Lepsı

Lepsı Çerkes Et Yahnisi

Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağından ana yemek. 2 sa 30 dk (düdüklüde 1 sa 45 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: zor.

Kısaca

Toplam süre
2 sa 30 dk (düdüklüde 1 sa 45 dk)
Porsiyon
4 kişilik
Zorluk
Zor
Mutfak
Çerkes / Kuzey Kafkas mutfağı
Yemek türü
Ana yemek
Diyet
Glutensiz
Alerjenler
Süt

Uygulamada aç

Malzemeler

Et

  • 900 g kemiksiz kuzu kol veya but (yoksa dana kuşbaşı, 3 cm küp)
  • 30 g tereyağı
  • 1 yk ayçiçek yağı
  • 2 orta kuru soğan (ince doğranmış)
  • 3 diş sarımsak (ezilmiş)
  • 1 yk domates salçası
  • 1 yk biber salçası
  • 2 tk tatlı kırmızı toz biber
  • 1 tk pul biber
  • 1 tk tuz
  • 1/2 tk karabiber
  • 1 lt sıcak su

Koyulaştırma

  • 4 yk ince mısır unu
  • 200 ml soğuk su

Pasta (abısta)

  • 250 g ince mısır unu
  • 1 lt su
  • 1 tk tuz
  • 20 g tereyağı

Kırmızı yağ (bitiş)

  • 20 g tereyağı
  • 1 tk tatlı kırmızı toz biber

Servis

  • 1/2 demet kişniş veya maydanoz (kıyılmış)

Gerekli ekipmanlar

  • Kalın tabanlı tencere
  • Karıştırma kabı
  • Profesyonel çırpıcı
  • Tahta kaşık / spatula
  • Tencere
  • Tava
  • Düdüklü tencere (isteğe bağlı)

Yapılışı

  1. Eti kurula: Et küplerini kâğıt havluyla iyice kurula ve tuzu ve karabiberi serp. Islak et tavada mühürlenmez, suyunu salıp haşlanır
  2. Mühürle: Geniş ve dibi kalın tencerede tereyağı ve yağı orta-yüksek ateşte köpürene kadar ısıt. Eti iki partide, her yüzü kahverengi olana kadar 6-8 dk çevirerek kızart ve bir tabağa al. Dipte kalan kahverengi tortu yahninin lezzetinin temelidir
  3. Soğanı kavur: Ateşi orta seviyeye indir, soğanı aynı yağa ekle ve dipteki tortuyu kazıyarak 8-10 dk, yumuşayıp altın rengi olana kadar kavur. Sarımsağı ekleyip 1 dk, kokusu çıkana kadar çevir
  4. Salçayı ekle: Kırmızı toz biberi, pul biberi ve iki salçayı yağda 1-2 dk, salçanın rengi koyulaşıp kokusu tatlanana kadar kavur, yanmasınlar diye ateşi orta seviyede tut. Çiğ salça ekşi ve metalik kalır, yağda kavrulunca tatlanır ve rengi derinleşir
  5. Yahniyi pişir: Eti ve suyunu tencereye geri al, sıcak suyu ekle. Kaynayınca ateşi kıs, kapağı aralık bırakarak 1 sa 30 dk hafif fokurdat. Et çatalla bastırınca kolayca dağılıyorsa olmuştur. Düdüklü tencerede (en fazla 2/3 dolu) basınca geldikten sonra 35 dk pişir, buharı 10 dk kendiliğinden insin. Düdüklü yolunda soğan ve mühürleme 36 dk, basınca gelme ve pişirme 40 dk, buhar inmesi 10 dk, koyulaştırma 15 dk, bitiş birlikte yaklaşık 1 sa 45 dk eder
  6. Mısır ununu aç: Mısır ununu soğuk suyla çırparak pürüzsüz, topaksız bir bulamaç yap. Sıcak yahniye kuru un eklenirse anında topaklanır
  7. Koyulaştır: Bulamacı ince bir iplik halinde, sürekli karıştırarak kaynayan yahniye ekle. Kısık ateşte, dibini tahta kaşıkla kazıyarak 15 dk pişir. Çiğ un tadı tamamen gittiğinde ve sos kaşığın sırtını kalın, parlak bir tabaka halinde kapladığında hazırdır. Tuzunu kontrol et
  8. Pastayı pişir: Yahni pişerken, son 30 dk'sında, ayrı bir tencerede suyu tuzla kaynat. Mısır ununu bir elinle yağmur gibi serperken diğer elinle sürekli çırp. Kısık ateşte 20-25 dk, dibini kazıyarak pişir, kaşık ortada dik durduğunda ve hamur kenarlardan ayrıldığında tereyağını ekle
  9. Pastayı şekillendir: Bir kâseyi suyla ıslat, sıcak pastayı içine doldur ve ıslak kaşık sırtıyla bastırarak düzle. 5 dk beklet, pasta kâsenin şeklini alır
  10. Kırmızı yağı yap: Tereyağını küçük tavada erit, ocaktan al ve kırmızı toz biberi karıştır. Biber ateşte değil sıcak yağda demlenmeli, yoksa acılaşır
  11. Tabakla: Pasta kâsesini geniş, sığ beyaz bir servis tabağına ters çevir, ortada düzgün, açık sarı bir kubbe dursun. Lepsıyı kubbenin etrafına ve üst kenarlarına kepçeyle dök, et parçaları kubbenin çevresinde koyu kırmızı-kahverengi bir halka oluştursun. Kırmızı yağı yahninin üzerine gezdir, kıyılmış kişniş serp ve sıcak servis et. Sofrada pasta tahta kaşıkla kesilip yahniyle birlikte alınır

Şef notu

Lepsı (lepsi), Türkiye Çerkeslerinin etli yahnisidir, adı Adigece et (lı) ve su (psı) sözcüklerinden gelir. Düzce ve çevresinde sıklıkla tavukla, başka yörelerde kuzu ya da dana ile yapılır. Kafkasya'daki Kabardey mutfağında eti un ya da darıyla koyulaştırılan benzer yemekler şıps ailesine girer. Taze domatesle de yapılır: 2 olgun domatesi rendele ve salçanın yerine 5 dk yağda suyunu çektir. Pastanın ayrıntılı yapılışı için Çerkes Tavuğu ve Mısır Pastası (Abısta) tarifine bak. Bu tarif 4 kişiliktir.

Sık sorulan sorular

Lepsı koyulaştırılırken mısır unu neden soğuk suyla açılır?
Sıcak yahniye kuru un eklenirse anında topaklanır. Un soğuk suyla çırpılıp topaksız bulamaç yapılır ve ince iplik halinde sürekli karıştırılarak eklenir.
Pasta (abısta) hazır olduğu nasıl anlaşılır?
Kısık ateşte 20-25 dakika dibi kazınarak pişirilir. Kaşık ortada dik durduğunda ve hamur kenarlardan ayrıldığında tereyağı eklenir.
Kırmızı yağ neden ateşte değil ocaktan alınarak yapılır?
Biber ateşte değil sıcak yağda demlenmelidir, yoksa acılaşır.

İlgili tarif

Aynı mutfaktan