Haliva

Haliva Çerkes Peynirli ve Patatesli Kızartma Böreği

Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağından ekmek & hamur işi. 1 sa 50 dk sürer, yaklaşık 40 adet (6-8 kişilik). Zorluk: orta.

Kısaca

Toplam süre
1 sa 50 dk
Porsiyon
yaklaşık 40 adet (6-8 kişilik)
Zorluk
Orta
Mutfak
Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağı
Yemek türü
Ekmek & hamur işi
Alerjenler
Gluten, Süt

Uygulamada aç

Malzemeler

Hamur

  • 500 g un
  • 250 ml ılık su
  • 60 g süzme yoğurt
  • 2 yk ayçiçek yağı
  • 1 tk tuz

Patatesli iç

  • 500 g unlu patates
  • 1 orta kuru soğan (çok ince kıyılmış)
  • 20 g tereyağı
  • 1/2 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber
  • 1/2 tk pul biber

Peynirli iç

  • 250 g Çerkes peyniri (taze, tuzsuz veya az tuzlu, yoksa tuzu alınmış lor ve taze beyaz peynir karışımı)
  • 2 dal taze soğan (ince kıyılmış)
  • 1/4 tk karabiber

Kızartma

  • 1 lt ayçiçek yağı

Servis

  • süzme yoğurt veya sarımsaklı yoğurt

Gerekli ekipmanlar

  • Karıştırma kabı
  • Tencere
  • Patates ezici
  • Tava
  • Hamur merdanesi / oklava
  • Sote tavası
  • Kepçe
  • Mutfak termometresi (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Hamuru yoğur: Unu ve tuzu karıştır, ortasını havuz gibi aç. Suyu, yoğurdu ve yağı ekleyip 8-10 dk yoğur. Hamur kulak memesi yumuşaklığında, pürüzsüz ve ele yapışmayan bir hal almalı. Yoğurt hamura kızarınca gevreklik verir
  2. Dinlendir: Hamuru üzeri örtülü 30 dk dinlendir. Gevşeyen gluten sayesinde hamur ince açılırken geri çekilmez
  3. Patatesi haşla: Patatesleri kabuklu olarak tuzlu suda 20-25 dk, bıçak kolayca geçene kadar haşla. Süz, sıcakken soy ve ezici ile pürüzsüz ez. Kabuklu haşlama patatesin su çekmesini önler, sulu iç kızartmada hamuru patlatır
  4. Patatesli içi hazırla: Soğanı tereyağında kısık ateşte 6-7 dk, yumuşayıp hafif altın rengi olana kadar kavur. Patates püresine ekle, tuz, karabiber ve pul biberi karıştır. İç tamamen soğumadan hamura konmamalı ama ılık olması yeterli
  5. Peynirli içi hazırla: Çerkes peynirini çatalla ufala, taze soğan ve karabiberle karıştır. Peynir çok kuruysa 1 yk yoğurt ekle. Tadına bak, Çerkes peyniri tuzlu ise ek tuz koyma
  6. Aç ve kes: Hamuru iki parçaya böl. Unlu tezgâhta her parçayı 2 mm kalınlığında aç ve 10 cm çapında bir kâse ağzıyla daireler kes: 2 mm açılan hamurda her daire yaklaşık 18-19 g eder, artıklarla birlikte yaklaşık 40 daire çıkar. Artan hamuru topla, 10 dk dinlendirip yeniden aç
  7. Doldur ve kapat: Her dairenin yarısına 1 dolu tatlı kaşığı (yaklaşık 20 g) iç koy. Hamuru yarım ay şeklinde kapat, kenarları parmakla bastırıp çatalla veya parmakla kıvırarak sıkıca mühürle. Kapanmayan kenardan yağa sızan iç yağı köpürtür ve börek açılır
  8. Yağı ısıt: Geniş, derin tavada yağı 170-175°C'ye ısıt. Termometre yoksa yağa atılan küçük hamur parçası 2-3 sn içinde kabarcıklarla yüzeye çıkıyorsa hazırdır
  9. Kızart: Halivaları 6-8'erli partiler halinde yağa bırak, her yüzünü 2-3 dk, kabarıp altın-kahverengi olana kadar kızart. Tavayı kalabalık etme, yağın sıcaklığı düşer ve hamur yağ çeker
  10. Süz: Kızaranları delikli kepçeyle al, kâğıt havlu serili tel ızgarada 2 dk süzdür. Tel ızgara buharın kaçmasını sağlar ve alt yüz yumuşamaz
  11. Tabakla: Geniş bir tabağa patatesli ve peynirli halivaları ayrı sıralar halinde, birbirine hafifçe yaslanarak yelpaze gibi diz. Her sıradan birini ortadan kesip kesik yüzü öne bakacak şekilde sıranın önüne koy, patatesli ve peynirli iç görünsün. Ortaya küçük bir kâsede süzme veya sarımsaklı yoğurt koy. Sıcak servis et

Şef notu

Haliva (halive) Çerkes sofrasının sevilen hamur işlerindendir, mayasız hamuru ve yarım ay biçimiyle Türk pişisinden ayrılır. Anadolu'daki Çerkes köylerinde haşlanmış kuru fasulyeli içle de yapılır. Hamurdaki yoğurt bir ev usulüdür, klasik hamur un, su ve tuzdur. Aynı hamur ve iç haşlanırsa pşıhalive ya da haluj adını alır (bkz. Metaz), adlar yöreden yöreye değişir. Çerkes peyniri sitedeki Çerkes Peyniri (Ev Usulü Taze Sepet Peyniri) tarifiyle evde yapılır ya da hazır alınır. Bu tarif yaklaşık 40 adet verir (6-8 kişilik).

Sık sorulan sorular

Hamura yoğurt neden konur?
Yoğurt hamura kızarınca gevreklik verir.
Haliva kızarırken iç neden sızar, nasıl önlenir?
Kapanmayan kenardan yağa sızan iç yağı köpürtür ve börek açılır. Kenarlar parmakla bastırılıp çatalla veya parmakla kıvırılarak sıkıca mühürlenmelidir.
Patates neden kabuklu haşlanır?
Kabuklu haşlama patatesin su çekmesini önler. Sulu iç kızartmada hamuru patlatır.

Aynı mutfaktan