
Harisa Ermeni Usulü Dövülmüş Buğday ve Tavuk Lapası
Ermeni mutfağından ana yemek. 3 sa 5 dk · +1 gece ıslatma (düdüklüde ~2 sa 5 dk) sürer, 4 kişilik. Zorluk: orta.
Kısaca
- Toplam süre
- 3 sa 5 dk · +1 gece ıslatma (düdüklüde ~2 sa 5 dk)
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
- Mutfak
- Ermeni mutfağı
- Yemek türü
- Ana yemek
- Alerjenler
- Gluten, Süt, Kereviz
Malzemeler
Buğday
- 300 g kabuğu soyulmuş aşurelik buğday (bir gece soğuk suda ıslatılmış)
Tavuk ve suyu
- 1 bütün tavuk (yaklaşık 1,4 kg, 4 parçaya ayrılmış) ya da 1,2 kg kemikli derili tavuk but
- 2,5 lt soğuk su
- 1 kuru soğan (ikiye bölünmüş)
- 2 defne yaprağı
- 1,5 tk tuz
Servis
- 100 g sade yağ ya da tereyağı
- 1/2 tk tatlı kırmızı toz biber (isteğe bağlı)
Gerekli ekipmanlar
- Kalın tabanlı tencere
- Kepçe
- İnce süzgeç / chinois
- Tahta kaşık / spatula
- Tava
- Düdüklü tencere (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Tavuğu haşla: Tavuğu soğuk suyla tencereye koy, orta ateşte kaynamaya getir ve ilk 10 dk yüzeydeki köpüğü kepçeyle sürekli al. Soğan, defne ve tuzu ekle, kısık ateşte 40 dk, but eti kemikten kolay ayrılana kadar pişir. Düdüklü tencerede bu aşama 15 dk pişirme ve 10 dk basınç düşmesiyle 25 dk sürer
- Tavuğu ayır ve suyu süz: Tavuğu çıkar, deri ve kemiklerini ayır, eti iri lifler halinde didikle. Suyu ince süzgeçten geçir, yaklaşık 2 lt kalmalı. Bu iş 10 dk sürer
- Buğdayı pişir: Islatılmış buğdayı süz, 1,8 lt tavuk suyuyla kalın dipli tencereye koy. Kaynayınca ocağı kısıp kapağı aralık bırakarak 1 sa 30 dk pişir, 15 dk'da bir dibini karıştır, su azalırsa sıcak tavuk suyu ekle. Taneler patlamış, suyun büyük kısmı çekilmiş ve karışım koyulaşmış olmalı. Düdüklü tencerede 35 dk pişirme ve 10 dk basınç düşmesi yeterli
- Tavuğu kat: Didiklenmiş tavuğu buğdaya ekle ve kalan tavuk suyundan bir kepçe ver. Tuzu kontrol et, harisa sade bir yemektir ama tatsız olmamalı. 2 dk
- Döv: Ocağı en kısığa al. Sağlam bir tahta kaşıkla ya da kepçenin sırtıyla karışımı 25-30 dk, tencerenin kenarına bastırarak ve kuvvetle çırparak döv. Tavuk lifleri dağılıp buğdaya karışır, buğday nişastasını bırakır ve lapa elastik bir hal alır. Kaşığı kaldırdığında lapa uzayarak kopmalı. Koyulaşırsa sıcak tavuk suyuyla aç. El blenderı lifli dokuyu yok eder, kullanma
- Yağı ısıt: Dövme bitmeden 3 dk önce sade yağı küçük bir tavada köpürüp hafif fındık kokusu verene kadar ısıt. İstersen ocaktan alıp kırmızı biberi ekle, yağ kırmızıya döner
- Dinlendir: Harisayı ocaktan al, kapağı kapalı 5 dk dinlendir, yüzey hafifçe toparlanır
- Tabakla: Isıtılmış derin kâseye harisayı koy, kaşığın sırtıyla ortasında bir çukur aç. Çukura ve kenarlara sıcak yağı gezdir, yağ yüzeyde parlak bir göl yapmalı. Sıcak servis et
Şef notu
Harisa Ermenilerin bayram ve anma yemeğidir, Musa Dağı (Musaler) köylerinde bugün de kazanlarda bütün gece pişirilip sabah birlikte dövülür. Kuzu etiyle de yapılır. Lapa ne kadar uzun dövülürse o kadar ipeksi olur, sabırlı ol. Türk keşkeği ile akraba bir yemektir, ama harisada et ve buğday aynı suda pişer ve yağ dışında baharat kullanılmaz. Tunus ve Kuzey Afrika'nın harissa acı biber sosuyla ilgisi yoktur; ad Ermenice 'dövülmüş' anlamındaki harisadan gelir.
Sık sorulan sorular
- Harisa neden bu kadar uzun dövülür?
- Ocak en kısığa alınıp karışım 25-30 dakika tencerenin kenarına bastırılarak kuvvetle dövülür. Tavuk lifleri dağılıp buğdaya karışır, buğday nişastasını bırakır ve lapa elastik hale gelir. Kaşık kaldırılınca lapa uzayarak kopmalıdır.
- Harisa için el blenderı kullanılabilir mi?
- Hayır, tarifte el blenderı lifli dokuyu yok ettiği için kullanılmaz. Karışım tahta kaşık ya da kepçenin sırtıyla dövülür. Koyulaşırsa sıcak tavuk suyuyla açılır.
- Buğday neden bir gece ıslatılıyor ve düdüklüde nasıl pişer?
- Kabuğu soyulmuş aşurelik buğday bir gece soğuk suda ıslatılır. Sonra tavuk suyuyla kısık ateşte 1 sa 30 dakika pişirilir. Düdüklüde 35 dakika pişirme ve 10 dakika basınç düşmesi yeterlidir.
Harisa 2.01 sa 25 dk · Ana yemek
Ghapama2 sa 30 dk · Ana yemek
Gata3 sa 15 dk · Ekmek & hamur işi
Mshosh50 dk · Meze
Ishkhan45 dk · Ana yemek
Alani1 sa 25 dk · Tatlı
Ishkhan 2.01 sa 10 dk · Ana yemek