, dibi kalın tencerede (ya da düdüklüde) zeytinyağını ısıt, kaburgaları her yüzü 2-3 dk koyu altın rengi olana kadar kızart ve bir tabağa al. Tencerenin dibinde kalan kavrulmuş öz sosa derinlik verir, tencereyi yıkama. Aynı anda soğanların iki ucunu kes, bir yüzünü kabuktan merkeze kadar boyuna çiz ve ayrı bir tencerede kaynar suda 8 dk haşla. Katmanlar gevşeyince yaprak yaprak ayır. Asma yaprağı salamuraysa aynı suda 2 dk tutup tuzunu al. Bu adım 10 dk sürer
- Sebzeleri oy: Önce demirhindiyi 600 ml sıcak suda ez ve bekletmeye bırak, sebzeler oyulurken suyunu salar. Patlıcanların ve kabakların uçlarını kesip 8-10 cm boylara ayır, sebze oyacağıyla duvarları 5 mm kalacak şekilde içlerini al. Biberlerin sap tarafını kapak gibi kesip çekirdeklerini çıkar. Domateslerin üstünü kapak gibi kes, içini kaşıkla oy ve oyulan kısmı ince doğrayıp harç için ayır. İnce duvarlı sebze pişerken yırtılır, kalın duvar ise içi pişmeden dış kısmı dağıtır. Bu adım 20 dk sürer
- Harcı hazırla: Pirinci yıkayıp süz. Kıymayı, pirinci, salçayı, doğranmış domates içini, ince kıyılmış maydanoz ve dereotunu, yenibaharı, kimyonu, zerdeçalı, tuzu, karabiberi ve zeytinyağını bir kâsede 2 dk yoğur. Pirinç çiğ girer, sebzelerin içinde et ve domates suyunu çekerek şişer. Bu adım 10 dk sürer
- Doldur ve sar: Oyulmuş sebzeleri harçla dörtte üçüne kadar doldur, pirinç şişeceği için ağzına kadar doldurma. Her soğan katmanına 1 yk harç koyup kendi üzerine spiral gibi sar. Asma yapraklarının damarlı yüzü üste gelecek şekilde 1 tk harç koy, kenarları içe katlayıp sıkıca sar. Biber ve domateslerin kapaklarını kapat. Bu adım 30 dk sürer
- Tencereye diz: Kaburgaları tencerenin tabanına tek kat yay. Üstüne soğan ve yaprak sarmalarını, aralarına patlıcan, kabak ve biberleri dik olarak sıkıca diz, en üste domatesleri yerleştir. Sıkı dizilen dolma pişerken dağılmaz. Üzerine tencereden küçük ters bir tabak koy, bu adım 10 dk sürer
- Ekşi sosu dök: Bekleyen demirhindi suyunu süzgeçten bastırarak geçir, çekirdek ve lifleri at. Limon suyu, şeker, salça ve tuzu ekleyip çırp. Sosu dolmanın üstüne dök, sıvı ters tabağın kenarına kadar gelmeli, eksikse sıcak su tamamla
- Pişir: Tencereyi orta ateşte kaynat, sonra kapağı kapalı en kısık ateşte 75 dk pişir. Kaburga eti kemikten ayrılmaya başlamadıysa 15 dk daha ekle. Pirinç tamamen yumuşadığında, kaburga eti kemikten ayrılmaya başladığında ve sos koyulaşıp parladığında hazırdır. Harçtaki kıymanın iç sıcaklığı 71°C'yi geçmiş olmalı. Düdüklü tencerede (en fazla yarı dolu) yüksek basınçta 25 dk pişir, sonra basıncın 10 dk kendiliğinden düşmesini bekle
- Dinlendir ve çevir: Ocağı kapat ve 10 dk dinlendir, sebzeler sosu çekip sıkılaşır. Ters tabağı al, tencerenin ağzına büyük bir tepsi kapat ve tek hamlede ters çevir. Kaburgalar en üstte kalır, sebzeler renk renk katmanlar halinde görünür. Ters çevirmek istemezsen sebzeleri kaşıkla tabağa diz ve kaburgaları üstüne koy, bu adım 5 dk sürer
Şef notu
Irak'ta dolma cuma sofralarının ve kalabalık aile buluşmalarının yemeği olarak bilinir, sebzelerin çeşidi mevsime göre değişir. Ekşiliği bazı evler demirhindiyle, bazıları limon ya da nar ekşisiyle verir. Asma yaprağı salamurası geleneksel olarak hazır alınır, taze yaprak bulursan 1 dk haşlaman yeter. Kaburganın yağı tabana inip pirince tat verir, yağsız etle yapma.
Sık sorulan sorular
- Irak dolmasında sebzeleri neden ağzına kadar doldurmuyoruz?
- Pirinç çiğ girer ve pişerken şişer. Bu yüzden oyulmuş sebzeler harçla dörtte üçüne kadar doldurulur.
- Dolmanın ekşisi neyle verilir?
- Ekşi sos demirhindiden yapılır. Demirhindi sıcak suda ezilip bekletilir, süzülür, sonra limon suyu, şeker, salça ve tuzla karıştırılıp dolmanın üzerine dökülür.
- Dolmayı tencereden nasıl çevirip servis ederim?
- Ocak kapatılıp dolma 10 dakika dinlendirilir. Ters tabak alınır, tencerenin ağzına büyük bir tepsi kapatılıp tek hamlede ters çevrilir. Kaburgalar en üstte kalır. Çevirmek istemezsen sebzeler kaşıkla tabağa dizilir.
Kubba Halab1 sa 47 dk · Meze
Masgouf1 sa 30 dk · Ana yemek
Kubba Mosul1 sa 45 dk · Ana yemek
Tepsi Baytinijan1 sa 55 dk · Ana yemek
Margat Bamia ve Timman2 sa · Ana yemek
Kahi1 sa 50 dk · Tatlı